ΟΙ ΔΟΚΗΣΙΣΟΦΟΙ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ ΜΑΣ

 

«Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος» (Τίτ. 3, 10-11)

«Τὸν ἄνθρωπο ποὺ ἀκολουθεῖ πλανερὲς διδασκαλίες συμβούλεψέ τον μιὰ δυὸ φορές, κι ἂν δὲν ἀκούσει ἄφησέ τον, μὲ τὴ βεβαιότητα πὼς αὐτὸς ἔχει πιὰ διαστραφεῖ καὶ ἁμαρτάνει, καταδικάζοντας ἔτσι ὁ ἴδιος τὸν ἑαυτό του»

        Η Κυριακή Δ’ Λουκά είναι αφιερωμένη από την Εκκλησία μας στην μνήμη των 367 Πατέρων της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου, αυτής που έδωσε θεολογικό και δογματικό τέλος στην Εικονομαχία, ξεκαθαρίζοντας ότι ο Χριστός και οι Άγιοι μπορούν να ιστορούνται στους ναούς και να τιμώνται από τους πιστούς. Ο Χριστός, διότι είναι ο Υιός του Θεού που προσέλαβε την ανθρώπινη φύση, έγινε ένας από εμάς, και οι άγιοι, διότι είναι οι εικόνες του Θεού, τουτέστιν οι εικόνες του Υιού και Λόγου του Θεού και σωματικά και πνευματικά.  

      Ίσως αναρωτηθούμε κατά πόσον αυτή η εορτή έχει κάποιο νόημα στους καιρούς μας. Κι αυτό διότι έχουμε τη δυνατότητα, εφόσον είμαστε ενταγμένοι στην Εκκλησία και τη ζωή της, να γνωρίζουμε ποιες είναι οι αιρέσεις και να μην κινδυνεύουμε να πλανηθούμε. Τα χρόνια των Πατέρων οι αιρέσεις δίχαζαν την Εκκλησία. Ισχυρά πνευματικώς πρόσωπα είχαν ακολούθους και διέδιδαν τις πλανεμένες ιδέες τους στους πιστούς, με αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλες διαμάχες και κίνδυνοι περί της αληθείας. Σήμερα κάτι τέτοιο δεν φαίνεται στον ορίζοντα τον εκκλησιαστικό αναφορικά με τα δόγματα. Υπάρχουν όμως συμπεριφορές και νοοτροπίες, οι οποίες λειτουργούν ως αφορμήσεις πλάνης και δυσκολεύουν την μαρτυρία του μηνύματος της Εκκλησίας στους καιρούς μας, για τον πρόσθετο λόγο ότι οι φορείς τους διεκδικούν την αυθεντία, την βεβαιότητα ότι είναι οι σωστοί και αναζητούν και καταλογίζουν αιρετικές τοποθετήσεις σε όσους προσπαθούν να δώσουν το μήνυμα του Ευαγγελίου στη γλώσσα που καταλαβαίνει ο σύγχρονος άνθρωπος. Φανατίζουν οι προστάτες του Θεού και δημιουργούν κλίμα διχασμού στην Εκκλησία. Αντί να φωτίζουν και να επισημαίνουν θέσεις, αναζητούν εχθρούς, κάτι που είναι το σήμα κατατεθέν του φανατικού. Πρέπει να έχω εχθρούς, για να δικαιολογώ την ύπαρξη και παρουσία μου. 

           Είναι πολλές οι αιρέσεις των καιρών μας, απότοκα του ανθρώπινου νου, ο οποίος δεν θέλει να ενταχθεί στη ζωή της Εκκλησίας, ούτε να θέσει την δική του ερμηνεία της αλήθειας στην κρίση της Εκκλησίας. Ίσως η δυσκολότερη και λιγότερη εμφανής να είναι η "αίρεση" της κατάκρισης της Εκκλησίας, των επισκόπων, της Ιεραρχίας, κληρικών, θεολόγων με βάση τις δικές του απόψεις, τις οποίες τις θεωρεί ως τις μόνες ορθές, και κάνει ό,τι μπορεί για να πείσει ότι μόνο η δική του γραμμή οδηγεί στη σωτηρία. 

      Σκάνδαλο για τους ανθρώπους αυτούς είναι ο κόσμος. Μπορεί ο κόσμος πάντοτε να κείται εν τω πονηρώ, όπως ο Χριστός ξεκάθαρα μας είπε, όμως δεν είναι για να απορρίψουμε τον κόσμο αυτή η θέση, αλλά για να τον αγαπήσουμε. Και τον αγαπάμε όταν με συμπάθεια και υπομονή διαλέγουμε τι δεν μας βλάπτει και επισημαίνουμε τι αποτελεί αμαρτία και κίνδυνο για τη σωτηρία μας. Η κλήση να ζήσουμε εκτός του κόσμου, εκτός από την υποκρισία και το ανέφικτο που κρύβει, όπως επίσης και μια φαρισαϊκή έπαρση ότι δεν είμαστε εμείς  όπως οι λοιποί των ανθρώπων, είναι μία κλήση που αφήνει απρόσληπτο και αθεράπευτο τον κόσμο. 

