Κυριακή 2 Απριλίου 2023
Σάββατο 1 Απριλίου 2023
ΕΙΣ ΤΟ ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ ΘΕΩ ΖΩΝΤΙ
"πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ Πνεύματος αἰωνίου ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ Θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν Θεῷ ζῶντι;" (Εβρ. 9,14)
"Πόσο μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ καθαρίζει, διότι αὐτός, ἔχοντας τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, προσέφερε τὸν ἑαυτὸ του ἄψογη θυσία στὸν Θεό, κι ἔτσι θὰ καθαρίσει τὴ συνείδησή μας ἀπὸ τὰ ἔργα ποὺ ὁδηγοῦν στὸν θάνατο, γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ λατρεύουμε τὸν ἀληθινὸ Θεό" .
Η λατρεία είναι η αποθέωση της αγάπης. Όταν λέμε ότι λατρεύουμε κάποιο πρόσωπο, μια ιδέα, μία συμπεριφορά, εννοούμε την αφοσίωση, την ευχαρίστηση που γίνεται απόλαυση, ένα αίσθημα ότι μόνο έτσι η ζωή μας έχει νόημα. Στην πνευματική ζωή χρησιμοποιούμε τον όρο "λατρεία του Θεού", για να δείξουμε την απόφασή μας ο Θεός να είναι το κέντρο της ζωής μας, να είναι η ενασχόλησή μας μαζί Του το κλειδί για τον τρόπο με τον οποίο πορευόμαστε, ότι είμαστε λιγότερο ή περισσότερο ερωτευμένοι μαζί Του. Η λατρεία του Θεού αποτυπώνεται στην θεία λειτουργία. Αποτυπώνεται στην προσευχή. Αποτυπώνεται στην διαρκή μνήμη του Θεού στην ψυχή μας. Στην ελπίδα ότι Αυτός είναι παρών και δίνει νόημα σε κάθε δυσκολία και ομορφαίνει κάθε χαρά.
Στην χριστιανική μας παράδοση ανταποδίδουμε με τον τρόπο της λατρείας την θυσία του Χριστού για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Ο απόστολος Παύλος, γράφοντας στους Εβραίους, μάς επισημαίνει ότι η σταύρωση του Χριστού είναι η προϋπόθεση για να οικειωθούμε τον Θεό στην ζωή μας. Το αίμα του Χριστού, το εκχυθέν υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας, δεν έχει καμία σχέση με τις θυσίες του προχριστιανικού κόσμου. Δεν θυσιάζουμε οι άνθρωποι κάτι από τον κόσμο και τα δικά μας για τον Θεό, αλλά ο Ίδιος ο Θεός γίνεται άνθρωπος, για να θυσιαστεί για εμάς, νικώντας για λογαριασμό μας τον έσχατο εχθρό μας που είναι ο θάνατος, δίδοντάς μας την δυνατότητα να δούμε Θεού πρόσωπο, καθώς έγινε ένας από εμάς και υποδεικνύοντάς μας την οδό της αγάπης που γίνεται ανάσταση. Αυτό βιώνουμε στην λατρεία της Εκκλησίας. Δεν λατρεύουμε μία ιδέα, μία παράδοση, μία συνήθεια ή μία πεποίθηση που έρχεται από τα βάθη των αιώνων, για να δείξουμε ότι περιμένουμε μία ανταμοιβή στην άλλη ζωή. Λατρεύουμε Εκείνον ο Οποίος μας αγάπησε υπεράνω του εαυτού Του. Έδωσε τον εαυτό Του, μολονότι δεν υπόκειτο ο Ίδιος στον νόμο του θανάτου, καθώς δεν προσέλαβε την φύση μας με τον φυσικό τρόπο της σύλληψης από άνδρα και γυναίκα, ενώ ως Θεός μπορούσε να δώσει απ' ευθείας την αθανασία στην ανθρώπινη φύση Του, καθώς ήταν τέλειος άνθρωπος κατά πάντα, πλην της αμαρτίας. Εντούτοις, παραιτήθηκε από την αθανασία ως προς την ανθρώπινη φύση Του και βίωσε τον θάνατο, για να μας καλέσει στην ανάσταση μαζί Του, όχι μόνο όσους θα έρχονταν μετά από Εκείνον, αλλά και όλη την ανθρωπότητα που προηγήθηκε εν χρόνω του δικού Του θανάτου. Όλη η λατρεία της Εκκλησίας είναι μία αποτύπωση αυτής της θυσίας του Χριστού, του σταυρού και της ανάστασης, που μόνο ο ερωτευμένος αληθινά μπορεί να προσεγγίσει.
