Κήρυγμα στην Κυριακή Α΄ Ματθαίου - Αγίων Πάντων

 

«Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι· τί ἄρα ἔσται ἡμῖν;» Ματθ. 19,27

«Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και Σε ακολουθήσαμε. Τι θα γίνει λοιπόν με εμάς;»

Κυριακή των Αγίων Πάντων και το σημερινό ευαγγελικό χωρίο μάς μεταφέρει σε μια πολύ ανθρώπινη στιγμή. Ο Απόστολος Πέτρος, εκ μέρους όλων των μαθητών, απευθύνεται στον Κύριο και Του λέγει: «Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και Σε ακολουθήσαμε. Τι θα γίνει λοιπόν με εμάς;»

Η ερώτηση αυτή δεν είναι ξένη προς την καρδιά μας. Πόσες φορές και εμείς δεν αναρωτηθήκαμε: «Κύριε, αγωνίζομαι, προσεύχομαι, υπομένω δυσκολίες, προσπαθώ να τηρώ τις εντολές Σου. Τι θα κερδίσω από όλα αυτά;»

Ο Χριστός δεν απορρίπτει την ερώτηση του Πέτρου. Δεν τον επιπλήττει. Γνωρίζει την αδυναμία του ανθρώπου και γνωρίζει ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη από ενίσχυση και παρηγοριά. Γι’ αυτό και δίνει μια απάντηση γεμάτη ελπίδα. Υπόσχεται ότι κανένας κόπος που γίνεται για τον Θεό δεν χάνεται.

Ο ιερός Χρυσόστομος παρατηρεί ότι οι Απόστολοι δεν είχαν μεγάλα πλούτη να εγκαταλείψουν. Άφησαν τα δίχτυα τους, τα πλοιάριά τους, την καθημερινή τους ζωή. Όμως ο Θεός δεν κοιτάζει το μέγεθος της θυσίας. Κοιτάζει το μέγεθος της αγάπης. Άλλος προσφέρει πολλά και άλλος λίγα· εκείνο που έχει αξία ενώπιον του Θεού είναι να προσφέρει κανείς ολόκληρη την καρδιά του.

Και εμείς σήμερα ίσως δεν καλούμαστε να εγκαταλείψουμε σπίτια ή περιουσίες. Καλούμαστε όμως να αφήσουμε εκείνα που μας χωρίζουν από τον Θεό. Να αφήσουμε τον εγωισμό, την κατάκριση, τη φιλαυτία, την κακία, την αδιαφορία. Να αφήσουμε τα πάθη που κρατούν δέσμια την ψυχή μας.

Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα: Τι είμαστε διατεθειμένοι να αφήσουμε για χάρη του Χριστού;

Πολλές φορές θέλουμε τον Χριστό στη ζωή μας, αλλά χωρίς να αποχωριστούμε ό,τι μας κρατά μακριά από Αυτόν. Θέλουμε τη χαρά του Ευαγγελίου χωρίς τον αγώνα του Ευαγγελίου. Θέλουμε την Ανάσταση χωρίς τον Σταυρό. Όμως η πορεία του μαθητή του Χριστού είναι πάντοτε πορεία θυσίας, αγώνα και εμπιστοσύνης.

Και ποια είναι η ανταμοιβή;

Η μεγαλύτερη ανταμοιβή δεν βρίσκεται μόνο στη μέλλουσα ζωή. Αρχίζει από τώρα. Ο άνθρωπος που ακολουθεί τον Χριστό αποκτά ειρήνη στην καρδιά του. Αποκτά εσωτερική ελευθερία. Αποκτά τη βεβαιότητα ότι δεν είναι μόνος στον αγώνα του. Ακόμη και μέσα στις θλίψεις και στις δοκιμασίες αισθάνεται τη χάρη του Θεού να τον στηρίζει.

