Ο Στ’ Κατανυκτικός Εσπερινός στην Ι. Μ. Κέρκυρας

     Το εσπέρας της Κυριακής, 29 Μαρτίου 2026, Ε΄ Κυριακής των Νηστειών, αφιερωμένης στην Οσία Μαρία την Αιγυπτία, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ. Νεκτάριος, χοροστάτησε και ομίλησε κατά τον Στ’ και τελευταίο κατανυκτικό Εσπερινό στο Ιερό Προσκύνημα του Αγίου Σπυρίδωνος, στην πόλη της Κέρκυρας με θέμα ομιλίας «Περί ηδονής και οδύνης».

Κατά την ομιλία του, ο Σεβασμιώτατος έλαβε αφορμή από τη μορφή της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, την οποία η Εκκλησία προβάλλει ως ζωντανό παράδειγμα μετανοίας, προκειμένου να αναδείξει το βαθύ υπαρξιακό δίπολο της ανθρώπινης ζωής, την ηδονή και την οδύνη. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, πρόκειται για δύο λέξεις μικρές, αλλά που περικλείουν ολόκληρη την τραγωδία και τη δόξα της ανθρώπινης υπάρξεως, δύο δρόμους που οδηγούν σε τελείως διαφορετικά τέλη.

Στην αρχή της ομιλίας του στάθηκε στο γεγονός ότι ο άνθρωπος πλάστηκε από τον Θεό με επιθυμία, ως δύναμη στραμμένη προς το αγαθό και την πληρότητα. Η επιθυμία, όπως τόνισε, δεν είναι κακή, αλλά αποτελεί δώρο του Θεού. Το πρόβλημα γεννάται όταν αυτή εκτρέπεται και αποσυνδέεται από τον Δημιουργό, στρεφόμενη προς τα κτίσματα και το εφήμερο. Τότε γεννάται η ηδονή της αμαρτίας, η οποία αρχικά εμφανίζεται ως γλυκιά και ελκυστική, υποσχόμενη ελευθερία και χαρά, στην πραγματικότητα όμως οδηγεί σε εσωτερικό κενό, σε σκλαβιά και τελικά σε βαθιά οδύνη.

Η ζωή της Οσίας Μαρίας, όπως επεσήμανε, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πορείας. Βυθισμένη στην αμαρτία όχι από ανάγκη, αλλά από επιλογή και πάθος, βίωσε την απατηλή γλυκύτητα της ηδονής, η οποία όμως δεν μπορούσε να ικανοποιήσει τη βαθύτερη δίψα της ψυχής. Όσο περισσότερο ο άνθρωπος παραδίδεται στην ηδονή, τόσο περισσότερο αυξάνεται η πείνα του, με αποτέλεσμα η ηδονή να γίνεται συνήθεια, η συνήθεια ανάγκη και τελικά σκλαβιά.

Ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ότι η οδύνη της αμαρτίας δεν εμφανίζεται πάντοτε άμεσα, αλλά ακολουθεί ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα. Η ψυχή βαραίνει, γεννάται ανησυχία και ταραχή, και ο άνθρωπος, ενώ αναζητεί την απόλαυση, καταλήγει να βιώνει ένα βαθύ υπαρξιακό κενό. Η ηδονή, αντί να απομακρύνει τον πόνο, γεννά τελικά βαθύτερη οδύνη, ακόμη και φθορά, τόσο ψυχική όσο και σωματική.

Στο σημείο αυτό, ο Σεβασμιώτατος ανέδειξε τη μεγάλη στροφή της ζωής της Οσίας Μαρίας, όταν, μπροστά στην είσοδο του Ναού της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα, μία αόρατη δύναμη την εμπόδισε να εισέλθει. Εκεί, όπως σημείωσε, συντελείται η αφύπνιση και η συνειδητοποίηση ότι η ζωή της δεν ήταν ελευθερία, αλλά δεσμά. Η καταφυγή της στην Υπεραγία Θεοτόκο με ταπείνωση και συντριβή σηματοδοτεί την απαρχή της αληθινής μετανοίας, όχι ως συναισθηματικής λύπης, αλλά ως βαθιάς και συνειδητής αποφάσεως αλλαγής ζωής.

Από εκεί και πέρα, ανοίγεται ενώπιόν της η οδός της οδύνης της μετανοίας, η οποία εκφράζεται μέσα από την άσκηση, τη σιωπή, τη μοναξιά και την κακοπάθεια της ερήμου. Ο αγώνας της υπήρξε σκληρός, καθώς οι μνήμες και οι επιθυμίες της προηγούμενης ζωής επέστρεφαν με δύναμη. Ωστόσο, μέσα από αυτήν την πορεία καθάρσεως, η οδύνη μετατρέπεται σε σωτηρία, διότι καθαρίζει την καρδιά και επαναφέρει τον άνθρωπο στον αληθινό του προορισμό.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Νεκτάριος στο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου, προβάλλοντάς την ως το αντίθετο παράδειγμα της πτώσεως. Εκεί όπου η Εύα επέλεξε την ηδονή της αυτονομίας και οδηγήθηκε στην οδύνη, η Παναγία, με την ταπείνωση και την υπακοή της, γίνεται πηγή ζωής. «Ανηδόνως συνέλαβε» και «ανωδύνως εγέννησε», δείχνοντας ότι υπάρχει δρόμος χαράς χωρίς την εμπειρία της αμαρτίας.