      Η Εκκλησία πάντοτε κρίνει τον πολιτισμό, τις προκλήσεις του κόσμου, το ήθος του.  Δεν φανατίζει όμως ούτε φανατίζεται. Αρνείται την μεγάλη «αίρεση» της εποχής μας που είναι η δοκησισοφία. Ο δοκησίσοφος έχει σχηματίσει μέσα του την εικόνα ότι κατέχει τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος και ότι αυτή η Χάρη είναι αρκετή για να του δίνει το δικαίωμα να κρίνει τα πάντα, είτε τα γνωρίζει και τα έχει σπουδάσει, είτε όχι. Το τελευταίο είναι το χειρότερο. Ο δοκησίσοφος, χωρίς να καταλαβαίνει τι συμβαίνει, έχει άποψη για ζητήματα που είτε ακουμπούν την πνευματικότητα είτε είναι εκτός αυτής, με αποτέλεσμα στους γνωρίζοντες να γελοιοποιείται. Δεν έχει όμως την ταπείνωση να ακούσει, να μάθει, να μελετήσει, καθώς ζει μέσα στη δική του αυτάρκεια. Έτσι, αντί να λειτουργήσει επαγωγικά, ξεκινά από την φιλοσοφική απαγωγή ότι ο κόσμος είναι κακός και αμαρτωλός σε όλα του και δεν κοιτά τι χρειάζεται αληθινά και πώς μπορούμε αυτό να το εντάξουμε ή να το κρίνουμε, οδηγώντας το στη θεραπεία στη δική μας αυθεντική Πνευματικότητα.

        Και κάτι τελευταίο. Οι Πατέρες της Εκκλησίας ήταν αυθεντικοί γνώστες των θεμάτων της κοσμικής πραγματικότητας, της φιλοσοφίας, της επιστήμης, της κοσμολογίας, της θύραθεν σοφίας και προχωρούσαν στον διάλογο με την πίστη. Ακόμη και εκείνοι που δεν είχαν τέτοια παιδεία, ακολουθούσαν εκείνους που την είχαν και επικύρωναν με την πνευματικότητά τους και την αγιότητά τους τα συμπεράσματα της πίστης που οι κατηρτισμένοι Πατέρες συνέτασσαν. Οι σημερινοί δοκησίσοφοι ζούνε την αυτάρκεια της δικής τους ημιμάθειας και θεωρούν αυτονόητο ότι είναι "Πατέρες".  Ας μην τους κάνουμε τη χάρη και ας εμπιστευόμαστε την Εκκλησία. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

11 Οκτωβρίου 2026

Κυριακή Δ’ Λουκά, των Αγίων Πατέρων της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου

2026-10-10 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ Δ΄ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΛΟΥΚΑ (ΣΠΟΡΕΩΣ)

Κήρυγμα στο Αποστολικό Αναγνώσμα (Κυριακή των Πατέρων – Σπορέως) Τίτον 3,14

 

Αγαπητοί μου,

Ο Απόστολος Παύλος, στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα, μας απευθύνει μία σπουδαία προτροπή:

«Μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι».

Δηλαδή, ας μαθαίνουν και οι δικοί μας να πρωτοστατούν στα καλά έργα, για να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες και να μη μένουν πνευματικά άκαρποι.

Με τον λόγο αυτόν ο Απόστολος δεν μας καλεί απλώς να είμαστε καλοί άνθρωποι, αλλά να αποδεικνύουμε καθημερινά την πίστη μας με έργα αγάπης. Διότι η χριστιανική ζωή δεν περιορίζεται στα λόγια, στις γνώσεις ή στην εξωτερική συμμετοχή μας στη λατρεία. Χρειάζεται να μεταμορφώνει την καρδιά μας και να γίνεται πράξη μέσα στην καθημερινότητά μας.

Πρώτον, ο Απόστολος λέγει: «Μανθανέτωσαν».

Η λέξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Μας δείχνει ότι τα καλά έργα χρειάζονται μάθηση, άσκηση και συνεχή προσπάθεια. Κανείς δεν αποκτά την αρετή χωρίς αγώνα.

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το συγκεκριμένο χωρίο, υπογραμμίζει τη σημασία της έμπρακτης φιλανθρωπίας. Ο Χριστιανός δεν πρέπει να περιμένει πάντοτε να του ζητήσουν βοήθεια, αλλά να αναζητεί και ο ίδιος ευκαιρίες για να προσφέρει.