Βεβαίως, η πλήρης ανταμοιβή θα φανερωθεί στη Βασιλεία του Θεού. Εκεί όπου δεν υπάρχει πόνος, ούτε θλίψη, ούτε στεναγμός, αλλά ζωή ατελεύτητος. Εκεί όπου οι πιστοί θα απολαμβάνουν την αιώνια κοινωνία με τον Κύριο. Αυτή την ακλόνητη πίστη είχαν όλοι οι Άγιοι της πίστεως μας των οποίων την μνήμη τελούμε σήμερα .

Ας συνεχίσουμε λοιπόν να ακολουθούμε τον Χριστό με πίστη πάντων των Αγίων υπομονή και ταπείνωση. Και όταν γεννιέται μέσα μας το ερώτημα του Πέτρου, «τί ἄρα ἔσται ἡμῖν;», ας θυμόμαστε ότι η απάντηση είναι μία: Όποιος δίνει τη ζωή του στον Χριστό, δεν χάνει τίποτε· κερδίζει τα πάντα.

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ  

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ Η ΑΓΙΟΤΗΤΑ

 

«Ὅς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος» (Ματθ. 10,38)

«Καὶ ἐκεῖνος, ποὺ δὲν παίρνει τὸν σταυρό του καὶ δὲν μὲ ἀκολουθεῖ δὲν μοῦ εἶναι ἄξιος».

 Την Κυριακή μετά την Πεντηκοστή η Εκκλησία εορτάζει την μνήμη «πάντων των αγίων», όλων εκείνων των ανθρώπων που αγάπησαν ακόμη και για μία στιγμή τον Χριστό, όπως αυτό φάνηκε στο πρόσωπο του πρώτου πολίτη του Παραδείσου, του ευγνώμονος ληστού, και αυτή η στιγμή αποτέλεσε την κορυφαία στιγμή που έκρινε τη ζωή τους. Διότι η αγιότητα είναι ο σταυρός της στιγμής, στην οποία ο άνθρωπος νιώθει την ανεπάρκειά του, παραιτείται από τον τρόπο που το εγώ του βλέπει τον κόσμο και την ίδια του τη ζωή, και εμπιστεύεται τον εαυτό του στον Χριστό, ώστε να τον θυμηθεί στη βασιλεία Του. 

 Είναι σταυρός αυτή η στιγμή, όταν είναι ειλικρινής και χωρίς επιστροφή. Διότι το να αρνηθείς τις επιλογές της ζωής σου, τον τρόπο σκέψης σου, τις αμαρτίες σου, αλλά και τις επιτυχίες σου, ό,τι σε δοξάζει, ό,τι έχεις βάλει ως στόχο, ό,τι έχεις κάνει για τον εαυτό σου και για τους άλλους, είναι ένας Γολγοθάς. Πάσχουμε από την αυτοδικαίωση. Πάσχουμε από το αίσθημα ότι αξίζουμε αφ’ εαυτού μας, ότι μπορούμε να είμαστε αυτόφωτοι και στην εποχή μας πρέπει να είμαστε αυτόφωτοι. Μόνο που το φως δεν έχει να κάνει ούτε με τις γνώσεις, ούτε με την κοινωνική μας επιφάνεια, την ευμάρεια, τα χαρίσματα, την αυτογνωσία, την κυριαρχία μας επί των άλλων και επί του κόσμου. Φως είναι η ταπεινή σχέση με τον Χριστό, ο Οποίος είναι το φως του κόσμου και όποιος τον ακολουθεί δεν θα περπατήσει ποτέ στο σκοτάδι. Όμως αυτή η επιλογή, να αφεθείς στον Χριστό και στο θέλημά του είναι σταυρός, διότι ακόμη κι αν πιστεύεις, ακόμη κι αν τηρείς τις εντολές, ο Γολγοθάς του εγώ σου υπενθυμίζει τη δική σου αυτάρκεια κάθε στιγμή.