Καταλήγοντας, ο Σεβασμιώτατος τόνισε ότι ο άνθρωπος βρίσκεται διαρκώς ενώπιον αυτής της επιλογής, της εύκολης ηδονής που οδηγεί στο κενό ή της δύσκολης οδού της μετανοίας που οδηγεί στην όντως ζωή. Η Εκκλησία, όπως υπογράμμισε, δεν καλεί απλώς σε θαυμασμό των Αγίων, αλλά σε μίμηση, σε μία προσωπική υπέρβαση και σε ένα συνειδητό «ναι» προς το Θεό. Διότι, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «υπάρχει πόνος που σκοτώνει και υπάρχει και πόνος που ανασταίνει», καλώντας όλους να επιλέξουν τον δρόμο που οδηγεί στην αληθινή ζωή.

Στο τέλος, ο Σεβασμιώτατος εξέφρασε τη χαρά του για τη συμμετοχή του πιστού λαού στους Κατανυκτικούς Εσπερινούς, ευχήθηκε καλή δύναμη για το υπόλοιπο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής και πνευματική πρόοδο στον αγώνα της μετανοίας, ενώ επικαλέστηκε τις πρεσβείες της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας και της Υπεραγίας Θεοτόκου, ώστε ο Θεός να ενισχύει και να φωτίζει όλους στον δρόμο της σωτηρίας.

Κερκύρας Νεκτάριος: «Σήμερα, απεμπολήσαμε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος»

 Την Κυριακή, 29 Μαρτίου 2026, Ε΄ Κυριακή των Νηστειών, αφιερωμένη στην Οσία Μαρία την Αιγυπτία, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ. Νεκτάριος, λειτούργησε και ομίλησε στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής, στην πόλη της Κέρκυρας. Τον Σεβασμιώτατο πλαισίωσαν στη Θεία Λειτουργία ο Αρχιερατικός Επίτροπος Πόλεως, Πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Μοναστηριώτης, καθώς και οι Διάκονοί του, π. Ευσέβιος Πανδής και π. Σπυρίδων Πηγής. Ο π. Νικόλαος εργάζεται αθόρυβα, με ζήλο, αγάπη και συνείδηση της ιερατικής του αποστολής κοπιάζοντας με επίγνωση και ευθύνη μέσα στην Εκκλησία για την καλλιέργεια και ανάπτυξη της ενορίας. Επίσης, αξιοσημείωτος υπήρξε και ο μεγάλος αριθμός των πιστών οι οποίοι προσήλθαν στη Θεία Λειτουργία και μετέλαβαν των Αχράντων Μυστηρίων.

Κατά την ομιλία του, ο Σεβασμιώτατος έλαβε αφορμή από την ευαγγελική περικοπή της ημέρας και αναφέρθηκε στο διάλογο που αναπτύσσεται μεταξύ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και των μαθητών Του, τονίζοντας ότι ο Χριστός προσπαθεί να τους προετοιμάσει για το εκούσιο Πάθος και τη σωτηριώδη θυσία Του, «ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καὶ σωτηρίας». Παρά το γεγονός ότι οι μαθητές είχαν πιστεύσει, είχαν αφήσει τα πάντα και Τον ακολουθούσαν, δεν μπορούσαν να κατανοήσουν το βάθος της θυσίας, διότι ακόμη δεν είχαν λάβει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύγχυση των μαθητών, οι οποίοι, ενώ άκουγαν για θυσία και Σταυρό, ζητούσαν αξιώματα και πρωτεία, αποδεικνύοντας ότι παρέμεναν προσκολλημένοι σε μία κοσμική αντίληψη περί Μεσσία. «Ενώ Εκείνος ομιλούσε για θυσία, αυτοί σκέφτονταν αξιώματα», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος, δείχνοντας ότι χωρίς τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος ο άνθρωπος αδυνατεί να εισέλθει στο αληθινό νόημα της Θείας Οικονομίας.

