Ο ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ π. Δημητρίου Μπόκου

Ο ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Η αναβάθμιση του σύμπαντος κτιστού κόσμου, που θα λάβει χώρα κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού και την τελική κρίση των ανθρώπων, θα συγκλονίσει τους πάντες. Στο κοσμοϊστορικό αυτό γεγονός θα πρωταγωνιστήσει όχι μόνο ο Θεός, αλλά και ο άνθρωπος (Κυριακή της Απόκρεω). 

Πώς θα γίνει όμως αυτό; 

Ο άνθρωπος όχι μόνο θα συμβάλει στη νέα μορφή της άψυχης κτίσης, αλλά κυρίως θα καθορίσει τη δική του θέση στο γίγνεσθαι του νέου κόσμου. Καταλύτης στις διεργασίες αυτές θα είναι η άσκηση της αγάπης. Ο άνθρωπος έχει μέσα του ένα στοιχείο εκρηκτικής σημασίας, που ίσως ούτε καν το υποπτεύεται. Μπορεί να είναι άνθρωπος καθολικός. Να έχει καθολικότητα. Δηλαδή; 

Οι Εβραίοι, πορευόμενοι προς Χαναάν, αμάρτησαν καθ’ οδόν βαριά πολλές φορές. Ο Θεός αποφάσισε να τους εξαφανίσει από προσώπου της γης. «Θα κάνω εσένα μεγάλο έθνος», είπε στον Μωυσή. Εκείνος όμως ζητούσε πάντα από τον Θεό να αλλάζει απόφαση. «Αν δεν τους συγχωρήσεις, έλεγε, εξάλειψε μαζί με αυτούς και εμένα από το βιβλίο σου, όπου με έχεις γραμμένο» (Εξ. 32, 9-11. 32). 

Έλεγε και ο απόστολος Παύλος, ότι μεγάλη λύπη και βαθύς, αδιάλειπτος πόνος διακατείχαν την καρδιά του για τους ομοεθνείς του, τους συγγενείς κατά σάρκα Ισραηλίτες, επειδή αρνήθηκαν τον Χριστό. «Θα ευχόμουνα, λέει, να χωρισθώ εγώ από τον Χριστό χάριν των αδελφών μου των Ισραηλιτών» (Ρωμ. 9, 3). 

Το ίδιο και όλοι οι άγιοι. Ο περιώνυμος αββάς Βαρσανούφιος ο Μέγας, μιμείται ακριβώς τον Μωυσή, όταν έχει την πρόθεση να πει στον Χριστό: «Δέσποτα, ή βάλε μαζί μου τα (πνευματικά) τέκνα μου στη Βασιλεία σου, “ή καμέ εξάλειψον εκ της βίβλου σου”» (Απόκρ. ρι΄). 

Οι άγιοι δεν ζουν εγωκεντρικά. Ξεπερνούν τον εαυτό τους, γίνονται άνθρωποι καθολικοί. Γνωρίζουν σε βάθος ότι η ζωή τους δεν είναι μόνο δική τους ζωή, «αλλά είναι συνυφασμένη με τη ζωή των υπολοίπων αδελφών κατά την πίστη, γιατί όλοι συναποτελούμε ένα σώμα, την Εκκλησία». Μέσα στην Εκκλησία τα πάντα είναι κοινά: Ο Θεός, ο αγιασμός, η ψυχή, η συνείδηση, η καρδιά. 

Με το χάρισμα της προσευχής καθένας βρίσκεται μέσα σε όλους και όλοι στον καθένα. Δεν μπορούμε να βλέπουμε εγωιστικά και ατομικιστικά μόνο «τα εαυτών». Το μήνυμα του Ευαγγελίου είναι να φροντίζουμε για τους άλλους όπως για τον εαυτό μας. Δεν υπάρχουμε ανεξάρτητοι, αποκλεισμένοι ο ένας από τον άλλον. Όταν πέφτει στην αμαρτία κάποιος, επηρεάζει και τους άλλους. Όταν εγείρεται, συνεγείρει και τους άλλους. Κάθε μέλος του σώματος της Εκκλησίας ζει με ολόκληρο το σώμα, αλλά και ολόκληρο το σώμα ζει σε κάθε μέλος του. 