 Οι άγιοι στην Ιστορία της Εκκλησίας είχαν βρει τη στιγμή της εμπιστοσύνης. Έζησαν όπως μπορούσαν, κατά την κλήση τους. Όταν ερχόταν όμως η στιγμή του πειρασμού, είτε αυτός ήταν να απαρνηθούν τον Χριστό για να ζήσουν είτε να ευχαριστηθούν με το θέλημά τους είτε με το να αισθανθούν δικαιωμένοι με τα έργα τους, σήκωναν τον σταυρό τους και τα άφηναν όλα στον Χριστό. Ματώνανε, αλλά δεν λυγίζανε. Έδειχναν ανήμποροι μπροστά στο κακό και στον θάνατο, αλλά μέσα τους είχαν ελπίδα και φως. Και πάνω απ’ όλα την αγάπη και προς τον Χριστό και προς την εικόνα Του, τον άνθρωπο, τον κάθε άνθρωπο. 

 Όλος αυτός ο δρόμος, από τη στιγμή μέχρι την διάρκεια, βιώνεται στην Εκκλησία, όχι σ’ αυτήν της παράδοσης, της θρησκευτικότητας, της προσδοκίας της αιωνιότητας και του μεταφυσικού στηρίγματος, αλλά σ’ αυτήν της σύναξης των αμαρτωλών, όσων αισθάνονται ότι εμπιστεύονται τον Χριστό, κοινωνούν το Σώμα και το Αίμα Του και παίρνουν δύναμη να συνεχίσουν να σηκώνουν τον σταυρό τους, αγαπώντας, συγχωρώντας, προσφέροντας, αντέχοντας. 

         Αυτή την Εκκλησία που πολλοί σήμερα την έχουν στο περιθώριο της ζωής τους ή αρκούνται στην τυπική σχέση μαζί της. Και είναι έτοιμοι, βλέποντας τις αστοχίες των προσώπων που δεν φέρονται κατά τη δική τους αντίληψη, να την πετροβολήσουν, αντί να την σκεπάσουν. Αυτή την Εκκλησία που δεν νιώθουν το φως και την πρόσκληση στον καθέναν να ζήσει τη στιγμή του σταυρού, όπως εκπέμπεται διαρκώς διά των Αγίων, αλλά μένουν στην θέαση της επιφάνειας, της γνώμης, του γράμματος, της δικής τους δικαίωσης, χωρίς εμπιστοσύνη στον Οροφουργό της, Αυτόν που την ανάγει ως αψίδα ζωής και ανάστασης ως τον ουρανό και κατεβάζει τον ουρανό στη γη. Αυτή την Εκκλησία που έχουμε ανάγκη να ζήσουμε εντός της, για να μας υπενθυμίζει τη στιγμή μας και να μας ενισχύει να την κρατήσουμε μέχρι τέλους. Εν Αγίω Πνεύματι. Ως καρπό Του και βοηθό μας. 

         Ας είναι οι πρεσβείες πάντων των αγίων ο δικός μας οδηγός για να σηκώσουμε τον Σταυρό μας και να ζήσουμε το φως της δικής μας,  προσωπικής ανάστασης.

Χρόνια πολλά και καλά!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Κυριακή 7 Ιουνίου 2026

Των Αγίων Πάντων 

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026- ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ(Ματθ. 10, 32-33, 37-38, 19, 27-30)

 

 Εἶπεν ὁ Κύριος· πᾶς ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς· ὅστις δ᾿ ἂν ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι αὐτὸν κἀγὼ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. Ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος· καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος· καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος. Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι· τί ἄρα ἔσται ἡμῖν; Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑμεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι, ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ, ὅταν καθίσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, καθίσεσθε καὶ ὑμεῖς ἐπὶ δώδεκα θρόνους κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. Καὶ πᾶς ὃς ἀφῆκεν οἰκίας ἢ ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ πατέρα ἢ μητέρα ἢ γυναῖκα ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου, ἑκατονταπλασίονα λήψεται καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. Πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι καὶ ἔσχατοι πρῶτοι.