Κάθε φορά που τελούμε την θεία λειτουργία, σε κάθε ιερή ακολουθία, σε κάθε συνάντησή μας στην Εκκλησία, θυμόμαστε τον έρωτα του Θεού και παλεύουμε να καρδιοχτυπήσουμε για Εκείνον. Παλεύουμε να εκφράσουμε με τα λόγια της λατρείας ότι είναι Ζων ο Θεός στον οποίο πιστεύουμε. Όπως οι ερωτευμένοι, προσπαθούμε να ετοιμαστούμε, αποκαθαίροντες την ψυχή μας από κάθε ρύπο εμπαθή, διά της μετανοίας. Διότι τον τρόπο πάλι Αυτός που μας αγαπά μας τον έδειξε. Αναγνωρίζουμε την αναξιότητά μας και ότι ουκ έχομεν ένδυμα ίνα εισέλθωμεν στον κεκοσμημένο νυμφώνα Του. Και τραγουδάμε με παράπονο για μας και ευγνωμοσύνη για Εκείνον το ευχαριστώ μας και όχι μόνοι μας, αλλά όλοι μαζί. Με Εκείνον να συνεχίζει να προσφέρεται ως άρτος ζωής. Με την Παναγία και τους αγίους να μας συντροφεύουν. Με ζώντες και κεκοιμημένους να συμπεριλαμβάνονται στο άγιο δισκάριο της Προθέσεως. Και με όλες μας τις αισθήσεις να συμμετέχουν τελικά στην πανήγυρη της ουρανίου χαράς που γίνεται επίγεια, αποθέντες πάσαν βιοτικήν μέριμναν στην αγάπη Του.
Δεν υπάρχει ωραιότερη στιγμή στην ζωή από την ώρα της λατρείας του ζώντος Θεού. Γι' αυτό και η πίστη μας δεν είναι θρησκεία, αλλά κοινωνία. Προς τα εκεί ας πορευτούμε όσο μπορούμε, με τον μικρότερο ή μεγαλύτερο έρωτα, την Μεγάλη Εβδομάδα που έρχεται.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
2 Απριλίου 2023
Κυριακή Ε' Νηστειών
Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της Κυριακής Ε´ Νηστειών (Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας) (Μάρκ. ι΄ 32-45)
Το Ευαγγέλιο Κυριακής Ε´ Νηστειών (Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας) 2-4-2023
Εν ταῖς ημέραις ἐκεῖναις, ἦσαν οἱ μαθηταί ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα· καὶ ἦν προάγων αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐθαμβοῦντο, καὶ ἀκολουθοῦντες ἐφοβοῦντο. Καὶ παραλαβὼν πάλιν τοὺς δώδεκα ἤρξατο αὐτοῖς λέγειν τὰ μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν, ὅτι ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ γραμματεῦσι, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσι, καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ καὶ μαστιγώσουσιν αὐτὸν καὶ ἐμπτύσουσιν αὐτῷ καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται. Καὶ προσπορεύονται αὐτῷ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης υἱοὶ Ζεβεδαίου λέγοντες· διδάσκαλε, θέλομεν ἵνα ὃ ἐὰν αἰτήσωμεν ποιήσῃς ἡμῖν.
Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· τί θέλετε ποιῆσαί με ὑμῖν; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· δὸς ἡμῖν ἵνα εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. Δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· δυνάμεθα. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· τὸ μὲν ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω πίεσθε, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε· Τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλ᾿ οἷς ἡτοίμασται. Καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἤρξαντο ἀγανακτεῖν περὶ Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου. Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος αὐτοὺς λέγει αὐτοῖς· οἴδατε ὅτι οἱ δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι αὐτῶν κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν· οὐχ οὕτω δὲ ἔσται ἐν ὑμῖν, ἀλλ᾿ ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι μέγας ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος, καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ ὑμῶν γενέσθαι πρῶτος, ἔσται πάντων δοῦλος· καὶ γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν.