Η δραστηριότητα δηλαδή κάθε μέλους είναι ταυτόχρονα προσωπική και καθολική, ατομική και συλλογική. Ακόμα και όταν φαίνεται ότι κάποιος εργάζεται μόνο για τον εαυτό του (π.χ. ο απομονωμένος ερημίτης), εν τούτοις εργάζεται για το σύνολο. Ποιος γνωρίζει πόσα οφείλει στους αγίους και στις προσευχές τους για τη σωτηρία του; Όμως και οι προσευχές των αφανών μελών της Εκκλησίας είναι απαραίτητες και σε έναν απόστολο! (αγ. Ιουστίνος Πόποβιτς, Δογματική, σ. 272. 290-291). 

Στην τελική κρίση θα κοπούν όσοι δεν καταφέρουν να σπάσουν τη ναρκισσιστική μόνωση του αυτοεγκλεισμού τους. 

Στην ουράνια Βασιλεία θα μπουν όσοι νιώθουν τους άλλους δικούς τους, δικά τους μέλη στο ίδιο σώμα. Όσοι μετέχουν στην καθολικότητα της αγάπης. 

2026-02-14 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΑΠΟΚΡΕΩ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΕΩ

 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΕΩ

Αδελφοί μου αγαπητοί,

Σήμερα η Εκκλησία μας βάζει μπροστά μας μια εικόνα που δεν είναι εύκολη. Μας μιλά για τη Δευτέρα Παρουσία. Μας μιλά για την Κρίση. Και ίσως μέσα μας κάτι να σφίγγεται…

Αλλά προσέξτε: η Εκκλησία δεν το κάνει για να μας τρομάξει. Το κάνει για να μας ξυπνήσει.

Ο Χριστός λέει: «Ὅταν ἔλθῃ ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ…». Θα έρθει. Όχι όπως ήρθε στη Βηθλεέμ, μέσα στη φτώχεια και τη σιωπή. Όχι όπως στάθηκε στον Σταυρό, ταπεινωμένος. Θα έρθει ως Βασιλεύς. Ως Κριτής.

Και ποιο θα είναι το κριτήριο;

Μήπως θα μας ρωτήσει πόσες νηστείες κάναμε; Μήπως πόσες μετάνοιες;

Μήπως πόσα βιβλία διαβάσαμε;

Όχι. Θα μας πει: «Πείνασα… μου έδωσες; Δίψασα… με πότισες; Ξένος ήμουν… με δέχθηκες;»

Εδώ είναι όλο το μυστικό.

Ο Χριστός ταυτίζεται με τον άνθρωπο. Με τον πονεμένο. Με τον ξεχασμένο. Με τον άρρωστο. Με τον φυλακισμένο. Και μας λέει κάτι συγκλονιστικό:

«Ό,τι κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, σε Μένα το κάνατε».

Δηλαδή… Όταν δίνεις ένα πιάτο φαγητό, το δίνεις στον Χριστό. Όταν παρηγορείς έναν άνθρωπο, αγγίζεις τον ίδιο τον Θεό.

Το έλεγε καθαρά ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Αν θέλεις να τιμήσεις το Σώμα του Χριστού, μην Τον περιφρονείς όταν είναι γυμνός στον φτωχό.

Προσέξτε όμως κάτι ακόμα πιο σοβαρό. Στην παραβολή δεν τιμωρούνται άνθρωποι επειδή έκαναν μεγάλα εγκλήματα. Δεν ακούμε για φόνους, για κλοπές.

Ακούμε για αδιαφορία. Δεν έκαναν τίποτα. Δεν άνοιξαν την πόρτα. Δεν άνοιξαν την καρδιά.

Και αυτή η αδιαφορία έγινε απόσταση από τον Θεό.

Ο Μέγας Βασίλειος λέει κάτι φοβερό: Το ψωμί που κρατάς και δεν το δίνεις, ανήκει  τον πεινασμένο.