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα 

Εἶπε ὁ Κύριος: «Καθέναν ποὺ θὰ μὲ ὁμολογήσῃ ἐμπρὸς στοὺς ἀνθρώπους, θὰ τὸν ὁμολογήσω καὶ ἐγὼ ἐμπρὸς στὸν Πατέρα μου τὸν οὐράνιο. Ἐκεῖνον ὅμως ποὺ θὰ μὲ ἀρνηθῇ ἐμπρὸς στοὺς ἀνθρώπους, θὰ τὸν ἀρνηθῶ καὶ ἐγὼ ἐμπρὸς στὸν Πατέρα μου τὸν οὐράνιο. Ἐκεῖνος ποὺ ἀγαπᾶ πατέρα ἢ μητέρα περισσότερο ἀπὸ ἐμέ, δὲν μοῦ εἶναι ἄξιος. Καὶ ἐκεῖνος, ποὺ ἀγαπᾶ υἱό ἢ θυγατέρα περισσότερον ἀπὸ ἐμέ, δὲν μοῦ εἶναι ἄξιος. Καὶ ἐκεῖνος, ποὺ δὲν παίρνει τὸν σταυρό του καὶ δὲν μὲ ἀκολουθεῖ δὲν μοῦ εἶναι ἄξιος». Τότε ἔλαβε τὸν λόγο ὁ Πέτρος καὶ τοῦ εἶπε, «Νὰ, ἐμεῖς ποὺ ἀφήκαμε ὅλα καὶ σὲ ἀκολουθήσαμε· τὶ λοιπὸν θὰ ἀπολαύσουμε;». Ὁ δὲ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε, «Ἀλήθεια σᾶς λέγω, ὅτι σεῖς, οἱ ὁποῖοι μὲ ἀκολουθήσατε, ὅταν ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου θὰ καθήσῃ στὸν θρόνο τῆς δόξης του στὴν Νέα Δημιουργία, θὰ καθήσετε καὶ σεῖς σὲ δώδεκα θρόνους, γιὰ νὰ κρίνετε τίς δώδεκα φυλές τοῦ Ἰσραήλ. Καὶ καθένας ποὺ ἀφῆκε σπίτια ἢ ἀδελφούς ἢ ἀδελφές ἢ πατέρα ἢ μητέρα ἢ γυναῖκα ἢ παιδιά ἢ χωράφια γιὰ τὸ ὄνομά μου, θὰ πάρῃ ἑκατὸ φορὲς περισσότερα καὶ θὰ κληρονομήσῃ ζωὴν αἰώνιο. Πολλοὶ δέ, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρῶτοι, θὰ γίνουν τελευταῖοι, καὶ ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι τελευταῖοι, θά γίνουν πρῶτοι».

ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026- ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ (Ἑβρ. 11, 33, 12, 2)

 Ἀδελφοί, οἱ ἅγιοι πάντες διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐν ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. Καὶ οὗτοι πάντες μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσι. Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς, τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενον ἡμῖν νέφος μαρτύρων, ὄγκον ἀποθέμενοι πάντα καὶ τὴν εὐπερίστατον ἁμαρτίαν, δι᾿ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν ᾿Ιησοῦν. 

