« Οὐρανῶν ὑψηλοτέρα, χαῖρε γῆς τὸ θεμέλιον, ἐν τῇ σῇ νηδύϊ, Ἄχραντε ἀκόπως βαστάσασα, χαῖρε κογχύλη πορφύραν θείαν βάψασα, ἐξ αἱμάτων σου, τῷ Βασιλεῖ τῶν Δυνάμεων »
«Χαίρε, εσύ που είσαι υψηλότερη από τους ουρανούς, θεμέλιο της γης· εσύ που μέσα στην άχραντη κοιλιά σου κράτησες χωρίς κόπο, Άχραντε (Παναγία), εκείνον που δύσκολα χωρεί ο κόσμος· χαίρε, κογχύλι που έβαψες με το πορφυρό θείο χρώμα, από τα αίματά σου, τον Βασιλιά των Δυνάμεων.»
Τι τολμηρή, τι παράδοξη είναι η γλώσσα της Εκκλησίας!
Απευθυνόμαστε σε μία ταπεινή Κόρη της Ναζαρέτ και την υψώνουμε «ὑψηλοτέρα τῶν οὐρανῶν». Την ονομάζουμε «θεμέλιον τῆς γῆς». Την προσφωνούμε ως «κογχύλη» που έβαψε την θεία πορφύρα.
Πώς εξηγούνται όλα αυτά;
Δεν είναι υπερβολές. Είναι θεολογία. Είναι αποκάλυψη του μυστηρίου.
Πρώτα λέμε: «Οὐρανῶν ὑψηλοτέρα».
Η Παναγία δεν υψώνεται από μόνη της. Υψώνεται γιατί δέχθηκε μέσα της τον Ύψιστο.
Εκείνος που «οὐρανὸν καὶ γῆν ἐποίησεν», κατοίκησε μέσα της.
Και έτσι, η κοιλία της έγινε ευρύτερη από τους ουρανούς. Γιατί οι ουρανοί δεν χωρούν τον Θεό — αλλά η καρδιά της Τον δέχθηκε.
Αδελφοί μου, εδώ είναι το μυστικό: Δεν υψώνει ο Θεός τον άνθρωπο επειδή είναι μεγάλος, αλλά επειδή είναι ταπεινός.
Έπειτα ακούμε: «χαῖρε γῆς τὸ θεμέλιον, ἐν τῇ σῇ νηδύϊ ἀχράντε ἀκοπῶς βαστάσασα».
Η Παναγία γίνεται το θεμέλιο της σωτηρίας μας. Όχι γιατί έχει δύναμη κοσμική, αλλά γιατί γίνεται το στήριγμα της Ενανθρωπήσεως.
Μέσα της στηρίζεται όλο το σχέδιο του Θεού. Αν εκείνη δεν έλεγε το «γένοιτό μοι», η γη θα έμενε αστήρικτη, χωρίς ελπίδα.
Και εδώ πάλι φαίνεται το θαύμα: Η σωτηρία του κόσμου δεν χτίζεται πάνω σε δύναμη, αλλά πάνω σε υπακοή.
Και τέλος: «χαῖρε κογχύλη, πορφύραν θείαν βάψασα ἐξ αἱμάτων σου τῷ Βασιλεῖ τῶν δυνάμεων».
Τι σημαίνει αυτό; Στην αρχαιότητα, η πορφύρα —το βασιλικό ένδυμα—βαφόταν από ένα μικρό θαλάσσιο όστρακο, την κογχύλη.
Η Εκκλησία παίρνει αυτή την εικόνα και την εφαρμόζει στην Παναγία.
Εκείνη γίνεται η «κογχύλη», που από το ίδιο της το αίμα προσφέρει την ανθρώπινη φύση στον Χριστό.
Ο Χριστός, ο Βασιλεύς των δυνάμεων, ντύνεται την ανθρώπινη σάρκα — από την Παναγία.
Δεν παίρνει σώμα φαινομενικό. Παίρνει αληθινό σώμα. Από το αίμα της Μητέρας Του.
Αδελφοί μου, εδώ βρίσκεται το μέγα μυστήριο: Ο Θεός γίνεται άνθρωπος, για να γίνει ο άνθρωπος θεός κατά χάριν.
ΣχήμαΚαι τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς; Η Παναγία δεν είναι μόνο πρόσωπο προς τιμή. Είναι δρόμος προς μίμηση.
Να γίνουμε και εμείς «ουρανοί», με καθαρή καρδιά.
Να γίνουμε «θεμέλιο», με σταθερή πίστη.
Να προσφέρουμε στον Χριστό ό,τι έχουμε — την καρδιά μας, τον κόπο μας, την ζωή μας.
Ίσως να πούμε: «Εμείς δεν μπορούμε». Κι όμως — η Παναγία δεν είχε τίποτε κοσμικό. Είχε μόνο καθαρότητα, ταπείνωση και υπακοή. Αυτά ζητά και από εμάς ο Θεός.
ΣχήμαΑς την παρακαλέσουμε λοιπόν: Παναγία Μητέρα, εσύ που έγινες ουρανός, εσύ που στήριξες την γη, εσύ που έντυσες τον Χριστό με την ανθρώπινη φύση, δίδαξέ μας να ανοίξουμε και εμείς την καρδιά μας στον Θεό.
Να γίνει και η δική μας ζωή χώρος παρουσίας Του.
π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ
