Σάββατο 14 Μαρτίου 2026
Κήρυγμα στην γ΄ Κυριακή των Νηστειών
«Δεῦτε ἀρυσώμεθα πιστοί οὐκ ἐκ κρήνης βρυούσης ὕδωρ φθειρόμενον, ἀλλὰ πηγήν φωτισμοῦ, Σταυροῦ προσκυνήσει τοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾧ καὶ καυχώμεθα.» (Κανών Γ΄ Ωδής Σταυροπροσκυνήσεως)
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Η Εκκλησία μας καλεί με αυτά τα λόγια να πλησιάσουμε την πηγή της ζωής. Μας λέει: «Δεῦτε ἀρυσώμεθα πιστοί». Δηλαδή: ελάτε να αντλήσουμε, να πάρουμε νερό, να δροσιστούμε πνευματικά.
Αλλά όχι από οποιαδήποτε πηγή. Όχι από μια πηγή που βγάζει νερό που φθείρεται και χάνεται. Ο κόσμος έχει πολλές τέτοιες πηγές. Πηγές που υπόσχονται χαρά αλλά δίνουν πρόσκαιρη ικανοποίηση. Πηγές που φαίνονται γεμάτες, αλλά τελικά αφήνουν την ψυχή διψασμένη.
Η Εκκλησία μάς καλεί να αντλήσουμε από άλλη πηγή: από την πηγή του φωτισμού, από τον τίμιο Σταυρό του Χριστού.
Ο Σταυρός, αδελφοί μου, για τον κόσμο φαίνεται αδυναμία. Φαίνεται πόνος και ταπείνωση. Όμως για την πίστη είναι δύναμη, είναι φως, είναι ζωή.
Πάνω στον Σταυρό ο Χριστός νίκησε την αμαρτία.
Πάνω στον Σταυρό κατέλυσε τον θάνατο.
Πάνω στον Σταυρό άνοιξε την πόρτα της σωτηρίας.
Γι’ αυτό και η Εκκλησία λέει ότι ο Σταυρός είναι πηγή φωτισμού. Όποιος προσκυνά τον Σταυρό με πίστη φωτίζεται. Μαθαίνει τι σημαίνει αληθινή αγάπη, γιατί ο Χριστός επάνω στον Σταυρό έδειξε την τέλεια αγάπη: θυσιάστηκε για όλο τον κόσμο.
Και ο ύμνος συνεχίζει: «ἐν ᾧ καὶ καυχώμεθα». Δηλαδή στον Σταυρό καυχόμαστε. Δεν ντρεπόμαστε για τον Σταυρό· τον θεωρούμε δόξα μας. Όπως λέει και ο απόστολος Παύλος ο Απόστολος: «ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου».
Αδελφοί μου,
Στη ζωή όλοι έχουμε σταυρούς: δυσκολίες, ασθένειες, δοκιμασίες, πόνους. Όταν όμως ενωθούν με τον Σταυρό του Χριστού, τότε μεταμορφώνονται. Από βάρος γίνονται δρόμος σωτηρίας. Από σκοτάδι γίνονται φως.
Γι’ αυτό η Εκκλησία μάς καλεί: ελάτε να αντλήσουμε από αυτή την πηγή. Να προσκυνήσουμε τον Σταυρό όχι μόνο με τα χείλη, αλλά με τη ζωή μας.
Να μάθουμε να σηκώνουμε τον δικό μας σταυρό με πίστη.
Να μάθουμε να αγαπούμε ακόμη και μέσα στις δυσκολίες.
Να μάθουμε να εμπιστευόμαστε τον Θεό.
Τότε ο Σταυρός δεν θα είναι για εμάς σύμβολο πόνου, αλλά πηγή φωτισμού και ζωής.
Ας παρακαλέσουμε λοιπόν τον Εσταυρωμένο Κύριο:
Κύριε Ιησού Χριστέ, φώτισε την καρδιά μας με το φως του Σταυρού σου, ενίσχυσέ μας να σηκώνουμε τον δικό μας σταυρό με πίστη, και αξίωσέ μας να φθάσουμε στη χαρά της Αναστάσεώς σου.
