ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΦΟΒΟΣ

 

                « Είπε ο αββάς Ισίδωρος: οι μαθητευόμενοι πρέπει να αγαπούν σαν πατέρες τους αληθινά διδασκάλους και να τους φοβούνται σαν άρχοντες. Και μήτε η αγάπη να διώχνει τον φόβο, μήτε ο φόβος να αμαυρώνει την αγάπη» (από το «Γεροντικό»)

                Ερώτημα της ανατροφής των παιδιών καίριο στις μέρες μας, ερώτημα και της παιδείας: να υπάρχει ο φόβος, είτε του προσώπου είτε της τιμωρίας στους κανόνες ή όλα να είναι η επιείκεια που ταυτίζεται με την αγάπη; Ο πολιτισμός μας έφτασε  διά του δικαιωματισμού και της θεοποίησης του «εγώ» στην κατάσταση να μην θέλει να επιβάλλεται στα παιδιά καμία τιμωρία, καθώς τόσο η ανατροφή όσο και η εκπαίδευσή τους θεωρείται ότι κινείται στην προοπτική της αυταρχικότητας όταν επιβάλλει ή προκαλεί φόβο. Δεν θα ξαναγυρίσουμε στο ότι «το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο», ούτε στην «παιδαγωγική της τιμωρίας», αλλά θέλουμε έναν κόσμο παιδοκεντρικό από την μία και ένα σχολείο  μαθητοκεντρικό από την άλλη. Τα παιδιά είναι σοφά, είναι καλά, είναι αγνά, διδάσκονται από τη φύση να βγάζουν τον καλό τους εαυτό κι έτσι οποιαδήποτε παιδαγωγία του φόβου ακυρώνει την καρδιά τους. 

                Θα ήταν όμορφη αυτή η πραγματικότητα αν ήταν αληθινή. Δεν πιστεύουμε ότι τα παιδιά γεννιούνται με ροπή προς το κακό. Χρήζουν όμως εκπαίδευσης, ώστε να μπορούν να αποκτούν σταδιακά επίγνωση ότι μάς δόθηκε η ελευθερία να επιλέγουμε οδό πλατειά, που είναι το θέλημά μας, ή οδό στενή, που είναι ο δρόμος της αυθυπέρβασης, το μοίρασμα, η ανοχή, η τήρηση των εντολών του Θεού που περνά μέσα από τον αγώνα της αρετής. Η ελευθερία όμως δεν μπορεί να χωριστεί από την αλήθεια. Όταν κάνουμε ό,τι θέλουμε, όταν έχουμε όλα τα δικαιώματα εξ αρχής, χωρίς να τα συνδυάζουμε με καθήκοντα και υποχρεώσεις, ή, καλύτερα, χωρίς να μπορούμε να αισθανόμαστε ότι η οδός της αγάπης για την οποία είμαστε πλασμένοι, θέλει νίκη κατά του «εγώ», άρα κόπο, τότε η ψυχή μας αμαυρώνεται και η συνύπαρξή μας δεν προχωρά στην προοπτική του  «εμείς».

                Η ασκητική παράδοση της Εκκλησίας μάς υπενθυμίζει ότι η πατρότητα θέλει και φόβο και αγάπη. Η αγάπη είναι η πρόταξη της αλήθειας από όσους είναι μεγαλύτεροι, από όσους έχουν την πείρα της ζωής, αλλά και τη δυνατότητα να δείξουν με την ισχύ που έτσι κι αλλιώς κατέχουν λόγω της θέσης και της ιδιότητάς τους, ότι ο δρόμος θέλει αυτοκριτική, θέλει μέθοδο, θέλει διόρθωση, κάποτε και με συνέπειες για τα λάθη. Ο φόβος όμως δεν είναι αποτέλεσμα αυταρχισμού. Το να είσαι άρχοντας, σημαίνει ότι υπάρχει ιεραρχία, η οποία προϋποθέτει τον σεβασμό στο αξίωμά σου. Το ίδιο και ο πατέρας είναι άρχοντας, όχι για να καλοπερνά, αλλά για να θυσιάζεται γι’ αυτούς που αγαπά, να δείχνει το παράδειγμα. Να οδηγεί στην αλήθεια, επιμένοντας σ’ αυτή. Ο φόβος δεν αμαυρώνει την αγάπη, διότι αυτός που σέβεται και ακούει, δεν κινείται από το κίνητρο της αποφυγής της τιμωρίας, της κόλασης, αλλά από την εμπιστοσύνη στον λόγο του άλλου και από την πεποίθηση ότι δεν θα προοδεύσει αληθινά, δεν θα μάθει, αν δεν υπακούσει. 