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

 Ἀδελφοί, ὅλοι οἱ ἅγιοι μὲ τὴν πίστη κατατρόπωσαν βασίλεια, ἐπέβαλαν τὸ δίκαιο, πέτυχαν τὴν πραγματοποίηση τῶν ὑποσχέσεων τοῦ Θεοῦ, ἔφραξαν στόματα λεόντων· ἔσβησαν τὴ δύναμη τῆς φωτιᾶς, διέφυγαν τὴ σφαγή, ἔγιναν ἀπὸ ἀδύνατοι ἰσχυροί, ἀναδείχτηκαν ἥρωες στὸν πόλεμο, ἔτρεψαν σὲ φυγὴ ἐχθρικὰ στρατεύματα· γυναῖκες ξαναπῆραν πίσω στὴ ζωὴ τοὺς ἀνθρώπους τους, κι ἄλλοι βασανίστηκαν ὣς τὸν θάνατο, χωρὶς νὰ δεχτοῦν τὴν ἀπελευθέρωσή τους, γιατὶ πίστευαν ὅτι μποροῦσαν ν’ ἀναστηθοῦν σὲ μιὰ καλύτερη ζωή. ῎Αλλοι δοκίμασαν ἐξευτελισμοὺς καὶ μαστιγώσεις, ἀκόμη καὶ δεσμὰ καὶ φυλακίσεις. Λιθοβολήθηκαν, πριονίστηκαν, πέρασαν δοκιμασίες, θανατώθηκαν μὲ μαχαίρι, περιπλανήθηκαν ντυμένοι μὲ προβιὲς καὶ κατσικίσια δέρματα, ἔζησαν μὲ στερήσεις, ὑπέφεραν καταπιέσεις, θλίψεις καὶ κακουχίες -ὁ κόσμος δὲν ἦταν ἄξιος νά ᾿χει τέτοιους ἀνθρώπους- πλανήθηκαν σὲ ἐρημιὲς καὶ βουνά, σὲ σπηλιὲς καὶ σὲ τρύπες τῆς γῆς. ῞Ολοι οἱ παραπάνω, παρὰ τὴν καλὴ μαρτυρία τῆς πίστης τους, δὲν πῆραν ὅ,τι τοὺς ὑποσχέθηκε ὁ Θεός. Αὐτὸς εἶχε προβλέψει κάτι καλύτερο γιὰ μᾶς, ἔτσι ὥστε νὰ μὴ φτάσουν ἐκεῖνοι στὴν τελειότητα χωρὶς ἐμᾶς. ῎Εχοντας, λοιπόν, γύρω μας μιὰ τόσο μεγάλη στρατιὰ μαρτύρων, ἂς τινάξουμε ἀπὸ πάνω μας κάθε φορτίο, καὶ τὴν ἁμαρτία ποὺ εὔκολα μᾶς ἐμπλέκει, κι ἂς τρέχουμε μὲ ὑπομονὴ τὸ ἀγώνισμα τοῦ δύσκολου δρόμου ποὺ ἔχουμε μπροστά μας. ῍Ας ἔχουμε τὰ μάτια μας προσηλωμένα στὸν ᾿Ιησοῦ, ποὺ μᾶς ἔδωσε τὴν πίστη, τὴν ὁποία καὶ τελειοποιεῖ. 

ΟΙ ΔΥΟ ΧΙΤΩΝΕΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 ΟΙ ΔΥΟ ΧΙΤΩΝΕΣ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

«Εορτή διαπαντός εστι, και Πεντηκοστή, και Πάσχα, και Επιφάνεια», λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, εξηγώντας ότι την εορτή την κάνει όχι η ημερολογιακή περίοδος, αλλά η καθαρή συνείδηση, ο τρόπος με τον οποίο ζει ο άνθρωπος (Εις την αγίαν Πεντηκοστήν, Ομιλία α΄, PG 50, 463). Έτσι και η Πεντηκοστή συνεχίζεται αδιαλείπτως με την συνεχή δράση του Αγίου Πνεύματος, το οποίο, όντας φως και ειρήνη, εγκαινίζεται αδιάκοπα στις ψυχές των πιστών και «αποστολικάς καρδίας κτίζει καθαράς». 

Η αέναη αυτή ενέργεια του Αγίου Πνεύματος φαίνεται από την ανάδειξη των αγίων μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. Η Χάρη του δεν δόθηκε μόνο στους Αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής, αλλά σε όλους τους πιστούς Χριστιανούς όλων των εποχών (Κυριακή των Αγίων Πάντων). 

Ο άγιος Νικόδημος εξηγεί πώς γίνεται αυτό. Μια αναμμένη λαμπάδα μπορεί, χωρίς να ελαττωθεί το φως της καθόλου, να μεταδώσει φως και σε άλλη λαμπάδα και από εκείνη να ανάψει άλλη και άλλη και ούτω καθεξής, ώστε από μία αναμμένη λαμπάδα να ανάψουν πολυάριθμες, αναρίθμητες λαμπάδες. Έτσι και οι Απόστολοι έγιναν οι πρώτες αναμμένες λαμπάδες και από αυτούς εν συνεχεία μεταδόθηκαν τα φωτιστικά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος σε άπειρους πιστούς. Η καθαρή αποστολική καρδιά που αποκτάει ένας πιστός, γίνεται φως για να φωτισθούν και να καθαριστούν και οι καρδιές πολλών άλλων ανθρώπων. 