Ο κ. Νεκτάριος δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην πνευματική τύφλωση εκείνων που δεν αποδέχθηκαν το Χριστό, επισημαίνοντας ότι το ίδιο πνεύμα αντιθέσεως προς το πρόσωπο του Κυρίου συνεχίζεται και σήμερα. Αναφέρθηκε στους φανατικούς Ιουδαίους, οι οποίοι δεν αναγνώρισαν τον Χριστό ως Μεσσία και, όπως τόνισε, αυτό το πνεύμα αντιχριστιανικής στάσεως εκφράζεται διαχρονικά, έχοντας τρόπο μεσα από υπόγειες κινήσεις που διαποτίζουν το παγκόσμιο σύστημα και τα κέντρα εξουσιών να διώκουν την Εκκλησία και την κεφαλή αυτής, το Χριστό. Παράλληλα, σημείωσε ότι και στις ημέρες μας λαμβάνουν χώρα νομοθετικές πρωτοβουλίες και επιλογές της πολιτείας η οποία ενώ εμφανίζεται ως δήθεν υποστηρίκτρια, στην πραγματικότητα, υποσκάπτει το έργο και τη μαρτυρία της Εκκλησίας.

Στη συνέχεια, ανέφερε ότι η σύγχυση των μαθητών πριν από την Πεντηκοστή αποτελεί εικόνα της σημερινής κοινωνίας, η οποία έχει απομακρυνθεί από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Όπως οι μαθητές τότε δεν κατανοούσαν, έτσι και σήμερα ο άνθρωπος ζει μέσα σε πνευματική σύγχυση, διότι «απεμπολήσαμε την χάριν του Αγίου Πνεύματος από τη ζωή μας». Αυτή η απομάκρυνση εκδηλώνεται, όπως τόνισε, με την αδυναμία προσευχής, με την έλλειψη καταλλαγής με τον εαυτό μας και τον πλησίον, αλλά και με την επικράτηση της ιδιοτέλειας.

Σήμερα, δυστυχώς, γινόμαστε παρατηρητές της διάλυσης της οικογένειας, της κυριαρχίας της ηδονής και της πλεονεξίας στην κοινωνία, τα οποία είναι απότοκα μιας γενικευμένης απομάκρυνσης από την αγάπη του Θεού. Τόνισε, δε, ότι ο άνθρωπος ενδιαφέρεται κυρίως για την ικανοποίηση των προσωπικών του αναγκών και συμφερόντων, ενώ παραμένει αδιάφορος για τον πλησίον και τον πόνο του άλλου, ακόμη και μπροστά στο φαινόμενο της φτώχειας.

Παράλληλα, ο Σεβασμιώτατος επεσήμανε ότι η νεανική παραβατικότητα και η γενικότερη κοινωνική αποσύνθεση αποτελούν καρπούς αυτής της πνευματικής απομάκρυνσης, θέτοντας το ερώτημα, «Είναι αυτή κοινωνία Θεοῦ;». Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι τα λόγια του Κυρίου παραμένουν διαχρονικά και απευθύνονται και προς τον σύγχρονο άνθρωπο. Η φωνή του Κυρίου μας όταν μάς βλέπει γελάει και λέει, «δεν ξέρετε γιατί είσαστε κοντά στην Εκκλησία, δεν ξέρετε τι λατρεύετε. Δεν ξέρετε ακόμη, ούτε έχετε αναγνωρίσει τον Θεό», καλώντας σε αυτογνωσία, μετάνοια και επιστροφή. 

Ολοκληρώνοντας, ο κ. Νεκτάριος τόνισε ότι ο άνθρωπος καλείται να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με το Θεό, να καλλιεργήσει την προσευχή και να ζήσει εν μετανοία και αγάπη, διότι μόνον έτσι μπορεί να εξέλθει από τη σύγχυση και να πορευθεί προς την αλήθεια, αναγνωρίζοντας ότι είναι «συνέχεια του Δημιουργού» και ότι η ζωή του αποκτά νόημα μόνον εντός της χάριτος του Θεού.

Στο τέλος της ομιλίας του, ο Σεβασμιώτατος εξέφρασε τη χαρά και τη συγκίνησή του για την παρουσία του στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής, τονίζοντας ότι κάθε φορά που βρίσκεται ανάμεσα στους πιστούς αισθάνεται ως μέλος μιας οικογένειας. Ακόμη, προέτρεψε το εκκλησίασμα να συνεχίσει αυτήν την ευλογημένη πορεία πνευματικού αγώνος, ενότητος και αγάπης ενώ ευχήθηκε το υπόλοιπο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής να αποτελέσει χρόνο πνευματικής καθάρσεως και εσωτερικής ανανέωσης. 

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, προ του «Δι’ ευχών», ο Σεβασμιώτατος προέβη, επίσης, στη χειροθεσία εις αναγνώστην του θεολόγου και εκπαιδευτικού, κ. Ιωάννη Κορακιανίτη, ο οποίος διακονεί με συνέπεια ως ιεροψάλτης στον Ιερό Ναό, ευχόμενος να συνεχίσει την προσφορά του προς δόξαν Θεού και οικοδομή της τοπικής Εκκλησίας.