Η αγάπη, αδελφοί μου, δεν είναι προαιρετική. Δεν είναι «αν θέλω». Είναι απόδειξη ότι μέσα μας κατοικεί ο Χριστός.

Και δεν είναι τυχαίο που αυτή η Κυριακή έρχεται λίγο πριν τη Μεγάλη τεσσαρακοστή. Η Εκκλησία μας λέει: Θα νηστέψεις; Ωραία. Αλλά αν δεν αγαπήσεις, η νηστεία σου είναι άδεια. Θα προσευχηθείς; Ευλογημένο. Αλλά αν δεν  συγχωρήσεις, η προσευχή δεν ανεβαίνει.

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή που πλησιάζει δεν είναι απλώς αλλαγή φαγητού. Είναι αλλαγή καρδιάς.

Ας ρωτήσουμε λοιπόν τον εαυτό μας απλά, χωρίς θεωρίες:

Υπάρχει κάποιος που πεινά γύρω μου; Υπάρχει κάποιος που περιμένει μια επίσκεψη; Υπάρχει κάποιος που του κρατώ κακία;

Η Κρίση δεν θα γίνει με μεγάλα λόγια. Θα γίνει με μικρές πράξεις.

Στο τέλος δεν θα μας ρωτήσει ο Χριστός πόσα αποκτήσαμε.  Θα μας ρωτήσει πόσο αγαπήσαμε.

Ας Τον παρακαλέσουμε σήμερα: «Κύριε, δώσε μου καρδιά μαλακή. Δώσε μου μάτια που να βλέπουν τον αδελφό. Δώσε μου χέρια που να ανοίγουν».

Ώστε όταν έρθει «ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ», να μην Τον φοβηθούμε, αλλά να Τον αναγνωρίσουμε.

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026- ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΕΩ (Ματθ. 25, 31-46)

 

  Εἶπεν ὁ Κύριος· όταν ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ᾿ αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, καὶ συναχθήσεται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ᾿ ἀλλήλων ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων, καὶ στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. Τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Ἐπείνασα γάρ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην, καὶ συνηγάγετέ με, γυμνός, καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην, καὶ ἤλθετε πρός με. Τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ οἱ δίκαιοι λέγοντες· κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα καὶ ἐθρέψαμεν, ἢ διψῶντα καὶ ἐποτίσαμεν; Πότε δέ σε εἴδομεν ξένον καὶ συνηγάγομεν, ἢ γυμνὸν καὶ περιεβάλομεν; Πότε δέ σε εἴδομεν ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθομεν πρός σε;

Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε. Τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων· πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Ἐπείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην, καὶ οὐ συνηγάγετέ με, γυμνός, καὶ οὐ περιεβάλετέ με, ἀσθενὴς καὶ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐκ ἐπεσκέψασθέ με. Τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ καὶ αὐτοὶ λέγοντες· κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα ἢ διψῶντα ἢ ξένον ἢ γυμνὸν ἢ ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; Τότε ἀποκριθήσεται αὐτοῖς λέγων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε. Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον.

 Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

Εἶπε ὁ Κύριος: «Ὅταν θά ἔλθῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μὲ ὅλη του τὴν δόξα καὶ ὅλοι οἱ ἄγγελοι μαζί του, τότε θὰ καθήσῃ στὸν θρόνο  τῆς δόξης του καὶ θὰ μαζευθοῦν ἐνώπιόν του ὅλα τὰ ἔθνη καὶ θὰ χωρίσῃ τοὺς μὲν ἀπὸ τοὺς δέ, ὅπως ὁ βοσκὸς χωρίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τὰ κατσίκια, καὶ θα τοποθετήσῃ τὰ μὲν πρόβατα πρὸς τὰ δεξιά του, τὰ δὲ κατσίκια πρὸς τὰ ἀριστερά του. Τότε θὰ πῇ ὁ βασιλιάς σ’ ἐκείνους, ποὺ θὰ εἶναι πρὸς τὰ δεξιά, «Ἐλᾶτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατέρα μου, κληρονομῆστε τὴν βασιλεία, ἡ ὁποία εἶναι ἐτοιμασμένη γιὰ σᾶς ἀπὸ τὸν καιρὸν τῆς δημιουργίας τοῦ κόσμου. Διότι πείνασα καὶ μοῦ δώσατε νὰ φάω, δίψασα καὶ μέ ποτίσατε, ξἐνος ἤμουνα καὶ μέ πήρατε στὸ σπίτι σας, γυμνὸς ἤμουνα καὶ μέ ντύσατε, ἀρρώστησα καὶ μέ ἐπισκεφθήκατε, στὴν φυλακὴ ἤμουνα καὶ ἤλθατε σ’ ἐμένα». Τότε θὰ τοῦ ἀποκριθοῦν οἱ δίκαιοι καὶ θὰ ποῦν, «Κύριε, πότε σὲ εἴδαμε νὰ πεινᾷς καὶ σέ θρέψαμε ἢ νὰ διψᾷς καὶ σέ ποτίσαμε; Πότε σὲ εἴδαμε ξένο καὶ σέ  πήραμε στὸ σπίτι μας ἢ γυμνὸ καὶ σέ ντύσαμε; Πότε σὲ εἴδαμε ἄρρωστο ἢ φυλακισμένο καὶ ἤλθαμε σέ σένα;». Ὁ βασιλιάς θὰ ἀπαντήσῃ καὶ θὰ τοὺς πῇ, «Ἀλήθεια σᾶς λέγω, ὅ,τι ἐκάνατε σέ ἕνα ἀπὸ τούτους τοὺς ἀσήμαντους ἀδελφοὺς μου, σέ μένα  τὸ κάνατε». Τότε θὰ πῇ σ’ ἐκείνους, ποὺ θὰ εἶναι πρὸς τὰ ἀριστερά, «Φύγετε ἀπό μένα, καταραμένοι, στὴν αἰώνια φωτιά, ποὺ ἔχει ἐτοιμασθῆ γιὰ τὸν διάβολο  καὶ τοὺς ἀγγέλους του, διότι  πείνασα καὶ δὲν μοῦ δώσατε  νὰ φάω,  δίψασα καὶ δὲν μέ  ποτίσατε, ξένος ἤμουνα καὶ δὲν μέ  πήρατε στὸ σπίτι σας, γυμνὸς ἤμουνα καὶ δὲν μέ ντύσατε, ἀσθενὴς ἤμουνα καὶ φυλακισμένος καὶ δὲν μέ ἐπισκεφθήκατε». Τότε θὰ ἀποκριθοῦν καὶ αὐτοὶ καὶ θὰ ποῦν, «Κύριε, πότε σὲ εἴδαμε νὰ πεινᾷς ἢ νὰ διψὰς καὶ νὰ εἶσαι ξένος ἢ γυμνὸς ἢ ἀσθενὴς ἢ φυλακισμένος καὶ δὲν σὲ ὑπηρετήσαμε;». Τότε θὰ ἀποκριθῇ σ’ αὐτοὺς καὶ θὰ πῇ, «Ἀλήθεια σᾶς λέγω, ὅ,τι δὲν κάνατε σέ ἕναν ἀπὸ τοὺς ἀσήμαντους τούτους, οὔτε σέ μένα κάνατε». Καὶ αὐτοὶ θὰ μεταβοῦν στήν αἰώνια  κόλαση, οἱ δὲ δίκαιοι στήν αἰώνια ζωή».

ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΕΩ 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026 (Α’ Κορ. 8, 8, 9, 2)

 Ἀδελφοί, βρῶμα ἡμᾶς οὐ παρίστησι τῷ Θεῷ· οὔτε γὰρ ἐὰν φάγωμεν περισσεύωμεν, οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν ὑστερούμεθα. Βλέπετε δὲ μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσιν. Ἐὰν γάρ τις ἴδῃ σε, τὸν ἔχοντα γνῶσιν, ἐν εἰδωλείῳ κατακείμενον, οὐχὶ ἡ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος οἰκοδομηθήσεται εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν; Καὶ ἀπολεῖται ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς ἐπὶ τῇ σῇ γνώσει, δι᾿ ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν. Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. Διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω. Οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; Οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; Οὐχὶ Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Κύριον ἡμῶν ἑώρακα; οὐ τὸ ἔργον μου ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ; Εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμι· ἡ γὰρ σφραγὶς τῆς ἐμῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ.

 Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

Ἀδελφοί, ἐμᾶς δὲν μᾶς συνιστᾶ τὸ φαγητὸ στὸν Θεό, διότι οὔτε ἐὰν φᾶμε, ἔχουμε κανένα πλεονέκτημα, οὔτε ἐὰν δὲν φᾶμε, χάνουμε τίποτε. Προσέχετε ὅμως μήπως ἡ ἐλευθερία σας αὐτὴ γίνῃ αἰτία νὰ πέσουν οἱ ἀσθενεῖς κατὰ τὴν πίστι. Ἐὰν κάποιος ἰδῇ ἐσένα ποὺ ἔχεις γνώση, νὰ κάθεσαι στὸ τραπέζι ἑνὸς ναοῦ εἰδώλων, δὲν θὰ ἐνθαρρυνθῇ ἡ συνείδησή του, ἐπειδὴ εἶναι ἀδύνατος στὴν πίστη, στὸ νὰ τρώγῃ κρέατα τῶν θυσιῶν ποὺ προσφέρονται στὰ εἴδωλα; Καὶ ἐξ αἰτίας τῆς γνώσεώς σου θὰ χαθῇ ὁ ἀδύνατος ἀδελφὸς γιὰ τὸν ὁποῖο πέθανε ὁ Χριστὸς. Ἁμαρτάνοντας δὲ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο  στοὺς ἀδελφοὺς καὶ πληγώνοντας  τὴν συνείδησή τους ποὺ εἶναι ἀδύνατη, ἁμαρτάνετε στὸν Χριστό. Γι’ αὐτὸν τὸν λόγο, ἐὰν φαγητὸ κάνῃ τὸν ἀδελφό  μου νὰ πέσῃ, δὲν θὰ φάγω κρέας ποτέ, γιὰ νὰ μὴ γίνω αἰτία νὰ πέσῃ ὁ ἀδελφός μου. Δὲν εἶμαι ἀπόστολος; Δὲν εἶμαι ἐλεύθερος; Δὲν εἶδα τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ τὸν Κύριόν μας; Δὲν εἶσθε σεῖς τὸ ἔργον μου ἐν Κυρίῳ; Ἐὰν γιά ἄλλους δὲν εἶμαι ἀπόστολος, εἶμαι τοὐλάχιστον γιὰ σᾶς, διότι ἐσεῖς εἶστε ἡ σφραγίδα τῆς ἀποστολῆς μου ἐν Κυρίῳ.

ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ

 

                « Είπε ο αββάς Ισίδωρος: οι μαθητευόμενοι πρέπει να αγαπούν σαν πατέρες τους αληθινά διδασκάλους και να τους φοβούνται σαν άρχοντες. Και μήτε η αγάπη να διώχνει τον φόβο, μήτε ο φόβος να αμαυρώνει την αγάπη» (από το «Γεροντικό»)

                Ερώτημα της ανατροφής των παιδιών καίριο στις μέρες μας, ερώτημα και της παιδείας: να υπάρχει ο φόβος, είτε του προσώπου είτε της τιμωρίας στους κανόνες ή όλα να είναι η επιείκεια που ταυτίζεται με την αγάπη; Ο πολιτισμός μας έφτασε  διά του δικαιωματισμού και της θεοποίησης του «εγώ» στην κατάσταση να μην θέλει να επιβάλλεται στα παιδιά καμία τιμωρία, καθώς τόσο η ανατροφή όσο και η εκπαίδευσή τους θεωρείται ότι κινείται στην προοπτική της αυταρχικότητας όταν επιβάλλει ή προκαλεί φόβο. Δεν θα ξαναγυρίσουμε στο ότι «το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο», ούτε στην «παιδαγωγική της τιμωρίας», αλλά θέλουμε έναν κόσμο παιδοκεντρικό από την μία και ένα σχολείο  μαθητοκεντρικό από την άλλη. Τα παιδιά είναι σοφά, είναι καλά, είναι αγνά, διδάσκονται από τη φύση να βγάζουν τον καλό τους εαυτό κι έτσι οποιαδήποτε παιδαγωγία του φόβου ακυρώνει την καρδιά τους. 