Και να, που είκοσι χιλιάδες άνθρωποι είδαν τον τρόπο ζωής, τον ζήλο για το έργο του Θεού και το μαρτύριο για τον Χριστό του αγίου Εράσμου (2 Ιουνίου), και μέσα τους άναψε η ίδια φλόγα, το ίδιο φως του Αγίου Πνεύματος. Η καρδιά τους πυρπολήθηκε από έρωτα και ζήλο για τον Θεό και την αλήθεια. Και δέχτηκαν όλοι να μαρτυρήσουν διά ξίφους για τον Χριστό, αδιαφορώντας εντελώς για τα εγκόσμια. 

Και δεν φλέγει μόνο την καρδιά του ανθρώπου η Χάρη του Αγίου Πνεύματος, αλλά φωτίζει και τον νου. Ο Χριστός δεν έστειλε τους Αποστόλους να μιλήσουν στον κόσμο, εξοπλισμένους με την ισχύ της ανθρώπινης σοφίας και λογικής. Θα σας καθοδηγεί και θα σας φωτίζει το Άγιο Πνεύμα, τους είπε. Μην έχετε έγνοια τί θα πείτε. Το Άγιο Πνεύμα θα σας οδηγήσει «εις πάσαν την αλήθειαν». Είναι αυτό που «αγραμμάτους σοφίαν εδίδαξεν, αλιείς θεολόγους ανέδειξεν». 

Έτσι, στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο ο άγιος Αθανάσιος, νεαρός διάκονος, με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος κατατρόπωσε τα σοφιστικά λογικά κατασκευάσματα του αιρετικού Αρείου. Αλλά και ο αγράμματος άγιος Σπυρίδων, με τον ίδιο φωτισμό δίδαξε περίτρανα το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. 

Την Πεντηκοστή ακολούθησαν αμέσως τα αίματα των αγίων μαρτύρων. Αλλά και οι εκλεκτοί καρποί της αληθούς θεολογίας. Και τα δύο στερέωσαν, κράτυναν και ανέδειξαν ανίκητη την πίστη μας. Το Άγιο Πνεύμα έντυσε και στόλισε την Εκκλησία με δύο πολύτιμους χιτώνες. 

Ο ένας είναι η βασιλική βύσσος, η πορφύρα των αιμάτων των μαρτύρων της. 

Ο άλλος είναι ο χιτώνας «της αληθείας, ο υφαντός εκ της άνω θεολογίας». 

Και οι δύο κηρύττουν «της ευσεβείας το μέγα μυστήριον». 

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ

 Είναι σύνηθες στη ζωή της οικογένειας οι γονείς να έρχονται μπροστά στο σημείο όπου διαπιστώνουν ότι τα παιδιά τους παραβιάζουν όρια και κανόνες. Ακόμη κι αν η εποχή μας  λειτουργεί σε ένα πλαίσιο «κάνε ό,τι σου αρέσει», εντούτοις έρχονται στιγμές στις οποίες αυτό που αρέσει λειτουργεί καταστροφικά ή παραβιάζει τα κοινωνικά και αξιακά πλαίσια. Το ερώτημα που κατατρώει την καρδιά των γονέων είναι αν πρέπει να τιμωρήσουν τα παιδιά τους ή αν πρέπει να τους δείξουν επιείκεια, γιατί αυτή είναι η αυθεντική έκφραση της αγάπης, η συγχωρητικότητα και η κατανόηση. 