2026-03-29 Ε΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

ΔΥΝΑΜΕΘΑ

“Ὁ δέ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. Δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Δυνάμεθα”  (Μάρκ. 10, 38-39) 

Ο ᾿Ιησοῦς τότε τοὺς εἶπε· «Δὲν ξέρετε τί ζητᾶτε. Μπορεῖτε νὰ πιεῖτε τὸ ποτήρι τοῦ πάθους ποὺ θὰ πιῶ ἐγὼ ἢ νὰ βαφτιστεῖτε μὲ τὸ βάπτισμα μὲ τὸ ὁποῖο θὰ βαφτιστῶ ἐγώ;» «Μποροῦμε», τοῦ λένε. 

      Καθώς πλησιάζουμε προς την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα η Εκκλησία ορίζει την τελευταία Κυριακή των Νηστειών να διαβάζεται ένα απόσπασμα από το ευαγγέλιο του Μάρκου, το οποίο αναφέρεται σε ένα παράξενο αίτημα δύο από των πρώτων μαθητών του Κυρίου, του Ιακώβου και του Ιωάννη του ευαγγελιστή. Έρχονται, όταν ο Ιησούς τους ενημερώνει για το τι πρόκειται να Του συμβεί, δηλαδή για τον Σταυρό, την ταφή και την Ανάσταση, το μαρτύριο το οποίο επέρχεται, να Του ζητήσουν στη δόξα Του να τους βάλει ως κριτές του νέου κόσμου, της βασιλείας του Θεού. Μάλιστα, όταν ο Ιησούς τους ρωτά αν μπορούν να πιουν το ποτήρι του πάθους Του και να βαπτιστούν στο βάπτισμα του αίματος, και εκείνοι απαντούν με έναν λόγο κοφτό, σαφή και, ταυτόχρονα, απαιτητικά υπερήφανο: “δυνάμεθα”. 

         Είναι βέβαιο ότι δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν σε όλη του τη διάσταση το πάθος του Κυρίου. Είναι ο ενθουσιασμός να μείνουν μαζί Του μέχρι το τέλος; Είναι η αγάπη τους προς τον Διδάσκαλό τους; Είναι εκείνη η άγνοια κινδύνου που κάνει τους ανθρώπους να θέλουν να αναλάβουν έργο ανώτερο από τις δυνάμεις τους; Είναι η δίψα για ανταμοιβή, το κίνητρο αυτό το οποίο πολλές φορές μας κάνει να διεκδικούμε χωρίς να κατανοούμε; Πάντως, ο λόγος “δυνάμεθα” κάνει εντύπωση. Θα μπορούσαμε να τον εκλάβουμε και ως ένδειξη θράσους, ψηλώματος του νου, ο οποίος δεν κάνει τον άνθρωπο να γνωρίσει τον εαυτό του, αλλά να τον θεώσει, οδηγώντας τον σε μια αυταπάτη.

         Οι δύο αυτοί μαθητές, όπως και ο απόστολος Πέτρος, αντιλαμβάνονται καλύτερα από τους άλλους ποιος είναι ο Ιησούς. Γι’ αυτό και ο Κύριος τους παίρνει μαζί Του σε θαύματα, όπως η Μεταμόρφωση και η ανάσταση της κόρης του Ιαείρου, αλλά και θα τους έχει μαζί Του και τους τρεις στην αγωνία Του στον κήπο της Γεθσημανή, εκεί όπου η ανθρώπινη φύση του Χριστού θα επαναστατήσει μπροστά στο ξένο του θανάτου. Στο αίτημα των δύο ο Κύριος θα τους πει ότι όντως θα πιούνε το ποτήρι του Πάθους, διότι ο μεν ένας θα Τον εγκαταλείψει και θα συνειδητοποιήσει τι σημαίνει φόβος, τι υπερτίμηση των δυνατοτήτων του, τι ματαίωση, ο δε άλλος, ο Ιωάννης, θα Τον ακολουθήσει μέχρι τον Σταυρό και την ταφή, βιώνοντας ως αληθινός μαθητής και φίλος το μέγεθος του πόνου του Χριστού και διαπιστώνοντας ότι όσα ο Διδάσκαλός τους τούς είχε πει, βγήκαν αληθινά. Και οι δύο θα βαπτιστούν στο μαρτύριο του αίματος, ο μεν Ιάκωβος καθώς θα είναι ο πρώτος από τον κύκλο των μαθητών που θα μαρτυρήσει, ο δε Ιωάννης διότι θα ζήσει τη δοκιμασία της εξορίας, της απόρριψης, των γηρατειών, της αίσθησης ότι ο Θεός του έχει αναθέσει ένα καθήκον που, εκτός από τη χαρά, περιλαμβάνει την προφητεία, δηλαδή την πρόγευση του μαρτυρίου της ανθρωπότητας μέχρις ότου ο Χριστός ξαναέρθει.