                Θα ήταν όμορφη αυτή η πραγματικότητα αν ήταν αληθινή. Δεν πιστεύουμε ότι τα παιδιά γεννιούνται με ροπή προς το κακό. Χρήζουν όμως εκπαίδευσης, ώστε να μπορούν να αποκτούν σταδιακά επίγνωση ότι μάς δόθηκε η ελευθερία να επιλέγουμε οδό πλατειά, που είναι το θέλημά μας, ή οδό στενή, που είναι ο δρόμος της αυθυπέρβασης, το μοίρασμα, η ανοχή, η τήρηση των εντολών του Θεού που περνά μέσα από τον αγώνα της αρετής. Η ελευθερία όμως δεν μπορεί να χωριστεί από την αλήθεια. Όταν κάνουμε ό,τι θέλουμε, όταν έχουμε όλα τα δικαιώματα εξ αρχής, χωρίς να τα συνδυάζουμε με καθήκοντα και υποχρεώσεις, ή, καλύτερα, χωρίς να μπορούμε να αισθανόμαστε ότι η οδός της αγάπης για την οποία είμαστε πλασμένοι, θέλει νίκη κατά του «εγώ», άρα κόπο, τότε η ψυχή μας αμαυρώνεται και η συνύπαρξή μας δεν προχωρά στην προοπτική του  «εμείς».

                Η ασκητική παράδοση της Εκκλησίας μάς υπενθυμίζει ότι η πατρότητα θέλει και φόβο και αγάπη. Η αγάπη είναι η πρόταξη της αλήθειας από όσους είναι μεγαλύτεροι, από όσους έχουν την πείρα της ζωής, αλλά και τη δυνατότητα να δείξουν με την ισχύ που έτσι κι αλλιώς κατέχουν λόγω της θέσης και της ιδιότητάς τους, ότι ο δρόμος θέλει αυτοκριτική, θέλει μέθοδο, θέλει διόρθωση, κάποτε και με συνέπειες για τα λάθη. Ο φόβος όμως δεν είναι αποτέλεσμα αυταρχισμού. Το να είσαι άρχοντας, σημαίνει ότι υπάρχει ιεραρχία, η οποία προϋποθέτει τον σεβασμό στο αξίωμά σου. Το ίδιο και ο πατέρας είναι άρχοντας, όχι για να καλοπερνά, αλλά για να θυσιάζεται γι’ αυτούς που αγαπά, να δείχνει το παράδειγμα. Να οδηγεί στην αλήθεια, επιμένοντας σ’ αυτή. Ο φόβος δεν αμαυρώνει την αγάπη, διότι αυτός που σέβεται και ακούει, δεν κινείται από το κίνητρο της αποφυγής της τιμωρίας, της κόλασης, αλλά από την εμπιστοσύνη στον λόγο του άλλου και από την πεποίθηση ότι δεν θα προοδεύσει αληθινά, δεν θα μάθει, αν δεν υπακούσει. 