Απόδοση σε νεολληνική το Ευαγγέλιο Κυριακής Ε´ Νηστειών
Τις ημέρες ἐκείνες, ἀνέβαιναν οἱ μαθητές τὸν δρόμο πρὸς τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ Ἰησοῦς ἐβάδιζε πρὶν ἀπ’ αὐτοὺς καὶ ἦσαν κατάπληκτοι, ἐκεῖνοι δὲ ποὺ ἀκολουθοῦσαν ἐφοβοῦντο. Καὶ ἐπῆρε πάλιν κατὰ μέρος τοὺς δώδεκα καὶ ἄρχισε νὰ τοὺς λέγῃ τὰ μέλλοντα νὰ τοῦ συμβοῦν, ὅτι, Ἰδού, ἀναβαίνομεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου θὰ παραδοθῇ εἰς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς γραμματεῖς καὶ θὰ τὸν καταδικάσουν εἰς θάνατον καὶ θὰ τὸν παραδώσουν εἰς τοὺς ἐθνικούς. Θὰ τὸν ἐμπαίξουν καὶ θὰ τὸν μαστιγώσουν, θὰ τὸν φτύσουν καὶ θὰ τὸν θανατώσουν καὶ τὴν Τρίτη ἡμέραν θὰ ἀναστηθῇ. Καὶ τὸν πλησιάζουν ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Ἰωάννης, οἱ υἱοὶ τοῦ Ζεβεδαίου καὶ τοῦ λέγουν· Διδάσκαλε, θέλομεν ἐκεῖνο, ποὺ θὰ σοῦ ζητήσωμεν, νὰ μᾶς τὸ κάνῃς.
Αὐτὸς δὲ τοὺς εἶπε· «Τί θέλετε νὰ σᾶς κάνω;». Ἐκεῖνοι τοῦ εἶπαν· Δός μας νὰ καθήσωμεν ὁ ἕνας εἰς τὰ δεξιά σου καὶ ὁ ἄλλος εἰς τὰ ἀριστερά σου ὅταν ἔλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς δόξης σου. Ὁ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε· Δὲν ξέρετε τί ζητᾶτε. Μπορεῖτε νὰ πιῆτε τὸ ποτῆρι, ποὺ ἐγὼ πίνω καὶ νὰ βαπτισθῆτε τὸ βάπτισμα, ποὺ ἐγὼ βαπτίζομαι; Ἐκεῖνοι εἶπαν· Μποροῦμε. Ὁ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε. Τὸ ποτῆρι, ποὺ ἐγὼ θὰ πιῶ, θὰ τὸ πιῆτε καὶ θὰ βαπτισθῆτε τὸ βάπτισμα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ βαπτίζομαι. Τὸ νὰ σᾶς βάλω ὅμως νὰ καθήσετε εἰς τὰ δεξιά μου ἢ εἰς τὰ ἀριστερά, δὲν εἶναι δικαίωμά μου νὰ τὸ δώσω ἀλλ’ εἶναι δι’ ἐκείνους, διὰ τοὺς ὁποίους ἔχει ἐτοιμασθῆ. Καὶ ὅταν οἱ δέκα τὸ ἄκουσαν, ἄρχισαν νὰ ἀγανακτοῦν ἐναντίον τοῦ Ἰακώβου καὶ τοῦ Ἰωάννου. Ὁ δὲ Ἰησοῦς τοὺς ἐκάλεσε καὶ τοὺς λέγει. Ξέρετε ὄτι ἐκεῖνοι ποὺ θεωροῦνται ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν, τὰ καταδυναστεύουν, καὶ οἱ μεγάλοι ἄνδρες τους τὰ καταπιέζουν. Μεταξύ σας ὅμως δὲν θὰ συμβαίνῃ τὸ ἴδιο. Ἀλλ’ ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ γίνῃ μεγάλος μεταξύ σας, θὰ εἶναι ὑπηρέτης σας, καὶ ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ εἶναι μεταξύ σας πρῶτος, θὰ εἶναι δοῦλος ὅλων. Διότι καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου δὲν ἦλθε νὰ ὑπηρετηθῇ ἀλλὰ νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ νὰ δώσῃ τὴν ζωήν του λύτρον διὰ πολλούς.
Ο Απόστολος Κυριακής Ε´ Νηστειών (Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας) 2-4-2023 (Εβρ. θ΄ 11-14)
Το Αποστολικό Ανάγνωσμα της Κυριακής Ε´ Νηστειών (Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας)
Αδελφοί, Χριστὸς παραγενόμενος ἀρχιερεὺς τῶν μελλόντων ἀγαθῶν διὰ τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς, οὐ χειροποιήτου, τοῦτ’ ἔστιν οὐ ταύτης τῆς κτίσεως, οὐδὲ δι’ αἵματος τράγων καὶ μόσχων, διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ Ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος.