           Ο Χριστός όμως θα τους επισημάνει ότι η αποστολή τους, όπως και των υπολοίπων μαθητών, αλλά και του κάθε χριστιανού, δεν έχει να κάνει με τη δόξα ή την κρίση των ανθρώπων, αλλά με την αγάπη και τη διακονία. Ο Χριστός δεν ήρθε για να εξουσιάσει, ούτε για να Τον υπηρετήσουμε οι άνθρωποι, αλλά για να μας δώσει την αγάπη που φτάνει μέχρι τον θάνατο και να μας οδηγήσει στην οδό της βασιλείας Του, που είναι η αγάπη. Δεν είναι εύκολο να πούμε το “δυνάμεθα” σε μια τέτοια προοπτική. Γι’ αυτό και περισσότερο έχουμε στον νου την δικαίωσή μας, όταν σκεφτόμαστε την πίστη. Την ανταμοιβή. Ένα μέλλον στο οποίο ο Θεός θα μας δοξάσει. Γι’ αυτό και πολλοί εξ ημών υπομένουμε τα βάσανα αυτής της ζωής, μη κατανοώντας ότι τελικά η αγάπη θέλει κόπο. 

           Ζούμε σε έναν κόσμο που μας υπόσχεται άνεση. Που μας θέλει να έχουμε ισχύ, για να μας υπηρετούν οι άλλοι. Η ισχύς δεν είναι απαραίτητα των όπλων. Είναι και του χρήματος, με το οποίο εξαγοράζουμε πολλά, ίσως και τα πάντα που μας χρειάζονται. Ας μην έχουμε όμως την αυταπάτη του “δυνάμεθα”. Με ταπείνωση ας μάθουμε να αγαπάμε και να προσφέρουμε, ώστε το Μεγαλοβδόμαδο να είναι συντονισμένο με τον τρόπο της Εκκλησίας: την αγάπη που γίνεται, ακόμη και χωρίς ανταμοιβή, ζωή. Με τον Χριστό.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

29 Μαρτίου 2026

Κυριακή Ε’ Νηστειών

Το Σάββατο του Ακαθίστου και Χειροτονία Πρεσβυτέρου στην Ι. Μ. Κέρκυρας

     Το Σάββατο, 28 Μαρτίου 2026, του Ακαθίστου Ύμνου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ. Νεκτάριος, λειτούργησε και ομίλησε στον Ιερό Ναό Υπεραγίας Θεοτόκου Βλαχερνών, στο προάστιο της Γαρίτσας της Κέρκυρας. Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ο Σεβασμιώτατος τέλεσε την εις πρεσβύτερον χειροτονία του Διακόνου π. Ραφαήλ Ξανθόπουλου, εγγάμου και αποφοίτου της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Βελλάς Ιωαννίνων, ο οποίος και θα διακονήσει στην εν λόγω ενορία. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η παρουσία των πιστών ήταν αθρόα.

Κατά την προσλαλιά του, ο π. Ραφαήλ εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς το Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη του, τον πνευματικό του πατέρα, π. Σπυρίδωνα Κοσκινά, αλλά και όλους όσοι συνέβαλαν στην πνευματική του πορεία μέχρι σήμερα. Παράλληλα, απηύθυνε λόγο αγάπης προς το εκκλησίασμα, καλώντας τους ενορίτες σε συνεργασία και ενότητα, με σκοπό την πνευματική καλλιέργεια της ενορίας, τονίζοντας ιδιαιτέρως τη σημασία της ενεργού συμμετοχής στη λειτουργική ζωή και στα μυστήρια της Εκκλησίας.

Κατά την αντιφώνησή του, ο κ. Νεκτάριος, λαμβάνοντας αφορμή από την ομιλία του π. Ραφαήλ, αναφέρθηκε στην αγωνία της Εκκλησίας να ανοίγεται προς τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος, όπως σημείωσε, έχει σε μεγάλο βαθμό χάσει την εμπιστοσύνη του. Τόνισε ότι η ιερατική κλήση δεν αποτελεί ανθρώπινη επιλογή, αλλά πρόσκληση του ίδιου του Θεού, υπογραμμίζοντας προς τον π. Ραφαήλ ότι «δεν είναι τυχαία τα γεγονότα στη ζωή μας», αλλά καρπός της Θείας Οικονομίας και της πρόνοιας του Θεού.

Στη συνέχεια, επεσήμανε ότι η ιερωσύνη στη σημερινή εποχή συνιστά σταυρική πορεία, «ανάβασις επί του ικριώματος του Σταυρού», μέσα σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από φιληδονία, φιλοδοξία και ταχύτητα, όπου ο άνθρωπος εύκολα παρασύρεται από τις απατηλές υποσχέσεις μιας άνετης ζωής. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ο πειρασμός, όπως ανέφερε, δε στρέφεται απλώς κατά του ανθρώπου, αλλά κατά του ίδιου του Χριστού, χρησιμοποιώντας τον άνθρωπο ως όργανο.