                Για την Εκκλησία γονέας και δάσκαλος είναι στην ίδια πορεία. Πρόσωπα αναφοράς, που βοηθούν τους νεώτερους να βρούνε πορεία γνήσια, αξιοποιώντας τα χαρίσματά τους, χωρίς να καταπιέζουν τον εαυτό τους, αλλά με επίγνωση ότι σοφία και νόημα βρίσκει όποιος έχει πνεύμα αληθινής μαθητείας, εμπιστοσύνης, αγάπης. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»

Στο φύλλο της Τετάρτης 11 Φεβρουαρίου 2026

ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΟ ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

     Αρχιερατικό Συλλείτουργο τελέστηκε το πρωί της Τετάρτης 11 Φεβρουαρίου 2026 στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Υπεραγίας Θεοτόκου Σπηλαιωτίσσης Κερκύρας, όπου βρίσκονται τεθησαυρισμένα το άφθαρτο σκήνωμα της Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστης και τμήμα λειψάνου του Αγίου Ιερομάρτυρος Βλασίου, στα πλαίσια της εορτής των δύο αγίων. Συλλειτούργησαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αχαΐας κ. Αθανάσιος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος και ο οικείος Ποιμενάρχης Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος. Μετά την αρτοκλασία μάλιστα ευλογήθηκε το «χειμωνικό», το οποίο δίδεται προς τιμήν του Αγίου Βλασίου, επισκόπου Σεβαστείας, σε ανάμνηση θαύματός του.

Τον θείο λόγο κήρυξε ο Μητροπολίτης Αχαΐας κ. Αθανάσιος, ο οποίος, αφού ευχαρίστησε τον κ. Νεκτάριο για την πρόσκληση και τη φιλοξενία, τόνισε ότι όταν τιμάται ένα πρόσωπο που μετέχει της εξουσίας ως άγιο, τότε αυτό προκαλεί πολλή συγκίνηση. Συνήθως όσοι βρίσκονται στην εξουσία, αγαπούνε την εξουσία και τον εαυτό τους. Η Αγία Θεοδώρα έζησε σε εποχή εγκλημάτων από ανθρώπους που είχαν εξουσία, με σκοπό να μην την χάσουν. Όμως ο θάνατος όλων αυτών δεν ήταν συνήθως ειρηνικός. Το να αγιάσει κάποιος σε τέτοια κατάσταση ήταν γεγονός ξεχωριστό. Η Αγία έζησε σε μία εποχή απίθανης ιδεολογικής σύγκρουσης και πάλεψε για την αλήθεια. Οι άνθρωποι της εξουσίας, όταν βλέπουν την εικόνα του Χριστού να τους κοιτά κατάματα, νιώθουν την πρόκληση και την πρόσκληση να γίνουν μιμητές Του, να γίνουν πράοι και ταπεινοί στην καρδιά, να νικήσουν τον κόσμο, τον οποίο αυτοί θέλουν να κατακτήσουν σήμερα. Οι εικόνες ήταν απωθητικές για όσους κοιτούν τον εαυτό τους. Η Αγία Θεοδώρα μας υπενθυμίζει ότι είμαστε εικόνες Θεού και αυτό είναι η πνευματική της κληρονομιά. ΟΙ υποκριτές αυτοδικαιώνονται με την αυτοεικόνα τους, άλλοι φεύγουν από το σπίτι του Θεού για να ζήσουν με κέντρο τον εαυτό τους και τις ηδονές.

Η λέξη «άγιος» προέρχεται από το ρήμα «άζω», που σημαίνει σέβομαι. Ο άγιος είναι ο σεβαστός, διότι έχει αξιοπρέπεια, αλλά και διότι σεβάστηκε το δώρο του Θεού που έχουμε λάβει όλοι, την εικόνα του Θεού, την οποία καθάρισε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός διά του Αίματός Του. Όλοι οι Άγιοι στηρίχτηκαν σε τρία αγκωνάρια: ακλόνητη πίστη, ακαταίσχυντη ελπίδα, αυθεντική και απέραντη αγάπη. Αυτή είναι η παρακαταθήκη της Αγίας Θεοδώρας και του Αγίου Βλασίου.

Οι λατρευτικές εκδηλώσεις προς τιμήν των Αγίων, στις οποίες συμμετείχε ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Ιωάννης Τρεπεκλής και άλλοι εκπρόσωποι των πολιτικών, στρατιωτικών και αστυνομικών αρχών, ολοκληρώθηκαν το απόγευμα της 11ης Φεβρουαρίου 2026 με την Παράκληση και τους Χαιρετισμούς στην Αγία Θεοδώρα.