 Κάνουμε ένα σημαντικό λάθος εδώ. Η συγχώρεση δεν σημαίνει ότι ο άλλος δεν χρειάζεται να αναλάβει τις ευθύνες για τα σφάλματά του και να υποστεί κάποιες συνέπειες. Η συγχώρεση  έχει να κάνει με το να μην είναι οι αποφάσεις αυτού που έχει την δύναμη και την εξουσία να τις επιβάλει, εξοντωτικές και αποτέλεσμα κακίας ή ανάγκης για επίδειξη δύναμης. Αυτός που έχει τον τελευταίο λόγο, χρειάζεται να λειτουργεί αγαπητικά. Η αγάπη όμως δεν μπορεί να ταυτιστεί με την παραθεώρηση ότι χωρίς την ευθύνη, δεν έρχεται αληθινή πρόοδος, διότι μόνο η ευθύνη οδηγεί στην ωριμότητα.

 Κατανόηση προφανώς χρειάζεται και όχι υπερβολική αυστηρότητα. Όμως αυτός που σφάλλει, ανεξαρτήτως ηλικίας, χρειάζεται να ενεργοποιεί εντός του τη συνείδησή του, ως ηθικό κώδικα, αλλά και να νιώθει με τη σειρά του τις συνέπειες των σφαλμάτων του. Μόνο έτσι θα ξεχωρίζει το καλό από το κακό στη ζωή του, τι του επιτρέπεται αληθινά και τι τον οδηγεί σε μία γνήσια πρόοδο. Όποιος μαθαίνει να αναλαμβάνει τις ευθύνες του γίνεται δημιουργικός. Μετανοεί και αλλάζει. Ξεκινά από την αρχή και αν ξαναβρεθεί σε ανάλογες καταστάσεις, δεν θα πέσει στην ίδια παγίδα. Διότι το πάθημα γίνεται μάθημα. 

 Αυτός που τιμωρεί, συχνά φοβάται τη σύγκρουση. Φοβάται τις συνέπειες της δοκιμασίας στην οποία θα μπει αυτός που τιμωρείται. Λειτουργεί ένα αίσθημα οίκτου, αλλά και ένας φόβος ότι η όποια σύγκρουση θα επέλθει, εξαιτίας της απογοήτευσης αυτού που τιμωρείται, θα γίνει φθορά. Όμως έτσι δεν αγαπά όσο χρειάζεται αυτόν που σφάλλει. Δεν είναι εύκολο να ενεργοποιηθεί το φιλότιμο σ ’αυτόν που είναι μεθυσμένος από την αίσθηση ότι όλα του επιτρέπονται. Δε χρειάζεται όμως και η σκληρότητα. Το μέτρο είναι το κλειδί. 

 Στη εποχή μας βλέπουμε από την μία να καλλιεργείται ένα αίσθημα θυμού, τιμωρητικότητας εναντίον όσων σφάλλουν. Οι πολλοί όμως, κατά βάθος, ενοχλούνται όταν αυτοί που σφάλλουν προσπαθούν να δικαιολογήσουν τον εαυτό τους, χωρίς να παραδέχονται ότι η ευθύνη λυτρώνει, το τίμημα, όσο βαρύ κι αν χρειαστεί να είναι, γίνεται αρχή μετανοίας, και ότι δεν είναι το πρόβλημα αν καταλογιστεί από τους μεγαλύτερους και την κοινωνία η ευθύνη, αλλά το να μη θέλεις να την αναλάβεις.  Διότι τότε φαντασιώνεσαι ότι είσαι είτε αλάθητος είτε ότι για όλα φταίνε οι άλλοι. Δεν μπορείς όμως να προχωρήσεις, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τον εαυτό σου, αλλά και για τις σχέσεις σου με τους άλλους. 

 Στην οικογενειακή πραγματικότητα η ενθάρρυνση στα παιδιά να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους, όχι για να γκρεμίζουν την αισιοδοξία τους, αλλά για να προσέχουν, αν συνδυαστεί με εύλογα, καταληπτά και όχι υπερβολικά όρια, γεννά προϋποθέσεις δυνατού χαρακτήρα και υγιούς κοινωνικότητας. Ας το παλεύουμε, με τους μεγάλους να δίνουμε το παράδειγμα. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»

Στο φύλλο της Τετάρτης 3 Ιουνίου 2026 

Ι. Μ. Παναγίας Φανερωμένης Λευκάδας - Πανηγυρική Θεία Λειτουργία | Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026