π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ
Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ
«Εἶπεν ὁ Κύριος· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8,34)
«Εἶπε ὁ Κύριος: ῞Οποιος θέλει νὰ μὲ ἀκολουθήσει, ἂς ἀπαρνηθεῖ τὸν ἑαυτό του, ἂς σηκώσει τὸν σταυρό του κι ἂς μὲ ἀκολουθεῖ».
Στη μέση της Σαρακοστής στους ναούς στέκεται εν τω μέσω ο τίμιος Σταυρός, για να τον προσκυνήσουμε και να λάβουμε δύναμη, για να θυμόμαστε ότι η πορεία προς το Πάσχα περνά από τον Σταυρό, για να μην θεωρούμε ότι ο Χριστός ανέλαβε έναν δρόμο, τον οποίο εμείς δεν θα γευτούμε. Εκείνος ανέλαβε στον σταυρό την πεπτωκυία φύση μας, αυτή που θεοποιεί τον εαυτό της και διακατέχεται από ένα μίσος με διάφορες μορφές εις βάρος του πλησίον. Ανέλαβε τον θάνατο, τον νίκησε διά της αναστάσεώς Του, και πλέον μας δείχνει ότι η φύση μας ανακαινίστηκε, ότι ο Θεός είναι μεθεκτός, θεατός, ένα με μας. Ότι εφόσον ο θάνατος δεν νίκησε τον Θεάνθρωπο Κύριος ακριβώς διότι η θεία φύση ανασταίνει την ανθρώπινη, παρότι η ανθρώπινη παθαίνει και πεθαίνει, έτσι κι εμείς, αν έχουμε σχέση με τον Χριστό, ήδη από αυτή τη ζωή νικάμε τον θάνατο, αυτόν τον πνευματικό, την κυριαρχία του μίσους στην πεπτωκυία φύση μας, αλλά και στην Δευτέρα Παρουσία, όταν θα έρθει η Βασιλεία του Θεού εν δυνάμει, θα νικήσουμε και τον σωματικό θάνατο, προσλαμβάνοντας και πάλι το σώμα το οποίο κι αυτό μας δόθηκε για να γευθεί την αιώνιο ζωή.
Επάνω στον Σταυρό ένας μεγάλος πόλεμος διεξάγεται. Ο πόλεμος κατά του μίσους. Μίσος σημαίνει η απουσία συναίσθησης ότι η ανθρώπινη φύση μας δεν είναι πλήρης. Χρειάζεται τον Θεό και τον άλλο, για να ζήσει, όχι απλώς για να επιβιώσει. Επάνω στον Σταυρό ο Χριστός γεύεται το μίσος των ανθρώπων, οι οποίοι, παρακινημένοι από τον διάβολο, βλέπουν στο πρόσωπό Του την πληρότητα της αγάπης, ότι Εκείνος ως Θεός είναι πλήρης, αλλά η πληρότητα δεν σημαίνει εγωτική αυτάρκεια. Ο πλήρης θέλει κι άλλοι να μοιραστούν τη χαρά της πληρότητας. Δημιουργεί, διότι αγαπά. Και ζει την χαρά της αγάπης, ακριβώς διότι είναι πλήρης. Ξέρει ότι, χωρίς να είναι αναγκαίο για την δική Του ύπαρξη, είναι ωραίο και περίσσεια αγάπης και ζωής και άλλοι να μοιράζονται την τριαδική αλληλοπεριχώρηση. Εμείς όμως οι άνθρωποι φθονούμε τον πλήρη και αγαπώντα Θεό. Θα θέλαμε να είμαστε στη θέση Του. Κι ενώ Εκείνος μας δείχνει τον δρόμο, διά της αγάπης, εμείς δεν θέλουμε να μοιραστούμε, να ανεχτούμε, να χαρούμε, αλλά τα θέλουμε όλα για τον εαυτό μας. Μισούμε λοιπόν τον φέροντα το μήνυμα, τη ζωή, τον τρόπο και Τον σταυρώνουμε, για να Τον εξαλείψουμε από προσώπου γης και να μη μας θυμίζει η παρουσία Του την έλλειψή μας.