                Για την Εκκλησία γονέας και δάσκαλος είναι στην ίδια πορεία. Πρόσωπα αναφοράς, που βοηθούν τους νεώτερους να βρούνε πορεία γνήσια, αξιοποιώντας τα χαρίσματά τους, χωρίς να καταπιέζουν τον εαυτό τους, αλλά με επίγνωση ότι σοφία και νόημα βρίσκει όποιος έχει πνεύμα αληθινής μαθητείας, εμπιστοσύνης, αγάπης. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»

Στο φύλλο της Τετάρτης 11 Φεβρουαρίου 2026

ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΟ ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

     Αρχιερατικό Συλλείτουργο τελέστηκε το πρωί της Τετάρτης 11 Φεβρουαρίου 2026 στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Υπεραγίας Θεοτόκου Σπηλαιωτίσσης Κερκύρας, όπου βρίσκονται τεθησαυρισμένα το άφθαρτο σκήνωμα της Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστης και τμήμα λειψάνου του Αγίου Ιερομάρτυρος Βλασίου, στα πλαίσια της εορτής των δύο αγίων. Συλλειτούργησαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αχαΐας κ. Αθανάσιος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος και ο οικείος Ποιμενάρχης Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος. Μετά την αρτοκλασία μάλιστα ευλογήθηκε το «χειμωνικό», το οποίο δίδεται προς τιμήν του Αγίου Βλασίου, επισκόπου Σεβαστείας, σε ανάμνηση θαύματός του.

Τον θείο λόγο κήρυξε ο Μητροπολίτης Αχαΐας κ. Αθανάσιος, ο οποίος, αφού ευχαρίστησε τον κ. Νεκτάριο για την πρόσκληση και τη φιλοξενία, τόνισε ότι όταν τιμάται ένα πρόσωπο που μετέχει της εξουσίας ως άγιο, τότε αυτό προκαλεί πολλή συγκίνηση. Συνήθως όσοι βρίσκονται στην εξουσία, αγαπούνε την εξουσία και τον εαυτό τους. Η Αγία Θεοδώρα έζησε σε εποχή εγκλημάτων από ανθρώπους που είχαν εξουσία, με σκοπό να μην την χάσουν. Όμως ο θάνατος όλων αυτών δεν ήταν συνήθως ειρηνικός. Το να αγιάσει κάποιος σε τέτοια κατάσταση ήταν γεγονός ξεχωριστό. Η Αγία έζησε σε μία εποχή απίθανης ιδεολογικής σύγκρουσης και πάλεψε για την αλήθεια. Οι άνθρωποι της εξουσίας, όταν βλέπουν την εικόνα του Χριστού να τους κοιτά κατάματα, νιώθουν την πρόκληση και την πρόσκληση να γίνουν μιμητές Του, να γίνουν πράοι και ταπεινοί στην καρδιά, να νικήσουν τον κόσμο, τον οποίο αυτοί θέλουν να κατακτήσουν σήμερα. Οι εικόνες ήταν απωθητικές για όσους κοιτούν τον εαυτό τους. Η Αγία Θεοδώρα μας υπενθυμίζει ότι είμαστε εικόνες Θεού και αυτό είναι η πνευματική της κληρονομιά. ΟΙ υποκριτές αυτοδικαιώνονται με την αυτοεικόνα τους, άλλοι φεύγουν από το σπίτι του Θεού για να ζήσουν με κέντρο τον εαυτό τους και τις ηδονές.

Η λέξη «άγιος» προέρχεται από το ρήμα «άζω», που σημαίνει σέβομαι. Ο άγιος είναι ο σεβαστός, διότι έχει αξιοπρέπεια, αλλά και διότι σεβάστηκε το δώρο του Θεού που έχουμε λάβει όλοι, την εικόνα του Θεού, την οποία καθάρισε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός διά του Αίματός Του. Όλοι οι Άγιοι στηρίχτηκαν σε τρία αγκωνάρια: ακλόνητη πίστη, ακαταίσχυντη ελπίδα, αυθεντική και απέραντη αγάπη. Αυτή είναι η παρακαταθήκη της Αγίας Θεοδώρας και του Αγίου Βλασίου.

Οι λατρευτικές εκδηλώσεις προς τιμήν των Αγίων, στις οποίες συμμετείχε ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Ιωάννης Τρεπεκλής και άλλοι εκπρόσωποι των πολιτικών, στρατιωτικών και αστυνομικών αρχών, ολοκληρώθηκαν το απόγευμα της 11ης Φεβρουαρίου 2026 με την Παράκληση και τους Χαιρετισμούς στην Αγία Θεοδώρα.