Εἰ γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα, πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ Πνεύματος αἰωνίου ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ Θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν Θεῷ ζῶντι;
Απόδοση σε νεοελληνική ο Απόστολος Κυριακής Ε´ Νηστειών (Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας)
Αδελφοί, ὁ Χριστός ἦρθε ὡς ἀρχιερέας τῶν ἀγαθῶν πραγμάτων πού προσμένουμε. Ἡ σκηνή στήν ὁποία μπῆκε εἶναι ἀνώτερη καί τελειότερη. Δέν εἶναι ἀνθρώπινο κατασκεύασμα, μέρος δηλαδή αὐτῆς τῆς δημιουργίας. Ὁ Χριστός μπῆκε μία γιά πάντα στά ἅγια τῶν ἁγίων, γιά νά προσφέρει αἷμα ὄχι ταύρων καί μοσχαριῶν, ἀλλά τό δικό του αἷμα· κι ἔτσι μᾶς ἐξασφάλισε τήν αἰώνια σωτηρία.
Τό αἷμα τῶν ταύρων καί τῶν τράγων, καί τό ράντισμα μέ τή στάχτη τοῦ δαμαλιοῦ ἐξαγνίζουν τούς θρησκευτικά ἀκάθαρτους καθαρίζοντάς τους ἐξωτερικά. Πόσο μᾶλλον τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ! Αὐτός, ἔχοντας τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, πρόσφερε τόν ἑαυτό τοῦ ἄψογη θυσία στό Θεό, κι ἔτσι θά καθαρίσει τή συνείδησή σας ἀπό τά ἔργα πού ὁδηγοῦν στό θάνατο, γιά νά μπορεῖτε νά λατρεύετε τόν ἀληθινό Θεό.
Κήρυγμα Κυριακής Ε’ Νηστειών (02-04-2023)
«Δια δε του ιδίου αίματος εισήλθεν εφαπαξ εις τα άγια αιωνία λύτρωσιν ευράμενος».
Πλησιάζουμε, αδελφοί μου, στο τέλος της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής,οπότε και μετά από μια εβδομάδα θα ακολουθήσουν τα άγια και φρικτά πάθη του Κυρίου μας. Σ’ αυτά καλούμεθα να συμπορευθούμε και να συμπάσχουμε μαζί Του.
Το σημερινό κείμενο του Αποστόλου έρχεται να μας τονίσει την αξία του Κυρίου μας. Το δικό Του αίμα είναι αυτό το οποίο μας προσέφερε την αιώνια λύτρωσιν και σωτηρίαν. «Ουδέ δι αίματος τράγων και μόσχων, δια δε του ιδίου αίματος εισήλθεν εφαπαξ εις τα Άγια αιωνία λύτρωσιν ευράμενος». Την εποχή του Χριστού θυσίαζαν μόσχους ταύρους και τράγους στον Θεό, προς ευμένιαν τόσο οι Εβραίοι τόσο και οι ειδωλολάτρες. Αυτές όμως οι θυσίες καμία δεν είχαν απήχησιν διότι δεν ήταν δυνατόν το αίμα των ζώων να παρέχει άφεσιν αμαρτιών και λύτρωσιν.
Γι’ αυτό ο Χριστός μας παραγίνεται εις τον κόσμον, ο Υιός και Λόγος του Θεού Πατέρα, ώστε ο ίδιος να γίνει θυσία ευπρόδεκτος ενώπιον του Θεού. Μ’ αυτό τον τρόπο ο Χριστός εισέρχεται όχι στην χειροποίητον σκηνή του μαρτυρίου των Εβραίων, αλλά στην ουράνια σκηνή την τελειοτάτην.
Αυτό το τίμιον αίμα Του είναι που πρόσφερε λύτρωσιν αμαρτιών και ζωήν αιώνιον. Η αληθινή λοιπόν λατρεία είναι αυτή που αποδίδεται στον Κύριο μας, διότι μόνο αυτός μας εξασφαλίζει την αληθινή σωτηρία.