Πόσες φορές, αδελφοί μου, ακούμε τον λόγο του Θεού, συγκινούμαστε από το Ευαγγέλιο και υποσχόμαστε ότι θα αλλάξουμε τη ζωή μας! Όταν, όμως, επιστρέφουμε στην καθημερινότητά μας, συχνά ξεχνούμε όσα ακούσαμε.

Δεύτερον, μας προτρέπει:  «καλῶν ἔργων προΐστασθαι».

Δεν αρκεί να αποφεύγουμε το κακό· οφείλουμε να πρωτοστατούμε στο καλό. Δεν αρκεί να μη βλάπτουμε τον συνάνθρωπό μας· χρειάζεται να γινόμαστε αιτία ανακούφισης και παρηγοριάς του.

Ο Μέγας Βασίλειος, με τη διδασκαλία του για την ελεημοσύνη και την ευθύνη απέναντι στους φτωχούς, μας υπενθυμίζει ότι τα υλικά αγαθά δεν πρέπει να γίνονται αφορμή εγωισμού και αδιαφορίας, αλλά μέσα προσφοράς προς εκείνους που στερούνται τα αναγκαία.

Μερικές φορές, μάλιστα, η μεγαλύτερη ελεημοσύνη είναι να ακούσουμε έναν άνθρωπο που πονά, χωρίς να τον κατακρίνουμε, χωρίς να τον περιφρονούμε και χωρίς να αποκαλύπτουμε σε άλλους τη δυσκολία του.

Αυτό είναι το πνεύμα του Χριστού: να βλέπουμε τον κάθε άνθρωπο ως εικόνα του Θεού και να προσφέρουμε με διάκριση, ταπείνωση και σεβασμό.

Τρίτον, ο Απόστολος προσθέτει: «Εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας».

Εδώ μας δείχνει ότι η αγάπη πρέπει να γίνεται συγκεκριμένη. Δεν αρκεί να λέμε γενικά ότι αγαπούμε τους ανθρώπους. Χρειάζεται να αναγνωρίζουμε τις πραγματικές τους ανάγκες και να ανταποκρινόμαστε σε αυτές κατά τη δύναμή μας.

Ο ίδιος ο Κύριος, κατά την περιγραφή της Μελλούσης Κρίσεως, συνδέει την αγάπη προς Εκείνον με την έμπρακτη συμπαράσταση προς τον πεινασμένο, τον διψασμένο, τον ξένο, τον ασθενή και τον φυλακισμένο.

«Ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ. 25,40).

Πόσο συγκλονιστικός είναι αυτός ο λόγος! Ο Χριστός ταυτίζει τον εαυτό Του με τον ελάχιστο αδελφό μας.

Όταν βοηθούμε έναν πονεμένο άνθρωπο, διακονούμε τον ίδιο τον Χριστό. Όταν προσφέρουμε με αγάπη, δεν κάνουμε απλώς μία καλή κοινωνική πράξη, αλλά εκφράζουμε την πίστη μας στον Θεό.

Ας προσέξουμε, όμως, κάτι σημαντικό: η προσφορά μας δεν πρέπει να γίνεται για να μας επαινούν οι άνθρωποι. Ο Κύριος μάς διδάσκει να ελεούμε με διακριτικότητα και χωρίς επίδειξη. Η αληθινή αγάπη δεν αναζητεί χειροκροτήματα· αναζητεί την ανακούφιση του αδελφού.

Τέταρτον, ο Απόστολος εξηγεί τον σκοπό όλων αυτών: «Ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι».

Να μη μείνουν, δηλαδή, οι Χριστιανοί χωρίς πνευματικό καρπό.

Ο Κύριος χρησιμοποιεί συχνά την εικόνα του δένδρου και του καρπού για να μας διδάξει ότι η ζωή μας πρέπει να φανερώνει την ποιότητα της σχέσεώς μας μαζί Του.

Όπως ένα δένδρο αναγνωρίζεται από τους καρπούς του, έτσι και η πίστη μας φανερώνεται μέσα από τον τρόπο με τον οποίο ζούμε.

Ο Απόστολος Ιάκωβος γράφει χαρακτηριστικά: «Ἡ πίστις, ἐὰν μὴ ἔργα ἔχῃ, νεκρά ἐστιν καθ’ ἑαυτήν» (Ιακ. 2,17).

Αυτό δεν σημαίνει ότι κερδίζουμε τη σωτηρία με τις δικές μας δυνάμεις. Ο Απόστολος Παύλος ο ίδιος μας διδάσκει ότι σωζόμαστε από τη χάρη του Θεού και όχι εξαιτίας των δικών μας κατορθωμάτων (Τίτ. 3,5). Τα καλά έργα είναι ο καρπός της πίστεως και της χάριτος που ενεργεί μέσα μας.