Εορτή Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστας & Αγίου Βλασίου

2026-02-10 Ο ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ ΣΤΗ ΚΕΡΚΥΡΑ

 Το απόγευμα της Τρίτης 10 Φεβρουαρίου 2026 τελέστηκε στον Μητροπολιτικό Ναό Υπεραγίας Θεοτόκου Σπηλαιωτίσσης στην Κέρκυρα ο Μέγας Πανηγυρικός Πολυαρχιερατικός Εσπερινός, για την εορτή της Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστης, συμπολιούχου του νησιού, το άφθορο λείψανο της οποίας φυλάσσεται στον ναό,  και του αγίου ιερομάρτυρος Βλασίου, του οποίου και αυτού  τμήμα του λειψάνου φιλοξενείται  στον ναό.

Στον Εσπερινό χοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος, Κερκυραίος στην καταγωγή, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αχαΐας κ. Αθανάσιος και ο οικείος ποιμενάρχης Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος.

Προσφωνώντας τους Αγίους Αρχιερείς ο κ. Νεκτάριος τόνισε την σημασία της μεγάλης εορτής της Αγίας Θεοδώρας, η οποία είναι η συμπολιούχος και συμπροστάτης με τον Άγιο Σπυρίδωνα του νησιού. Είναι πρότυπο βασιλίσσης, μητέρας, ταπεινώσεως και αγάπης για τον Θεό και αποτελεί το παράδειγμα για όλους και ιδιαιτέρως τους Κερκυραίους, διότι διεφύλαξε τον πολυτιμότερο θησαυρό της πίστεώς μας που είναι η Ορθοδοξία. Τα πρόσωπο της Αγίας μας ενισχύει την πίστη, η οποία σήμερα πορεύεται σε χαλεπούς καιρούς, καθώς υπάρχει συστηματική απόπειρα εξοβελισμού της από τις καρδιές των ανθρώπων. Όμως όλοι μας αντιστεκόμαστε. Η παρουσία των Αγίων Αρχιερέων δίνει έναν πανηγυρικό τόνο στην εορτή. Ο Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος είναι γέννημα-θρέμμα της Κέρκυρας, υπηρέτησε στην Ιερά Μητρόπολη ως αρχιδιάκονος και ιεροκήρυκας και η χοροστασία του σήμερα στην εορτή είναι χαρά και ευλογία. Ανάλογη είναι η χαρά και για τη συμμετοχή του Αγίου Αχαΐας, ο οποίος διακόνησε την Εκκλησία από πολλά μετερίζια και συνεχίζει να την διακονεί, όντας αρχοντικός και ευγενής.  

Τον θείο λόγο κήρυξε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος κ. Τιμόθεος, ο οποίος αφού ευχαρίστησε τον κ. Νεκτάριο για την ευγενή πρόσκληση, αφορμήθηκε από τον βίο της Αγίας Θεοδώρας και τόνισε ότι η χάρις του Θεού άφησε επάνω της ανεξίτηλες τις δωρεές της. Η Εκκλησία ανύψωσε την προσωπικότητα της γυναίκας και Αγίες, όπως η Αγία Θεοδώρα δείχνουν ότι για την πίστη υπάρχουν πρότυπα γυναικών που παραμένουν ζωντανά και σήμερα. Η Αγία έλαβε  από τους γονείς και κυρίως από την μητέρα της, την σταθερή πίστη στον Ιησού Χριστό. Κι ενώ αναδείχθηκε βασίλισσα, περικοσμούνταν από ευσέβεια προς τον Θεό, την οποία ενίσχυε η πίστη και η φιλανθρωπία, που εκδηλωνόταν διά της ελεημοσύνης και της ταπεινότητας. Αυτά ήταν η βάση της αγιότητος, της εν Χριστώ σωτηρίας. Είχε κοινωνία με τον Θεό διά της προσευχής, που είναι η πνοή και η τροφή της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό.