Αυτό το τίμιο αίμα θα το δούμε σε λίγες ημέρες να χύνεται επί του Σταυρού «δια τας αμαρτίας ημών». Όμως χύνεται άφθονο και συνεχώς στην Αγία Του Εκκλησία «στην σκηνή την αληθινή» και στα άγια θυσιαστήρια Του, στις άγιες Τράπεζες και καλούμεθα να γινώμεθα σύναιμοι και σύσωμοι μαζί Του.
Αδελφοί, ας προετοιμάσουμε τους εαυτούς μας έτσι κατάλληλα, άλλωστε αυτός είναι και ο σκοπός της Αγίας Τεσσαρακοστής. Να γίνουμε άξιοι της χάριτος του και να «συμπωρευθώμεν και συσασταυρωθώμεν και νεκρωθώμεν δι αυτόν ταις του βίου ηδονές και συζήσωμεν αυτώ». Όπως ψάλει η Αγία μας Εκκλησία το βράδυ των Βαΐων στην ακολουθία του Νυμφίου.
Η Ανάσταση του Κυρίου μας είναι ένα ιστορικό και βέβαιον γεγονός μαρτυρούμενον από αυτοίκοους και αυτόπτες μάρτυρες. Ένα γεγονός αντικειμενικά σωτήριο για όλη την κτίση. Αυτό όμως το γεγονός πρέπει να γίνεται και υποκειμενικό γεγονός στον καθένα μας. Μόνον έτσι όλα τα σωτήρια γεγονότα του Χριστού μας γίνονται για μας σωτήρια και ωφέλιμα.
Διαφορετικά είναι μια παράδοση, μια γιορτή, που περνά τελείως επιδερμικά από την ζωή μας χωρίς τίποτα ωφέλιμο και σωτήριο. Ας ευχηθούμε λοιπόν ώστε μέσα στην καρδιά μας και την ψυχή μας να διαδραματιστούν όλα αυτά τα μεγάλα Γεγονότα. Καλή και αγία μεγάλη Εβδομάδα. Αμήν!
Εκ της Ι. Μητροπόλεως
Παρασκευή 31 Μαρτίου 2023
ΧΑΙΡΕ ΓΕΩΡΓΟΝ ΓΕΩΡΓΟΥΣΑ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΟΝ, ΧΑΙΡΕ ΦΥΤΟΥΡΓΟΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΗΜΩΝ ΦΥΟΥΣΑ
Έχουν αλλάξει ο χαρακτήρας και η δομή της κοινωνίας μας σήμερα. Όταν η Εκκλησία αναπτύσσονταν στην σχέση της με τον κόσμο, οι κοινωνίες ήταν αγροτικές. Τα παραδοσιακά επαγγέλματα δέσποζαν: γεωργία, αλιεία, κτηνοτροφία. Οι πόλεις ήταν σημαντικές. Σ' αυτές βρίσκαμε τους εμπόρους, τους στρατιώτες, τους ναυτικούς, κάποτε και τους φιλοσόφους και τους καλλιτέχνες. Η παιδεία δεν ήταν καθολικό γεγονός. Η οικογένεια ήταν το κλειδί για το νόημα της ζωής των περισσότερων ανθρώπων. Και βέβαια, η πίστη στον Θεό, ώστε ο άνθρωπος να παλέψει για την σωτηρία του, να προσανατολιστεί στην υπέρβαση του θανάτου, για να αντέξει τις ποικίλες δοκιμασίες, τους σταυρούς του αιώνος τούτου. Γι' αυτό και στην εκκλησιαστική παράδοση συχνή είναι η αναφορά σε στοιχεία από αυτόν τον τρόπο και το περιεχόμενο ζωής.