Ο πόλεμος αυτός κατά του Θεού δεν μπορεί να Τον νικήσει. Ο Θεός είναι ζωή, ζωή δίνει στην ανθρώπινη φύση και σε μας, ζωή και ανάσταση διά του Σταυρού Του. Και μας καλεί να συνειδητοποιήσουμε την έλλειψή μας. Να Τον επιθυμήσουμε. Να Τον αγαπήσουμε, όχι ως δούλοι, αλλά ως φίλοι. Ως παιδιά που είμαστε κοντά Του σε μία πορεία ενηλικίωσης και ελευθερίας. Μόνο που όποιος μεγαλώνει εν αγάπη, τόσο θέλει η αγάπη να αυξάνεται. Κι έτσι νικιέται ο θάνατος. Ακόμη κι αν περνά διά του σταυρού. Διότι ο διάβολος και ο κόσμος πολεμούν αυτόν που αγαπά. Με κάθε τρόπο. Κι όταν δεν τον κλονίζουν, οδηγούν το μίσος να του επιτίθεται. Και τον σταυρώνουν.
Ο Σταυρός είναι όπλο κατά του διαβόλου. Όπλο κατά του μίσους. Διότι είναι το απόγειο της αγάπης. Σταυρώνω το εγώ μου, τις μικρές ή μεγάλες επιθυμίες μου για να είμαι δίπλα στον πλησίον μου. Γιατί νιώθω τη δική μου έλλειψη και τη δική του. Και χωρίς να ζητώ από εκείνον να το κατανοήσει, προσφέρω και προσφέρομαι. Σ’ έναν κόσμο που αδιαφορεί, που βιαιοπραγεί σε όλες τις ηλικίες διότι δεν θέλει να αντιμετωπίσει την έλλειψη νοήματος, κοινότητας, αγάπης, ταπεινότητας, σηκώνω ελεύθερα τον σταυρό μου και παρακαλώ τον Χριστό να με συνδράμει στον πόλεμο. Βάζω όλους μου τις δυνάμεις. Και αφήνω την χάρη Του να αναπληρώσει τις ελλείψεις μου. Κι Εκείνος με ανασταίνει και θα με αναστήσει. Όχι με την ψευδαίσθηση ότι όλα θα πάνε καλά, αλλά με την πίστη ότι διά του Σταυρού χαρά ήλθεν εν όλω τω κόσμω!
Στην Εκκλησία, που είναι σταυρός κι ανάσταση μαζί! Σε κάθε θεία λειτουργία. Σε κάθε στιγμή, όταν η αμαρτία δεν είναι η χαρά, αλλά η συναίσθηση ότι καλούμαι να ξεκινήσω, να βάλω αρχή μετανοίας και να πορευθώ για να ζήσω με τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα!
Χρόνια πολλά κι ευλογημένα!
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
15 Μαρτίου 2026
Κυριακή Γ’Νηστειών, της Σταυροπροσκυνήσεως
ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Γ' ΝΗΣΤΕΙΩΝ-ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ (Μάρκ. 8, 34- 9,1)
Εἶπεν ὁ Κύριος· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. ῞Ος γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾿ ἂν ἀπολέσῃ τὴνἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου, οὗτος σώσει αὐτήν. Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; ῎Η τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; ῞Ος γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων. Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.
Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα
Εἶπε ὁ Κύριος «῞Οποιος θέλει νὰ μὲ ἀκολουθήσει, ἂς ἀπαρνηθεῖ τὸν ἑαυτό του, ἂς σηκώσει τὸν σταυρό του κι ἂς μὲ ἀκολουθεῖ. Γιατὶ ὅποιος θέλει νὰ σώσει τὴ ζωή του θὰ τὴ χάσει· ὅποιος ὅμως χάσει τὴ ζωή του ἐξαιτίας μου καὶ ἐξαιτίας τοῦ εὐαγγελίου, αὐτὸς θὰ τὴ σώσει. Τί θὰ ὠφεληθεῖ ὁ ἄνθρωπος, ἂν κερδίσει ὁλόκληρο τὸν κόσμο ἀλλὰ χάσει τὴ ζωή του; Τί μπορεῖ νὰ δώσει ὁ ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα γιὰ τὴ ζωή του; ῞Οποιος, ζώντας μέσα σ’ αὐτὴ τὴ γενιὰ τὴν ἄπιστη κι ἁμαρτωλή, ντραπεῖ γιὰ μένα καὶ γιὰ τὴ διδασκαλία μου, θὰ ντραπεῖ γι’ αὐτὸν καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ᾿Ανθρώπου, ὅταν ἔρθει μὲ ὅλη τὴ λαμπρότητα τοῦ Πατέρα του, μαζὶ μὲ τοὺς ἁγίους ἀγγέλους». Τοὺς ἔλεγε ἀκόμη ὁ ᾿Ιησοῦς· «Σᾶς βεβαιώνω πὼς ὑπάρχουν μερικοὶ ἀνάμεσα σ’ αὐτοὺς ποὺ βρίσκονται ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ γευτοῦν τὸν θάνατο, πρὶν δοῦν νὰ ἔρχεται δυναμικὰ ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ».
ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Γ' ΝΗΣΤΕΙΩΝ -ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ (Ἑβρ. 4, 14- 5, 6)
Ἀδελφοί, ἔχοντες ἀρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, ᾿Ιησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας. Οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειρασμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾿ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας. Προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν. Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν, ἵνα προσφέρῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν, μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν· καὶ διὰ ταύτην ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτω καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν. Καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καθάπερ καὶ ᾿Ααρών. Οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχιερέα, ἀλλ᾿ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν· «Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε»· καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· «Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ».
Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα
Ἀδελφοί, ἄς κρατήσουμε σταθερά τήν πίστη πού ὁμολογοῦμε, διότι ἔχουμε μέγαν ἀρχιερέα, τὸν ᾿Ιησοῦ, τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔφτασε ὣς τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ. Δὲν ἔχουμε ἀρχιερέα ποὺ νὰ μὴν μπορεῖ νὰ συμμεριστεῖ τὶς ἀδυναμίες μας. ᾿Αντίθετα, ἔχει δοκιμαστεῖ σὲ ὅλα, ἐπειδὴ ἔγινε ἄνθρωπος σὰν κι ἐμᾶς, χωρὶς ὅμως νὰ ἁμαρτήσει. ῍Ας πλησιάσουμε, λοιπόν, μὲ θάρρος τὸν θρόνο τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ μᾶς σπλαχνιστεῖ καὶ νὰ μᾶς δωρίσει τὴ χάρη του, τὴν ὥρα ποὺ τὴ χρειαζόμαστε. Κάθε ἀρχιερέας ποὺ προέρχεται ἀπὸ ἀνθρώπους ἐγκαθίσταται γιὰ νὰ ὑπηρετεῖ τὸν Θεὸ γιὰ χάρη τους καὶ γιὰ νὰ προσφέρει δῶρα καὶ θυσίες γιὰ τὶς ἁμαρτίες τους. Εἶναι σὲ θέση νὰ δείχνει ἀνοχὴ σ’ ὅσους ζοῦν στὴν ἄγνοια καὶ στὴν πλάνη, ἀφοῦ κι ὁ ἴδιος ἔχει ἀνθρώπινες ἀδυναμίες. ᾿Εξαιτίας τους εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ προσφέρει, ὅπως γιὰ τὸν λαό, ἔτσι καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό του, θυσίες γιὰ τὴ συγχώρηση τῶν ἁμαρτιῶν. ᾿Επίσης, κανένας δὲν παίρνει μόνος του αὐτὴ τὴν τιμή, ἀλλὰ ὅταν τὸν καλέσει ὁ Θεός, ὅπως ἀκριβῶς κάλεσε τὸν ᾿Ααρών. ῎Ετσι κι ὁ Χριστός, δὲν τίμησε ὁ ἴδιος τὸν ἑαυτό του μὲ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀρχιερέα, ἀλλὰ τοῦ τὸ ἔδωσε ἐκεῖνος ποὺ τοῦ εἶπε· Ἐσὺ εἶσαι ὁ Υἱός μου, ἐγὼ σήμερα σὲ γέννησα. Σ’ ἕνα ἄλλο σημεῖο ἡ Γραφὴ λέει· ᾿Εσὺ εἶσαι ἱερέας γιὰ πάντα ὅπως ὁ Μελχισεδέκ.