Τα χαρίσματα αυτά έκαναν την Αγία να έχει υγιή κοινωνική αντίληψη για την εποχή της. Όταν εκοιμήθη ο αυτοκράτορας και σύζυγός της Θεόφιλος, μεταρρυθμιστής της εποχής που πολεμούσε τις ιερές εικόνες, η Αγία θα μπορούσε να αλλάξει το δεδομένο αυτό άμεσα. Από σεβασμό όμως προς την προσωπικότητα του άντρα της άφησε να καταλαγιάσει ο θόρυβος  και να περάσει ο χρόνος μέχρις ότου γίνει η σύνοδος που απεκατέστησε την ορθή διδασκαλία της Εκκλησίας περί της προσκυνήσεως των ιερών εικόνων. Αυτό δείχνει έναν συνετό νου κατά Χριστόν, που φάνηκε και στις αποφάσεις της για τα πράγματα της αυτοκρατορίας, καθώς άσκησε χρηστή διαχείριση στα οικονομικά του κράτους, χωρίς να φεισθεί αγάπης και ελεημοσύνης. Είναι σπουδαίο να έχει ο άνθρωπος τη  σχέση και την κοινωνία με τον Θεό, διότι αυτό τον βοηθά να διαχειρίζεται και τα πράγματα του κόσμου.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται, επεσήμανε ο κ. Τιμόθεος,  στη ζωή των λαών. Η αμαρτία υπάρχει με άλλο περιτύλιγμα σε κάθε εποχή. Ανάλογα με τα ρεύματα τα φιλοσοφικά και τα ιδεολογικά προσφέρεται στους ανθρώπους και εκείνοι συσσχηματίζονται με τον κόσμο διότι έτσι πιστεύουν ότι μπορούνε να ζήσουνε καλά. Πολλές ήταν οι προκλήσεις που βίωσε η Αγία, η οποία δεν υπέκυψε στους πειρασμούς αυτούς, καθιστάμενη πρότυπο για μας. Η Θεοδώρα μπορούσε να ξεσηκώσει τον κόσμο, τον στρατό, την Εκκλησία, όταν ο αδερφός της Βάρδας θέλησε να την εκθρονίσει. Εκείνη όμως διάλεξε την οδό του μοναχικού σχήματος, την οδό της ταπεινώσεως. Αυτό φάνηκε και στη σχέση της με τον άντρα της στον γάμο. Ήταν σκληρός άνθρωπος. Είχε εκτελέσει τον γαμπρό του, από φόβο μην του πάρει τον θρόνο. Η Θεοδώρα όμως είχε αναπτύξει μια σχέση στον γάμο που την οδηγούσε στη βασιλεία των ουρανών, ευπρεπή συζυγική ζωή, ξεχωριστή και μοναδική. Αυτό την αναδείκνυε στα μάτια των ανθρώπων και έβλεπαν την έμπονη αγάπη και τον πνευματικό της αγώνα να σταθεί ακέραιη. Ανωτερότητα, υπομονή και καρτερία την χαρακτηρίζουν. Ήταν μία φιλόσοφος του Αγίου Πνεύματος, κατά τον Άγιο Μακάριο τον Αιγύπτιο. Αντάλλαξε λοιπόν στη ζωή της τον κόσμο με την παρουσία του Θεού. Είχε μαρτυρικό φρόνημα, μαρτύριο της συνειδήσεως, ομολογία πίστεως στον Θεό. Αντέτασσε στα πάθη των οικείων την αυτοκυριαρχία της, καθώς η καρδιά της ήταν έμπλεη από την ειρήνη του ζώντος Θεού.

Γνήσιο τέκνο Ιησού Χριστού, πρόσωπο χαριτωμένο που διδάσκει με την παρουσία της. Το εκκλησιαστικό γεγονός συνοδεύει το όνομά της, «η στερεώσασα την Ορθοδοξίαν». Ηρέμησε τις καρδιές των ανθρώπων, επανατοποθέτησε τις ιερές εικόνες παντού, δείχνοντας την αλήθεια. Σήμερα πάλι πολεμούνται οι ιερείς εικόνες. Υπάρχουν διάφοροι που αμφισβητούν την τοποθέτηση τους στον δημόσιο χώρο, γεννώντας μια νέα Εικονομαχία.

Το παράδειγμα της Αγίας συνολικά μας δείχνει ότι μπορούμε να αντιτάξουμε σε έναν κόσμο φθοράς, απουσίας συνέσεως, σκληρότητος και αμαρτίας, τον δρόμο της πίστεως, της αρετής, της ομολογίας, του μαρτυρικού φρονήματος, της αγιότητος, για να καταλάβουμε ότι η ιστορία υπάρχει στη ζωή του κόσμου διότι ο Θεός μας την έδωσε και πρέπει να την κάνουμε Ιερή Ιστορία, ζώντας κατά Χριστόν.

Ο κ. Τιμόθεος ευχήθηκε στον κ. Νεκτάριο, στον κλήρο, τον λαό της Μητροπόλεως Κερκύρας η Αγία να είναι βοηθός και ευλογία.