Το ερώτημα, λοιπόν, που πρέπει να θέσουμε στον εαυτό μας είναι απλό: Καρποφορεί η πίστη μας; Γινόμαστε καλύτεροι μέσα στην Εκκλησία; Συγχωρούμε περισσότερο; Ελεούμε περισσότερο; Κρίνουμε λιγότερο; Προσφέρουμε με μεγαλύτερη ταπείνωση;

Διότι είναι δυνατόν να περάσουν πολλά χρόνια εκκλησιαστικής ζωής και να παραμένουμε αμετάβλητοι, εάν δεν αφήνουμε τον λόγο του Θεού να αγγίζει την καρδιά μας.

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Ας κρατήσουμε από το σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα μία βασική αλήθεια: ο Θεός δεν ζητεί από όλους μας τα ίδια έργα, αλλά ζητεί από τον καθένα μας να προσφέρει σύμφωνα με τις δυνατότητές του.

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 11 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026- Δ' ΛΟΥΚΑ (Λουκ. 8, 5-15)

 

 Εἶπεν ὁ Κύριος τὴν παραβολὴν ταύτην· ᾿Εξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. Καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν ὃ μὲν ἔπεσε παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ κατεπατήθη, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτό· καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα· καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμφυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀπέπνιξαν αὐτό· καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησε καρπὸν ἑκατονταπλασίονα. ᾿Επηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· Τίς εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη. ῾Ο δὲ εἶπεν· ῾Υμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν. ῎Εστι δὲ αὕτη ἡ παραβολή· ῾Ο σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ· οἱ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, εἶτα ἔρχεται ὁ διάβολος καὶ αἴρει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς καρδίας αὐτῶν, ἵνα μὴ πιστεύσαντες σωθῶσιν. Οἱ δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας οἳ ὅταν ἀκούσωσι, μετὰ χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗτοι ῥίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσι καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται. Τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡδονῶν τοῦ βίου πορευόμενοι συμπνίγονται καὶ οὐ τελεσφοροῦσι. Τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαντες τὸν λόγον κατέχουσι καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ. Ταῦτα λέγων ἐφώνει· ῾Ο ἔχων ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω.

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

Εἶπε ὁ Κύριος αὐτὴ τὴν παραβολή· «Βγῆκε ὁ σποριὰς γιὰ νὰ σπείρει τὸν σπόρο του· καθὼς ἔσπερνε, μερικοὶ σπόροι ἔπεσαν στὸν δρόμο, ὅπου καταπατήθηκαν, καὶ τοὺς ἔφαγαν τὰ πουλιά. ῎Αλλοι ἔπεσαν στὶς πέτρες καί, ὅταν φύτρωσαν, ξεράθηκαν, γιατὶ δὲν εἶχε ὑγρασία. ῎Αλλοι σπόροι ἔπεσαν ἀνάμεσα σὲ ἀγκάθια καί, ὅταν αὐτὰ φύτρωσαν μαζί τους, τοὺς ἔπνιξαν. ῎Αλλοι ὅμως ἔπεσαν στὸ γόνιμο ἔδαφος, φύτρωσαν κι ἔδωσαν καρπὸ ἑκατὸ φορὲς περισσότερο». Οἱ μαθητές του τότε τὸν ρωτοῦσαν· «Τί σημαίνει ἡ παραβολὴ αὐτή;» ‘Εκεῖνος τοὺς ἀπάντησε· «Σ’ ἐσᾶς ἔδωσε ὁ Θεὸς νὰ γνωρίσετε τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας του, ἐνῶ στοὺς ὑπολοίπους αὐτὰ δίνονται μὲ παραβολές, ὥστε νὰ κοιτάζουν ἀλλὰ νὰ μὴ βλέπουν καὶ ν’ ἀκοῦνε ἀλλὰ νὰ μὴν καταλαβαίνουν». «῾Η παραβολὴ αὐτὴ σημαίνει τὸ ἑξῆς· ῾Ο σπόρος εἶναι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Οἱ σπόροι ποὺ ἔπεσαν στὸν δρόμο εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ἄκουσαν τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ· ἔρχεται ὅμως ὕστερα ὁ διάβολος καὶ τὸν παίρνει ἀπ’ τὶς καρδιές τους, γιὰ νὰ μὴν πιστέψουν καὶ σωθοῦν. Οἱ σπόροι ποὺ ἔπεσαν στὸ πετρῶδες ἔδαφος εἶναι ἐκεῖνοι πού, ὅταν ἀκούσουν τὸν λόγο, τὸν δέχονται μὲ χαρά, δὲν ἔχουν ὅμως ρίζα· γι’ αὐτὸ πιστεύουν γιὰ λίγο διάστημα καί, ὅταν ἔρθει ὁ καιρὸς τῆς δοκιμασίας, ἀπομακρύνονται. Αὐτοὶ ποὺ ἔπεσαν στ’ ἀγκάθια εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ἄκουσαν τὸν λόγο, συμπορεύονται ὅμως μὲ τὶς φροντίδες, μὲ τὸν πλοῦτο καὶ τὶς ἀπολαύσεις τῆς ζωῆς, πνίγονται ἀπ’ αὐτὰ καὶ δὲν καρποφοροῦν. Μὲ τὸν σπόρο ποὺ ἔπεσε στὸ γόνιμο ἔδαφος ἐννοοῦνται ὅσοι ἄκουσαν τὸν λόγο μὲ καλὴ καὶ ἀγαθὴ καρδιά, τὸν φυλᾶνε μέσα τους καὶ καρποφοροῦν μὲ ὑπομονή». ᾿Αφοῦ τὰ εἶπε ὅλα αὐτά, πρόσθεσε μὲ ἔμφαση· «῞Οποιος ἔχει αὐτιὰ γιὰ ν’ ἀκούει ἂς τὰ ἀκούει». 

ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 11 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026- Δ' ΛΟΥΚΑ (Τίτ. 3, 8-15)

 Τέκνον Τίτε, πιστὸς ὁ λόγος· καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι, ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ. Ταῦτά ἐστι τὰ καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις· μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιίστασο· εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι. Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος. ῞Οταν πέμψω ᾿Αρτεμᾶν πρός σε ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι. Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ ᾿Απολλὼ σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ. Μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι. ᾿Ασπάζονταί σε οἱ μετ᾿ ἐμοῦ πάντες. ῎Ασπασαι τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ἐν πίστει. ῾Η χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν. 

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

Παιδί μου Τίτε, αὐτὰ τὰ λόγια εἶναι ἀξιόπιστα καὶ θέλω νὰ τὰ βεβαιώνεις μὲ τὴν προσωπική σου μαρτυρία, ὥστε ὅσοι ἔχουν πιστέψει στὸν Θεὸ νὰ φροντίζουν νὰ πρωτοστατοῦν σὲ καλὰ ἔργα. Αὐτὰ εἶναι τὰ καλὰ καὶ τὰ χρήσιμα στοὺς ἀνθρώπους. ᾿Απὸ τὸ ἄλλο μέρος, νὰ ἀποφεύγεις τὶς ἀνόητες ἀναζητήσεις σὲ γενεαλογικοὺς καταλόγους, τὶς φιλονικίες καὶ τὶς διαμάχες γύρω ἀπὸ τὶς διατάξεις τοῦ ἰουδαϊκοῦ νόμου, γιατὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀνώφελα καὶ μάταια. Τὸν ἄνθρωπο ποὺ ἀκολουθεῖ πλανερὲς διδασκαλίες συμβούλεψέ τον μιὰ δυὸ φορές, κι ἂν δὲν ἀκούσει ἄφησέ τον, μὲ τὴ βεβαιότητα πὼς αὐτὸς ἔχει πιὰ διαστραφεῖ καὶ ἁμαρτάνει, καταδικάζοντας ἔτσι ὁ ἴδιος τὸν ἑαυτό του. ῞Οταν θὰ σοῦ στείλω τὸν ᾿Αρτεμᾶ ἢ τὸν Τυχικό, ἔλα τὸ συντομότερο νὰ μὲ συναντήσεις στὴ Νικόπολη, γιατὶ ἐκεῖ ἀποφάσισα νὰ περάσω τὸν χειμώνα. Τὸν Ζηνᾶ τὸν νομικὸ καὶ τὸν ᾿Απολλώ, νὰ τοὺς ἐφοδιάσεις πλουσιοπάροχα μὲ ὅ,τι χρειάζονται γιὰ τὸ ταξίδι τους, ὥστε νὰ μὴν τοὺς λείψει τίποτα. ῍Ας μαθαίνουν καὶ οἱ δικοί μας νὰ πρωτοστατοῦν σὲ καλὰ ἔργα, γιὰ ν’ ἀντιμετωπίζουν τὶς ἐπείγουσες ὑλικὲς ἀνάγκες, ὥστε ἡ ζωή τους νὰ μὴν εἶναι ἄκαρπη. Σὲ χαιρετοῦν ὅλοι ὅσοι εἶναι μαζί μου. Χαιρέτησε τοὺς πιστοὺς ποὺ μᾶς ἀγαποῦν. ῾Η χάρη νὰ εἶναι μαζὶ μὲ ὅλους σας. ᾿Αμήν. 

ΙΕΡΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Στην πανέμορφη παραβολή του Σπορέως ο Κύριός μας Ιησούς δίνει σαφείς και ξεκάθαρους συμβολισμούς. «Ο σπόρος εστίν ο λόγος του Θεού», λέει. Και συμπληρώνει αλλού, «ο Πατήρ μου ο γεωργός εστιν» (Ιω. 15, 1). 