Όταν λοιπόν σήμερα ακούμε στους Χαιρετισμούς της Παναγίας την αναφορά του υμνογράφου στο πρόσωπό της με την οποία την χαρακτηρίζει ως την "γεωργούσα τον φιλάνθρωπόν γεωργόν", οι πιστοί των παλαιότερων χρόνων ένιωθαν, εκτός από την ποιητικότητα της φράσης, και το περιεχόμενό της. Η Παναγία είναι εκείνη που όπως η γη κυοφορεί τα στάχυα τον χειμώνα, χωρίς να φαίνονται, έτσι κι αυτή κυοφορεί στα σπλάχνα της όχι τώρα καρπό, αλλά τον ίδιο τον γεωργό, Αυτόν που θα καλλιεργήσει την γη του κόσμου, την γη των καρδιών μας, για να σπείρει εντός τους την πίστη στον αληθινό Θεό, την αγάπη για τον άνθρωπο και τον κόσμο, την προσδοκία της ανάστασης, ακριβώς επειδή είναι φιλάνθρωπος. Και όταν ο υμνογράφος αναφέρεται και πάλι στην Παναγία με την φράση ότι "φύει τον φυτουργό της ζωής μας", κάνει αναφορά στον καλλιεργητή των φυτών, ο οποίος σπέρνει τα φυτά στο περιβόλι του σπιτιού του, τα ποτίζει, τα φροντίζει, για να ομορφαίνουν τον κόσμο, αλλά και για να γίνονται τροφή για τους ανθρώπους. Μόνο που εδώ ο φυτουργός είναι και πάλι ο Χριστός, ο Οποίος δεν σπέρνει φυτά μόνο για την διακόσμηση του κόσμου και της ζωής μας, αλλά εκείνα που θα γίνουν τροφή για όλους μας, τροφή πνευματική, τροφή που δίνει ζωή αιώνιο, την διδασκαλία Του, τα μυστήρια της Εκκλησίας, τον ίδιο τον εαυτό Του ως άρτο της ζωής. Έτσι, η Παναγία καθίσταται η φύουσα, αυτή που δίνει "φύση" ανθρώπινη (κατά μία δεύτερη ερμηνεία της λέξης "φύω") στον Θεό και Τον βοηθά να δώσει μία νέα προοπτική στον άνθρωπο: αυτή του να συναντήσει τον Θεό και να ανακαινιστεί και η δική του φύση, η φθαρμένη από την αμαρτία και το κακό.
Πόσο αυτές οι δύο εικόνες να μπορούν να μιλήσουν στην εποχή μας, στην οποία η επαφή μας με την φύση είναι εικονική ή, κάποτε, περιορισμένη σε μία οικολογική θεώρηση, φυσιολατρική ή προστασίας, όχι όμως δημιουργική, με την έννοια να ζούμε από αυτήν, να την αγαπάμε, να κατοικούμε εντός της, καθώς έχουμε μετατραπεί σε αστούς, σε άτομα που είναι μέλη κατεξοχήν μιας εικονικής πραγματικότητας, διαρκώς συνδεδεμένοι, διαρκώς εξαρτημένοι από αυτήν; Κι όμως, η Εκκλησία επιμένει να μας δίνει ελπίδα, απευθυνόμενη στο πρόσωπο της Παναγίας. Να μας υπενθυμίζει ότι ο κόσμος είναι έργο του Θεού και οτιδήποτε κι αν του προσθέσουμε δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτόν, διότι αυτός εξακολουθεί να είναι η πηγή της τροφής μας, της επιβίωσής μας δηλαδή, η κατοικία μας, αλλά και ο χώρος στον οποίο μπορούμε να αναζητήσουμε την αλήθεια για την ζωή, τις σχέσεις μας, την προοπτική μας. Μόνο που χρειάζεται να μεταφέρουμε το κέντρο του στην καρδιά μας. Σ' αυτήν να αφήσουμε να σπαρούν οι σπόροι μιας πνευματικής γεωργίας και φυτουργίας. Οι σπόροι της αγάπης και της συγγνώμης. Οι σπόροι της κυοφορίας ενός ανθρώπινου τύπου, ο οποίος δεν θα έχει ως κριτήριο τον εαυτό του και μόνο, αλλά θα καρπίζει για να θρέψει κι άλλους. Θα ελπίζει στην ανάστασή του, αφού σπαρεί σωματικά διά του θανάτου, έχοντας όμως εκπληρώσει τον σκοπό του που είναι να ομορφύνει, να προσφέρει, να δώσει τροφή γινόμενος τροφή με τα χαρίσματά του στους πάντες. Και ο Χριστός, ο γεωργός και ο φυτουργός, θα φροντίζει ώστε τα αγκάθια της αμαρτίας, οι κακοκαιρίες των περιστάσεων της ζωής, οι καταπατητές των λογισμών και των δαιμόνων, να μη καταστρέψουν τις καρδιές, να μην κλέψουν τους καρπούς, να μην τους σκορπίσουν άσκοπα.
Ας παρακαλούμε την Παναγία, την πρώτη οδοιπόρο αυτής της οδού, να μεσιτεύει ώστε να είναι ο Χριστός ο γεωργός και ο φυτουργός και της δικής μας ύπαρξης εν τη Εκκλησία.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
31 Μαρτίου 2023
Ακάθιστος Ύμνος