Οι λατρευτικές εκδηλώσεις θα συνεχιστούν το πρωί της Τετάρτης 11 Φεβρουαρίου 2026 με Αρχιερατικό Συλλείτουργο, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχαΐας κ. Αθανασίου. 

2026-02-10 ΠΟΛΥΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ

2026-02-10 Η εορτή του Αγίου Χαραλάμπους στους Παξούς

    Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και πνευματική κατάνυξη εορτάσθηκε, την Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου 20206, στους Παξούς η μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Χαραλάμπους, πολιούχου της νήσου. Κατόπιν προσκλήσεως του οικείου Ποιμεναρχου, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ. Νεκταρίου, του συλλείτουργου προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων, κ. Τιμόθεος. Στην πανήγυρη συμμετείχε πλήθος πιστών οι οποίοι προσήλθαν για να τιμήσουν τον Άγιο και να μετάσχουν στη χαρά της Εκκλησίας. Επίσης, παρόν στη Θεία Λειτουργία ήταν και ο Δήμαρχος Παξών, κ. Σπυρίδων Βλαχόπουλος.

Αρχικά, ο κ. Νεκτάριος προσεκάλεσε τον Άγιο Θεσσαλιώτιδος να κηρύξει το θείο λόγο, ενώ κατά την προσφώνησή του εξέφρασε τη χαρά του και τις ευχαριστίες του για την ευκαιρία που δόθηκε να συλλειτουργήσουν και να συνεορτάσουν καθώς ο κ. Τιμόθεος, ως Κερκυραίος, διηκόνησε επί σειρά ετών ως Ιεροκήρυκας στην Ιερά Μητρόπολη Κερκύρας.

Κατά την ομιλία του, ο κ. Τιμόθεος αρχικά αναφέρθηκε με ευγνωμοσύνη στην πρόσκληση και θερμή φιλοξενία του κ. Νεκταρίου, ενώ εξέφρασε τη βαθιά του συγκίνηση για την επίσκεψη του στο νησί μετά από πολλά χρόνια. Κεντρικό θέμα της ομιλίας του ήταν η φράση του Αποστόλου Παύλου προς τον Τιμόθεο εκ του αποστολικού αναγνώσματος της εορτής, «ἐνδυναμοῦ ἐν τῇ χάριτι τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ». Τόνισε τη σημασία της παρουσίας της χάριτος του Θεού στη ζωή των πιστών και το ρόλο της Εκκλησίας ως χώρου πνευματικής ενδυνάμωσης και μεταμόρφωσης του κόσμου. Επίσης, υπογράμμισε ότι ο Χριστιανός καλείται σε διαρκή πνευματικό αγώνα, εμπιστευόμενος τη ζωή του στη χάρη του Χριστού. 

Ο Άγιος Χαράλαμπος, ταπεινός Ιερεύς και ένδοξος Μάρτυρας, προβάλλεται ως φωτεινό πρότυπο σταθερότητας στην πίστη, ελευθερίας συνειδήσεως και ακλόνητης ομολογίας, παρά τις δοκιμασίες και τους διωγμούς που υπέστη.

Ακόμη, ο Σεβασμιώτατος επεσήμανε ότι παρότι αλλάζουν οι εποχές και οι κοινωνικές συνθήκες, οι πνευματικές προκλήσεις παραμένουν ίδιες, καλώντας τους πιστούς να αγωνίζονται με διάκριση, μετάνοια και ζωντανή συμμετοχή στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας. Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο «μαρτύριο της συνειδήσεως» το οποίο καλείται να βιώσει κάθε χριστιανός στην καθημερινότητά του με ήθος, αλήθεια και συνέπεια. Κλείνοντας, ευχήθηκε σε όλους να αντλούν από το παράδειγμα και τη χάρη του Αγίου Χαραλάμπους, ώστε η ζωή τους να ευωδιάζει από το Άγιο Πνεύμα και να γίνεται ζωντανή μαρτυρία πίστεως και ελπίδας μέσα στον κόσμο.

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος τέλεσε τον Αγιασμό επί τη θεμελίωση του νέου επισκοπείου των Παξών. Το έργο αυτό που σηματοδοτεί την ενίσχυση της εκκλησιαστικής παρουσίας και ποιμαντικής μέριμνας του Μητροπολίτου Κερκύρας στο νησί, αποτελεί καρπό μακρόχρονων, επίπονων και συντονισμένων προσπαθειών του κ. Νεκταρίου ο οποίος ευχήθηκε για την γρήγορη και ανεμπόδιστη ολοκλήρωσή του.