ΧΑΙΡΕ ΠΙΟΝ ΟΡΟΣ ΚΑΙ ΤΕΤΥΡΩΜΕΝΟΝ ΕΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙ
"Ἐν φωναῖς ἀσμάτων πίστει σοί βοῶμεν, Πανύμνητε, χαῖρε πῖον ὄρος καί τετυρωμένον ἐν Πνεύματι. Χαῖρε, λυχνία καί στάμνε, μάννα φέρουσα, τό γλυκαῖνον τά τῶν εὐσεβῶν αἰσθητήρια" (Δ' Ὠδή τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου)
"Εἰς σέ, ὦ Θεοτόκε, πού εἶσαι ἀξία παντός ὕμνου, βοῶμεν μέ ἱεράς ψαλμωδίας: Χαῖρε, σύ, πού εἶσαι ὄρος παχύ καί εὔφορον, ὄρος συμπαγές καί στερεοποιημένον ὑπό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὅπως ὁ πηκτός τυρός. Χαῖρε, σύ, πού εἶσαι λυχνία (φέρουσα τό θεῖον φῶς), καί στάμνος, φέρουσα ἐντός της τό (θεῖον) μάννα, τήν τροφήν πού γλυκαίνει τά πνευματικά αἰσθητήρια τῶν εὐσεβῶν ἀνθρώπων (ἑρμηνεία Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωρόπουλου)
Το μεγαλείο της ποίησης του Ακαθίστου Ύμνου δίνει μία νότα ομορφιάς στη ζωή, στη σκέψη, στην προσευχή μας προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Ο ποιητής του Κανόνα άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει πλήθος εικόνων, παρμένων και από την Παλαιά Διαθήκη,για να δείξει τις προτυπώσεις της Παναγίας, αλλά και να μας καλέσει να την μιμηθούμε στη ζωή μας. Αν γνωρίζουμε σε ποια προσευχόμαστε, ότι δεν είναι μόνο η Μητέρα του Θεού έγινε άνθρωπος, αλλά και ένα πρόσωπο για το οποίο είναι πλήθος οι προεικονισμοί του στην εκκλησιαστική μας παράδοση. Δεν είναι ένα πρόσωπο που εμφανίζεται τη στιγμή που χρειαζόταν. Είναι ένα πρόσωπο που την περίμενε η ανθρωπότητα, μέσω ενός λαού που επέλεξε ο Θεός για να μας προετοιμάσει για την καινή κτίση.
Χαίρε πίον όρος και τετυρωμένον εν Πνεύματι. Η εικόνα αυτή είναι από το βιβλίο των "Ψαλμών" και αναφέρεται στην Ιερουσαλήμ, την Σιών, που ήταν κτισμένη σε όρος. Έτσι και η Παναγία. Την βλέπουν όλοι οι άνθρωποι, σαν να βρίσκεται πάνω σε ένα βουνό. Είναι ευδιάκριτη η αρετή της. Η αγάπη της. Ο έρωτας για τον Θεό, που εκφράζεται με την ταπεινοσύνη της υπακοής και της συνοδοιπορίας. Η Σιών όμως μοιάζει με πηκτό, στέρεο τυρί, που τρέφει τον άνθρωπο δυναμώνοντάς τον, δίνοντάς του το αλάτι εκείνο που χρειάζεται για να μη γίνεται πλαδαρός, αλλά να στερεώνεται λαμβάνοντας ενέργεια που τον κρατά ορθή. Η Σιών ήταν το θεμέλιο του λαού του Ισραήλ. Σ' αυτήν έβρισκαν ασφάλεια οι Ισραηλίτες. Ήξεραν τις παραδόσεις τους. Ένιωθαν δυνατοί και προφυλαγμένοι από τους εχθρούς τους. Είχαν μαζί τους την Κιβωτό της Διαθήκης και τις εντολές του Θεού. Ένιωθαν στέρεη την παρουσία του Πνεύματος του Θεού. Έτσι, και η Παναγία. Γίνεται το υπόδειγμα του στερεωμένου στη χάρη του Αγίου Πνεύματος ανθρώπου, του έτοιμου να αντιμετωπίσει κάθε πειρασμό, κάθε κακό, ακριβώς διότι το Πνεύμα του Θεού ελευθερώνει, στηρίζει, αγιάζει. Ο άνθρωπος τρέφεται από τις εντολές του Θεού και αποκτά ενέργεια πνευματική, που τον κάνει έτοιμο να δίδει συνεχή μαρτυρία πίστης, μη λυγίζοντας στις περιστάσεις των καιρών.