Ο Θεός μίλησε προς τους ανθρώπους «πολυμερώς και πολυτρόπως». Πολλές φορές και με πολλούς τρόπους. Πρωτίστως όμως «ελάλησεν ημίν εν Υιώ» (Εβρ. 1, 1). Ο Χριστός λοιπόν αναγγέλλει σε μας τον λόγο του Θεού, κάνει γνωστά όλα όσα «ήκουσε παρά του Πατρός» (Ιω. 15, 15), είναι ο κατ’ εξοχήν μεγάλος επουράνιος σποριάς (Κυριακή Δ΄ Λουκά). 

Μα όχι ο μόνος. Σποριάδες του λόγου του Θεού υπήρξαν πολλοί. Ο Θεός μίλησε διά στόματος «προφητών, αποστόλων, κηρύκων, ευαγγελιστών, μαρτύρων, ομολογητών, διδασκάλων». Όλοι αυτοί είναι σποριάδες του Θεού, γιατί τα λόγια τους, ο καλός σπόρος του Θεού, έφτασαν «εις πάσαν την γην, και εις τα πέρατα της οικουμένης τα ρήματα αυτών». 

Και ακόμα περισσότερο, σποριάδες είμαστε όλοι οι Χριστιανοί, αφού το καθήκον μας είναι να σπέρνουμε, έργω και λόγω, στις ψυχές των ανθρώπων τον λόγο του Θεού. Ιδιαίτερα όμως φέρουν την ευθύνη αυτή οι γονείς. Και το βάρος της ευθύνης αυτής είναι απροσμέτρητα μεγάλο. 

Οι ψυχές των παιδιών είναι αμόλυντη παρθενική γη, «Θεού γεώργιον», αγρός του Θεού έτοιμος να οργωθεί και να δεχθεί τη σπορά. Τί σπόρος θα φυτευθεί στις απαλές παιδικές ψυχές; Ο Χριστός διαμηνύει ότι θέλει τα παιδιά του κοντά του. Δικά του είναι και μας τα εμπιστεύεται προσωρινά. Μας παραγγέλλει να μην τα εμποδίζουμε να τον πλησιάσουν. 

Το τί θα σπείρουμε λοιπόν στις ανέγγιχτες παιδικές ψυχές, θα έπρεπε να είναι ο πιο εναγώνιος και διαρκής προβληματισμός μας. Κάτι που οι γονείς ξεχνούν εντελώς πολλές φορές, χαμένοι στον καθημερινό τους αγώνα να τους εξασφαλίσουν τα πάντα, να μη λείψει απ’ τα παιδιά τους, όπως λένε, τίποτε, να μη στερηθούν όσα στερήθηκαν αυτοί. Μα δεν είναι αυτό που χρειάζονται τα παιδιά. 

Με το ξημέρωμα κάθε καινούργιας μέρας, θα πρέπει οι γονείς να διακατέχονται από την αγωνία, όχι τί θα φάνε τα παιδιά τους, αλλά πώς θα τα πλησιάσουν περισσότερο την ημέρα αυτή στη Βασιλεία του Θεού. Πώς θα σπείρουν στην παιδική ψυχή «από βρέφους τα ιερά γράμματα» (Β΄ Τιμ. 3, 15). 

Ο απόστολος Παύλος μακαρίζει τον μαθητή του Τιμόθεο, γιατί από νηπιακή ηλικία έτυχε παιδείας και νουθεσίας Κυρίου. Πρώτα από τη μάμμη (γιαγιά) του Λωίδα, έπειτα από τη μητέρα του Ευνίκη (Β΄ Τιμ. 1, 5). 

Οι ηρωίδες χριστιανές γιαγιάδες μετέδωσαν τα ιερά γράμματα στα εγγόνια τους σε πολλές δύσκολες περιστάσεις, όπως στα χρόνια του αθεϊσμού στη Ρωσία και αλλού. 

Η σπορά στην αθώα παιδική ψυχή του θείου λόγου έχει τεράστια σημασία για τη μετέπειτα πορεία του παιδιού. Είναι το πρώτο βερνίκι, που δεν θα ξεβάψει ποτέ (αγ. Παΐσιος). 

Ο άγιος Πορφύριος επιμένει, η καλλιέργεια της παιδικής ψυχής να ξεκινάει πριν από τη γέννησή του. «Η έγκυος πρέπει να έχει την προσοχή της στο έμβρυο και στον Θεό. Να είναι όλη την ημέρα χαρούμενη και ευδιάθετη. Αν είναι δυνατόν, να ψέλνει ή να τραγουδά. Διότι αν αυτή στεναχωρηθεί, στεναχωριέται και το έμβρυο. Να βγαίνει στη φύση για περίπατο και να βάζει θυμίαμα στο σπίτι της. Να μην κάνει μακρινά ταξίδια με το αυτοκίνητο, …να τρώει προσεγμένες τροφές… Όταν αρχίζει να καταλαβαίνει το μωρό να κινείται, να του μιλάει και να χαϊδεύει την κοιλιά της. Το έμβρυο το νιώθει αυτό και του αρέσει. Ποτέ δεν πρέπει να νευριάζει και να θυμώνει, γιατί κάνει κακό στο έμβρυο». 

Η καλλιέργεια της αγνής παιδικής ψυχής ας είναι πρωταρχικό μας μέλημα. 

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στην Κέρκυρα

     Την Κυριακή, 4 Οκτωβρίου 2026, Β΄ Λουκά, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ. Νεκτάριος, λειτούργησε και ομίλησε στην ενορία Υπεραγίας Θεοτόκου Ευαγγελιστρίας Ποταμίου Λευκίμμης. Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας τέλεσε και την εις Πρεσβύτερον χειροτονία του Διακόνου Αντωνίου Ραφαήλ Ρόντο, ηλικίας 30 ετών και πατέρα τεσσάρων παιδιών. Επίσης, το Σεβασμιώτατο πλαισίωσαν ο Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως, Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Λινοσπόρης, ο Αρχιερατικός Επίτροπος Νοτίου Κερκύρας, Πρωτοπρεσβύτερος Κωνσταντίνος Κάντας, ο προϊστάμενος της Ενορίας, Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Στασινούλας, αρκετοί ιερείς οι οποίοι προσήλθαν για να συμμετάσχουν στη χαρά του νέου Πρεσβυτέρου και ο Διάκονος του Σεβασμιωτάτου, π. Ευσέβιος Πανδής.

Μεταξύ των πολυπληθών πιστών που κατέκλυσαν τον Ιερό Ναό παρέστησαν ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Στέφανος Γκίκας, η Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Νότιας Κέρκυρας, κ. Κυριακούλα Παυλοπούλου, καθώς και άλλοι εκπρόσωποι των τοπικών αρχών. Στο ιερό αναλόγιο έψαλε η χορωδία της Ενορίας Αγίων Θεοδώρων Περιβολίου, υπό τη διεύθυνση του χοράρχη κ. Σπυρίδωνος Κουλούρη.

Προ της χειροτονίας του, ο π. Αντώνιος ευχαρίστησε θερμά το Σεβασμιώτατο, τον πνευματικό του πατέρα, π. Γεώργιο Στασινούλα, καθώς και όλους όσοι τον στήριξαν στην πνευματική του πορεία κατά τα προηγούμενα χρόνια, συναισθανόμενος την ευθύνη της διακονίας την οποία αναλαμβάνει.

Κατά την αντιφώνησή του, ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε αρχικά στην κλήση του νέου Πρεσβυτέρου από το Θεό, παραλληλίζοντάς την με την κλήση των Αποστόλων. Όπως ο Χριστός, όταν περιήλθε τη Γαλιλαία, δεν αναζήτησε τους άρχοντες και τους γραμματιζούμενους της εποχής, αλλά επέλεξε τους ταπεινούς και αγράμματους αλιείς, τους οποίους κατέστησε κήρυκες του Ευαγγελίου, έτσι και σήμερα ο Θεός επιλέγει ανθρώπους μέσα από το πλήθος για να τους καταστήσει «αλιείς ψυχών» και δοχεία της Χάριτός Του. Οι αγράμματοι αλιείς εσοφίσθησαν από το Θεό, εδόξασαν Εκείνον με τη ζωή, την αυταπάρνηση και το μαρτύριό τους και άφησαν στην Εκκλησία έναν ολόκληρο ωκεανό θεολογίας.

Στη συνέχεια, ο Σεβασμιώτατος τόνισε ότι ο Θεός καλεί το νέο Πρεσβύτερο να γίνει ιερουργός των Μυστηρίων Του και κήρυκας του Ευαγγελίου Του, όχι στηριζόμενος στην «ξηρά γνώση», αλλά στην άνωθεν κατερχομένη σοφία. Επεσήμανε ότι η εποχή μας μπορεί να διαθέτει πληθώρα αγαθών και πτυχίων, όμως ο σύγχρονος άνθρωπος παραμένει πνευματικά πεινασμένος. Διψά για την αλήθεια, επειδή ζει μέσα στο ψεύδος, για το φως, επειδή ζει μέσα στο σκοτάδι και κυρίως διψά για την παρουσία του Θεού.

Μάλιστα, αναφερόμενος στις σημερινές προκλήσεις είπε, «εισέρχεσαι στην ιερωσύνη σε μία εποχή στην οποία ο Χριστιανισμός τεχνηέντως δέχεται επίθεση από το παγκόσμιο σύστημα το οποίο θέλησε να ιδρύσει την λεγόμενη ‘’πανθρησκεία’’. Όπου υπάρχει Χριστιανισμός, εκεί απειλείται και με μία ιδιαίτερη τέχνη πολεμείται προκειμένου το ήθος της πίστεως στον Κύριόν μας, τον Ιησούν Χριστόν, να μην υπάρχει. Δεν θέλουν την Αλήθεια την οποία κήρυξε ο ίδιος ο Χριστός, αλλά θέλουν να κρατείται ο σύγχρονος άνθρωπος μέσα σε μία ψεύτικη πραγματικότητα. Σε αυτήν ακριβώς την εποχή καταστρατηγείται η ελευθερία του ανθρώπου που ανταλλάσσεται με την τεχνολογία και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση».