Επίσης, ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ακόμη ότι η διακονία του κληρικού έχει αποστολικό χαρακτήρα, καλώντας το νέο πρεσβύτερο να στραφεί όχι προς τους «μεγάλους και τρανούς», αλλά προς τον απλό και δοκιμαζόμενο άνθρωπο, εκεί όπου «στέκεται η χάρις του Θεού», διακονώντας με ταπείνωση, αγάπη και θυσιαστικό πνεύμα.

Επιπλέον, ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε με ιδιαίτερη έμφαση στη σύγχρονη κοινωνική και πνευματική πραγματικότητα, επισημαίνοντας ότι ολοένα και περισσότερο διαπιστώνεται ένα πνεύμα εθνομηδενισμού και αποκοπής από την ιστορική μνήμη, την παράδοση του τόπου και την αγάπη για την πατρίδα. Με αφορμή δημόσιες τοποθετήσεις της επικαιρότητας, υπογράμμισε ότι η ιστορική άγνοια και η αλλοίωση της παιδείας οδηγούν σε μία γενιά χωρίς ρίζες, χωρίς φιλοπατρία και χωρίς συνείδηση της ευθύνης απέναντι στην πίστη και την πατρίδα.

Μάλιστα, επικαλέστηκε τα λεγόμενα ενός Άγγλου φιλοσόφου, σύμφωνα με τον οποίο, όταν ένας λαός επιλέγει ανθρώπους ανάξιους να τον διοικήσουν, η ευθύνη δε βαραίνει μόνον εκείνους, αλλά και τον ίδιο το λαό που τούς εμπιστεύεται. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο για πρόσωπα και νοοτροπίες που διακατέχονται από εθνομηδενισμό, αδιαφορία για τις αξίες και απομάκρυνση από την πίστη.

Παράλληλα, αναφέρθηκε με προβληματισμό σε πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις, επισημαίνοντας ότι συχνά θεσμοθετούνται επιλογές οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση από την πνευματική παράδοση της Εκκλησίας και από το κατά φύσιν μέτρο της ζωής, όπως αυτό βιώνεται μέσα στην Ορθόδοξη εμπειρία. Τόνισε ότι η εξέλιξη αυτή φανερώνει μία βαθύτερη κρίση προσανατολισμού, κατά την οποία ο άνθρωπος απομακρύνεται από το θέλημα του Θεού και αναζητά πρότυπα ζωής έξω από την Αλήθεια και την ευλογία της Εκκλησίας.

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, κάλεσε το νέο πρεσβύτερο να σταθεί με θάρρος και διάκριση, έχοντας ως θεμέλιο την πίστη στο Χριστό, την προσευχή και την εμπιστοσύνη στην Παναγία. Υπογράμμισε ότι η αποστολή του κληρικού δεν είναι να αντιπαρατεθεί, αλλά να φωτίσει, να κατηχήσει και να οδηγήσει «το απολωλός» πίσω στην Εκκλησία, με αγάπη, ταπείνωση και προσωπικό παράδειγμα.

Ενισχύοντας τον λόγο του, αναφέρθηκε στους Αγίους της τοπικής Εκκλησίας, όπως τον Άγιο Σπυρίδωνα, τον Άγιο Ιάσωνα και Σωσίπατρο και τους λοιπούς Μάρτυρες, οι οποίοι έδρασαν σε εποχές πνευματικής σύγχυσης, αλλά παρέμειναν ακλόνητοι στην πίστη. Κλείνοντας, προέτρεψε το νέο κληρικό να μην αποκάμει, αλλά να πορεύεται με ζωντανή πίστη, έχοντας τη βεβαιότητα ότι «ο Θεός δίδει λόγον και σοφίαν» σε όσους Τον υπηρετούν.

Στο τέλος, ο κ. Νεκτάριος ευλόγησε το εκκλησίασμα και ευχήθηκε καλή δύναμη για το υπόλοιπο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Ιδιαιτέρως δε, ευχήθηκε στον νέο πρεσβύτερο, π. Ραφαήλ, να διακονήσει με ταπείνωση και αγάπη, ενώ προέτρεψε τους ενορίτες να αγκαλιάσουν το νέο ποιμένα τους και να συμπορευθούν μαζί του στην πνευματική ζωή της ενορίας.

ΚΑΠΟΙΑ ΜΑΣ ΞΕΠΕΡΑΣΕ π. Δημητρίου Μπόκου

π. Δημητρίου Μπόκου  

Στο εκπνοή της Μεγάλης Σαρακοστής και προ της Μεγάλης Εβδομάδας η Εκκλησία θέτει ενώπιόν μας το τρανταχτό «υπόδειγμα μετανοίας» της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Η πνευματική μας μάχη εν όψει  του Πάσχα πλησιάζει στο τέλος της, το αποτέλεσμα για κάποιους πιθανόν να είναι νικηφόρο, για πολλούς ίσως αμφίρροπο, για άλλους όμως, τους περισσότερους μάλλον από μας, απογοητευτικό, ή, στην καλύτερη περίπτωση, απλώς στάσιμο (Κυριακή Ε΄ Νηστειών).  

Έρχεται λοιπόν η αγία Μαρία να μας αφυπνίσει. Όχι με χάδια και αβρότητες. Αλλά με τρόπο βίαιο, επαναστατικό, τρομερά ρηξικέλευθο. Κόντρα σε καθετί που έχουμε συνηθίσει, κόντρα σε κάθε κατεστημένο μέσα μας, κόντρα σε κάθε πνευματικό μας ψιλοβόλεμα, κόντρα σε κάθε κατάσταση πνευματικής ψευδοαυτάρκειας και επανάπαυσης, με την οποία ξεγελάμε την υπνώττουσα, ρέγχουσα συνείδησή μας.  

Η αγία Μαρία είναι ένας ηχηρός κόλαφος στα λιμνάζοντα ύδατα των υπαρξιακών μας ψευδαισθήσεων. Η ζωή της ξεπέρασε συνήθεις κανόνες και όρια, σε όποια φάση και αν την παρατηρήσουμε. Αν επικεντρώσουμε την προσοχή μας στην εφάμαρτη βιοτή της, η εκρηκτική της αμαρτωλότητα είναι, το λιγότερο, σοκαριστική. Αν στρέψουμε το βλέμμα στη συγκλονιστική, ανατρεπτική της μετάνοια, ολόκληρος ο κόσμος, φυσικός και πνευματικός, άγγελοι και άνθρωποι, στεκόμαστε μπροστά της άφωνοι, ενεοί.  

Σε όποια κατάσταση λοιπόν και αν βρισκόμαστε εμείς, η αγία Μαρία βάζει στο στόμα μας φραγή. Προφασιζόμαστε μήπως αδυναμία να αναχαιτίσουμε την καθοδική μας καταφορά, να αποτινάξουμε τον φονικό εναγκαλισμό της αμαρτίας; Η αγία Μαρία μας αφαιρεί κάθε δικαίωμα απολογίας, ακυρώνει κάθε δικαιολογία μας. Γιατί εκείνη βούτηξε βαθιά με ακατάσχετη ορμή, περισσότερο από κάθε άλλον, «εν αβύσσω κακών». Και όμως με δύναμη όντως ακαταγώνιστη, απωθώντας ανεπίστροφα «τας των ηδονών ακαθέκτους ορμάς», κατέπαυσε «κυμαινομένην θάλασσαν», τον αφρισμένο κλύδωνα των πειρασμών, ανακατεύθυνε οριστικά το ρεύμα της ψυχής της προς τον Θεό. Με τη χάρη της Θεομήτορος απέκρουσε «λύσσαν παθών βιαίως οχλούντων και κατήσχυνε εχθρόν τον πτερνίσαντα».  

Ούτε δικαιολογίες στέκουν εκ μέρους μας λοιπόν, αλλά ούτε και απογοήτευση για το όποιο κατάντημά μας. Αν εκείνη τα κατάφερε, γιατί όχι κι εμείς;  

Βρισκόμαστε όμως τυχόν σε καλή πνευματική κατάσταση, σε μετάνοια, αγώνα και άσκηση;  

Ας μην παίρνουν αέρα τα μυαλά μας. Η αγία Μαρία μας αφαιρεί κάθε αφορμή για κομπασμό, έπαρση και καμάρι για τις δήθεν αρετές μας. Γιατί υπήρξε ασυγκρίτως πιο δυναμική στη μετάνοιά της από εμάς. 

Ανυψώθηκε «προς την ακροτάτην αρετήν παραδόξως, αγγέλων φύσιν καταπλήξασα, …ασώματον πολιτείαν εν σώματι μετελθούσα, …αΰλως βιώσασα και φύσιν υπερβάσα». Ο πάτερ Ζωσιμάς, που χάριτι Θεού την ανακάλυψε εν μέσω της ερήμου, την έβλεπε ως «θαύμα καινόν». 

Γέμισε θάμβος, εκστασιάσθηκε. «Άγγελον γαρ εώρα εν σώματι».  

Ζεις στην αμαρτία λοιπόν;  

Μην απελπίζεσαι, αλλά και μην προφασίζεσαι αδυναμία διόρθωσης. 

Ζεις μήπως ενάρετα;  

Μην επαίρεσαι.  