Χαίρε λυχνία και στάμνε, μάννα φέρουσα, το γλυκαίνον τα των ευσεβών αισθητήρια. Άλλες δύο πολύ όμορφες εικόνες από την Παλαιά Διαθήκη είναι αυτή της επτάφωτης λυχνίας, την οποία ο Μωυσής τοποθέτησε, κατόπιν εντολής του Θεού, στη Σκηνή του Μαρτυρίου, εκεί όπου λατρευόταν ο Θεός. Η λυχνία αυτή είχε επτά λυχνάρια, επτά καντήλια που φώτιζαν, και αποτελεί προτύπωση της Παναγίας, η οποία όμως έχει ένα λυχνάρι επάνω της, τον Χριστό, το φως του κόσμου. Η Παναγία όμως μάς θυμίζει και τη στάμνα, στην οποία ο Μωυσής ζήτησε από τον αδερφό του τον Ααρών να τη γεμίσει με το μάννα και να τη φυλάξει. Το μάννα δεν μπορούσε να κρατήσει για δεύτερη ημέρα. Όμως το μάννα που έβαλε ο Ααρών στη στάμνα δεν χάλασε ποτέ. Η Θεοτόκος ως νέα στάμνα, κρατά τον Χριστό ως νέο μάννα, τον Άρτο της ζωής, ο Οποίος γίνεται τροφή πραγματική στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, γλυκαίνοντας το σώμα και την ψυχή των ευσεβών ανθρώπων γενόμενος θεία κοινωνία. Η Παναγία και ο Χριστός πηγαίνουν μαζί. Αυτό μας θυμίζει ο ιερός υμνογράφος. Κι ο χριστιανός, ο οποίος πιστεύει τον Χριστό και έχει την Παναγία ως πρότυπό του γίνεται λυχνάρι, στην κορυφή του οποίου η πίστη στον Χριστό γίνεται φως που φωτίζει τον κόσμο του, με αγάπη, αλήθεια, ελπίδα στην ανάσταση, ειρήνη και συμφιλίωση. Και ο Χριστός γίνεται η τροφή που μας τρέφει στη ζωή μας, κάνοντάς μας ένα με Εκείνον αλλά και ένα με τους συνανθρώπους μας, δίνοντάς μας την ενότητα της αγάπης και της ειρήνης, αν όντως θέλουμε να μοιάσουμε στην Παναγία.
Ίσως για τους ανθρώπους του καιρού μας μοιάζουν ξένες οι εικόνες αυτές. Και τούτο διότι έχουμε μάθει να θεωρούμε ως στήριγμα το εγώ μας, τα αγαθά μας, τις πεποιθήσεις και τις ιδεολογίες μας, τα επιτεύγματά μας, σαν να πρόκειται να ζήσουμε για πάντα. Έχουμε μάθει να πορευόμαστε με κέντρο τον εαυτό μας και το εγώ μας και να μην πρυτανεύει ως κριτήριο της ζωής μας το "εμείς", που η Εκκλησία, διά του προσώπου της Παναγίας, μας προτείνει έμπρακτα και γι' αυτή και για την άλλη ζωή. Ας φωτιζόμαστε και ας εμπνεόμαστε από την Παναγία, την Μητέρα του Θεού και δική μας.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
13 Μαρτίου 2026
Γ' Χαιρετισμοί
ΠΟΘΕΝ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ π. Δημητρίου Μπόκου
ΠΟΘΕΝ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ
π. Δημητρίου Μπόκου
Αναρωτιόμαστε συνήθως οι άνθρωποι, γιατί να έχουμε τόσα βάσανα στη ζωή μας, γιατί να σηκώνουμε συνέχεια σταυρούς. Και απευθύνουμε αυτό το «γιατί» προς τον Θεό με παράπονο, πολλές φορές και με πικρό γογγυσμό. Ξεχνάμε όμως ότι ζητάμε τον λόγο από ένα Θεό που βρίσκεται ο ίδιος καθηλωμένος (καρφωμένος) σε σταυρό, που του τον ετοιμάσαμε εμείς. Και θα έπρεπε όχι εμείς, αλλά Εκείνος να μας ρωτάει, πώς καταφέραμε να του προσφέρουμε ό,τι χειρότερο μπορούσαμε, πικρό σταυρό στον Βασιλέα της Δόξης (Κυριακή Σταυροπροσκυνήσεως).