Μέσα σε αυτή τη δύσκολη εποχή, συνέχισε ο Σεβασμιώτατος, ο ιερέας καλείται να διακονήσει με πίστη, αυταπάρνηση και προσευχή. Προέτρεψε, λοιπόν, το νέο Πρεσβύτερο να καλλιεργεί τον εαυτόν του διά της προσευχής και να μένει εν ταπεινώσει, έχοντας εμπιστοσύνη ότι ο ίδιος ο Θεός θα του ανοίγει τα πνευματικά μάτια και θα του δίδει τον κατάλληλο λόγο.

Ιδιαίτερα τον κάλεσε να γίνει πατέρας όχι μόνο της ευλογημένης οικογένειάς του, της συζύγου και των τεσσάρων παιδιών του, αλλά και της ενορίας στην οποία θα διακονήσει. Ο πιστός και ευλαβής ιερέας, σημείωσε, κερδίζει την αγάπη των ανθρώπων και τότε μεταξύ ποιμένος και ποιμενομένων αναπτύσσεται μία ευλογημένη κοινωνία αγάπης και δοξολογίας του Τριαδικού Θεού.

Στη συνέχεια, ο κ. Νεκτάριος αναφέρθηκε στην καταγωγή του π. Αντωνίου εκ της Βορείου Ηπείρου, τονίζοντας τους άρρηκτους δεσμούς με την Ελλάδα και τις βαθιές ρίζες του ελληνισμού σε εκείνα τα μέρη. Είπε χαρακτηριστικά, «προέρχεσαι από τη Βόρειο Ήπειρο που η μητέρα Ελλάδα ποτέ δεν την λησμόνησε. Μπορεί τα γεωπολιτικά συμφέροντα της Ευρώπης να άλλαξαν τα σύνορα και να σφετερίστηκαν την πατρίδα μας, αλλά εμείς παραμένουμε πιστοί στον αληθινό Θεό και πιστοί στην πατρίδα μας και για αυτό σήμερα αισθανόμεθα ιδιαίτερη τιμή που σε προχειρίζουμε πρεσβύτερον από την αλησμόνητη και αγαπημένη μας Βόρειο Ήπειρο».

Τέλος, υπενθύμισε στο νέο Πρεσβύτερο την ιερά παρακαταθήκη που τού εμπιστεύεται η Εκκλησία και τον κάλεσε να τη διαφυλάξει μέχρι την ημέρα κατά την οποία θα του τη ζητήσει ο Θεός. Με αφορμή το αποστολικό ανάγνωσμα, τον παρομοίασε με σπορέα και γεωργό στο πνευματικό γεώργιον του Θεού, «όπως θα σπείρει, έτσι και θα θερίσει». Γι’ αυτό και τον προέτρεψε να έχει διάκριση στην πνευματική του σπορά, να παραμένει πιστός στο Θεό και να μην υπερηφανευθεί ποτέ για το υψηλό αξίωμα της ιερωσύνης, το οποίο δεν είναι κοσμικό, αλλά πνευματικό και δοξολογικό προς τον Τριαδικό Θεό.

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, ακόμη, ο Σεβασμιώτατος προχείρισε Οικονόμο τον Πρεσβύτερο Ιωάννη Χρυσικόπουλο, πρώην εκπαιδευτικό και πατέρα δύο παιδιών, ο οποίος διακονεί ως προϊστάμενος της Ενορίας Αγίου Αρσενίου Λευκίμμης. Επιπλέον, ο κ. Νεκτάριος ευχαρίστησε από καρδιάς τους πατέρες και εν Χριστώ αδελφούς του, τονίζοντας ότι όσο περισσότερο αγιασμένους κληρικούς έχει η Εκκλησία, τόσο περισσότερο ευλογημένο είναι και το ποίμνιό της. Ευχαρίστησε επίσης τον πολυπληθή λαό για την παρουσία του υπογραμμίζοντας ότι η αληθινή σωτηρία του ανθρώπου βρίσκεται μόνο στο Θεό. Μάλιστα, εξέφρασε τη χαρά του για το λαό που εξακολουθεί να διαθέτει πίστη, αγάπη και φιλοπατρία, σημειώνοντας ότι αυτά πρέπει να συμπορεύονται, διότι τότε μόνον μεγαλύνεται μία κοινωνία και ένας λαός. Κάλεσε, επίσης, όλους να κρατούν τις παραδόσεις του τόπου, οι οποίες, όπως τόνισε, δεν περιορίζονται στα εξωτερικά στοιχεία, αλλά είναι πρωτίστως η παράδοση της πίστεως και του Θεού, καθώς και της πατρίδος.