Η αγία Μαρία σε ξεπέρασε και στο ένα και στο άλλο! 

Ε΄ Κυριακή των Νηστειών – Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία

 Ε΄ Κυριακή των Νηστειών – Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία 

Αγαπητοί μου, Με την χάρη του Θεού φθάνοντας στην Ε΄ Κυριακή των Νηστειών, η Αγία μας Εκκλησία σοφά προβάλλει μπροστά μας την Οσία Μαρία την Αιγυπτία. Δεν είναι τυχαίο· βρισκόμαστε λίγο πριν το Πάθος και την Ανάσταση του Κυρίου, και η μορφή της γίνεται ένας καθρέφτης μετανοίας, ένα τελευταίο προσκλητήριο επιστροφής. 

Η ζωή της Οσίας Μαρίας αρχίζει με μία τραγική πραγματικότητα: η αμαρτία γίνεται συνήθεια, γίνεται τρόπος ζωής. 

Και αυτό είναι το πιο φοβερό: όχι η πτώση, αλλά η συνήθεια της πτώσεως. Όταν όμως φθάνει στα Ιεροσόλυμα και θέλει να προσκυνήσει τον Τίμιο Σταυρό, μία αόρατη δύναμη την εμποδίζει. Δεν μπορεί να μπει. 

Εκεί συμβαίνει το θαύμα, η συνείδηση ξυπνά. Και μπροστά στην εικόνα της Παναγία, αναφωνεί: «Δέσποινα, βοήθησέ με!» Αυτή η κραυγή είναι η αρχή της σωτηρίας. 

Αδελφοί μου, η μετάνοια της Οσίας δεν είναι συγκίνηση στιγμής. Είναι απόφαση ζωής. Αφήνει τα πάντα και περνά στην έρημο του Ιορδάνου. Εκεί αγωνίζεται επί 47 χρόνια.  

Ο αγώνας της είναι φοβερός: πειρασμοί, μνήμες, πάθη, μοναξιά. Όπως θα έλεγαν οι Πατέρες, ο πόλεμος δεν είναι έξω — είναι μέσα μας. Όμως, με τη χάρη του Θεού καθαρίζεται, φωτίζεται, αγιάζεται. 

Ο Νικηφόρος Θεοτόκης διδάσκει ότι «Η μετάνοια είναι δεύτερο βάπτισμα» Και ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος γράφει: «Μετάνοια εστὶ θυγάτηρ ελπίδος και απάρνησις απελπισίας» 

Δηλαδή η μετάνοια γεννιέται από την ελπίδα και διώχνει την απόγνωση. 

Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία είναι η ζωντανή απόδειξη αυτής της διδασκαλίας. 

Η έρημος που έζησε η Οσία δεν είναι μόνο γεωγραφική. Είναι και πνευματική. Και εμείς καλούμαστε να βρούμε τη δική μας «έρημο» λίγη σιωπή, λίγη προσευχή, λίγη εσωτερικότητα. Γιατί μέσα στον θόρυβο του κόσμου δεν ακούγεται η φωνή του Θεού. 

Όλη η ζωή της Οσίας συνοψίζεται σε τρεις λέξεις: νηστεία, προσευχή, μετάνοια. 

Όπως διδάσκουν οι Πατέρες: η νηστεία ταπεινώνει το σώμα, η προσευχή φωτίζει την ψυχή, η μετάνοια ενώνει με τον Θεό. Χωρίς αυτά, η πνευματική ζωή μένει επιφανειακή. 

Αδελφοί μου, η μεγαλύτερη παγίδα είναι η απόγνωση. Ο διάβολος λέει «Εσύ δεν σώζεσαι».  

Η Εκκλησία απαντά: «Όλοι σώζονται, εάν μετανοήσουν». Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία μας βεβαιώνει: δεν υπάρχει «πολύ αργά» δεν υπάρχει «αδύνατον» Υπάρχει μόνο η απόφαση της καρδιάς. 

Ας ρωτήσουμε τον εαυτό μας: Έκανα πραγματική μετάνοια αυτή τη Σαρακοστή; Άλλαξε κάτι μέσα μου; Συγχώρησα; Προσευχήθηκα; Αν όχι, έχουμε ακόμη χρόνο. 

Ο Θεός περιμένει — σήμερα. 

Αδελφοί μου, λίγο πριν το Πάσχα, η Οσία Μαρία η Αιγυπτία στέκεται μπροστά μας και μας λέει: Μην φοβάσαι, Μην απελπίζεσαι, Σήκω και έλα στον Θεό. Ας πούμε κι εμείς σήμερα με καρδιά συντετριμμένη: «Κύριε, όπως έσωσες εκείνην, σώσε κι εμάς». 

Και τότε θα ζήσουμε την Ανάσταση όχι μόνο ως εορτή, αλλά ως εμπειρία ζωής. 

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