Ξεχνάμε ακόμα κάποια πολύ σημαντική συμβουλή των αγίων Πατέρων μας. Ποια είναι η συμβουλή αυτή; Να θεωρούμε ως αιτία των κακών που μας βρίσκουν τις αμαρτίες μας και μόνο. Μας θυμίζουν δηλαδή, ότι για τους σταυρούς μας δεν φταίνε κάποιοι άλλοι, ούτε ευθύνεται γι’ αυτούς ο Θεός, αλλά τους δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι με τον τρόπο της ζωής μας. Λέει ο αββάς Δωρόθεος: Οτιδήποτε κακό και αν μας συμβεί, συμβαίνει «διά τας αμαρτίας ημών». Στο ίδιο πνεύμα ευθυγραμμίζεται και ο αββάς Σισώης: Ο άνθρωπος, όποιον πειρασμό (δυσκολία, βάσανο) και αν συναντήσει, να λέει: «Διά τας αμαρτίας μου τούτο συνέβη». Πραγματικά, συνεχίζει ο αββάς Δωρόθεος, οτιδήποτε πάθουμε, από τις αμαρτίες μας το παθαίνουμε.
Πάσχουν βέβαια και οι άγιοι, σηκώνουν και αυτοί σταυρούς, μεγαλύτερους συνήθως από τους δικούς μας, ακόμα και σε αβάσταχτα βασανιστήρια και μαρτυρικούς θανάτους υποβάλλονται. Αυτά όμως τους συμβαίνουν για να δοκιμασθούν. Υποφέρουν δηλαδή, είτε για τη δόξα του ονόματος του Θεού, είτε για να φανερωθεί η αρετή τους και να ωφεληθούν από αυτήν πολλοί άνθρωποι, είτε για να έχουν αμοιβή μεγαλύτερη, να πολλαπλασιασθεί ο μισθός τους από τον Θεό.
Εμείς όμως που αμαρτάνουμε καθημερινά τόσο πολύ και προσπαθούμε κυρίως να ικανοποιούμε τα πάθη μας με κάθε τρόπο, μπορούμε να ισχυρισθούμε για τον εαυτό μας κάτι παρόμοιο; Αστεία πράγματα!
Για μας είναι φυσιολογικό να περνάμε σταυρούς, επειδή αμαρτάνουμε. Αν όμως προκόψουμε πνευματικά, θα μας φαίνονται οι σταυροί μας ελαφρότεροι. Όσο ανεβαίνει ο άνθρωπος στην αγιότητα, τόσο η ψυχή του δυναμώνει και αντέχει να σηκώνει καλύτερα τον σταυρό της.
Αν βάλουμε ένα βαρύ φορτίο σε ένα ζώο δυνατό, το σηκώνει εύκολα. Ακόμα και αν σκοντάψει κάπου, αμέσως σηκώνεται και ούτε καν καταλαβαίνει ότι σκόνταψε. Αντιθέτως, ένα ζώο ταλαίπωρο λυγίζει με το παραμικρό. Και αν τυχόν πέσει, χρειάζεται πολλή βοήθεια για να σηκωθεί.
Το ίδιο συμβαίνει και με την ψυχή. «Η γαρ αμαρτία ταλαιπωροποιός εστι» και αποσαθρώνει τον άνθρωπο. Ό,τι και να του συμβεί, το αισθάνεται αβάσταχτο. Όταν όμως προοδεύει στην πνευματική οδό του Θεού, γίνεται βαθμηδόν πιο δυνατός, νιώθει όλο και ελαφρότερα όσα θεωρούσε πριν ασήκωτα (αββάς Δωρόθεος, Ζ΄ Διδασκαλία, εκδ. ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, σ. 226-230).
Σταυρούς μας φορτώνει η αμαρτία, γιατί μας χωρίζει από τον Θεό.
Βαδίζοντας όμως αντίστροφα, προσεγγίζοντας τον Θεό, σηκώνουμε όλα τα φορτία μας ευκολότερα.
Καλή, ευλογημένη εβδομάδα! Καλή Σαρακοστή!