ΚΟΛΛΗΜΕΝΟΙ ΜΕ ΤΑ ΚΙΝΗΤΑ

                

Πρόσφατες έρευνες στην Κίνα ανάμεσα σε μαθητές Λυκείου  έδειξαν ότι τα βίντεο στο Tik Tok δημιουργούν εθισμό, διότι «ενεργοποιούν το κύκλωμα επιβράβευσης του εγκεφάλου, οδηγώντας σε άμεση και διαρκή ικανοποίηση. Τώρα, επιπλέον, μας κάνουν λιγότερο ικανούς να σχεδιάζουμε το μέλλον μας- έως και αδιάφορους γι’ αυτό» (εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ » 11 Οκτωβρίου 2026). Οι μεγαλύτεροι θα θεωρούσαμε αδιανόητο κάποτε η ευχαρίστηση να είναι επαρκής με την  παρακολούθηση σύντομων βίντεο. Στο μυαλό μας η χαρά και η ευχαρίστηση συνδέονταν με το παιχνίδι, την παρέα, τα συναισθήματα, τον έρωτα, τη συνύπαρξη. Τώρα, οι νεώτεροι αρκούνται στο να είναι κολλημένοι στα κινητά τους, χωρίς καν να χρειάζεται να παραγάγουν οι ίδιοι βίντεο. Αρκεί να τα βλέπουν.

                Η θέαση του ενός βίντεο φέρνει τη θέαση του επόμενου. Έτσι, ο χρόνος περνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται ο χρήστης και θεατής.  Οι νεώτεροι παραμελούν τα μαθήματά τους, δεν ενδιαφέρονται για επικοινωνία, κλείνονται στον εαυτό τους. Τους αρκεί να παρακολουθούν, αφού έτσι νικούνε τη βαρεμάρα της ζωής τους. Αυτή η αλληλουχία, στην πραγματικότητα, διαλύει την κριτική σκέψη και ικανότητα του ανθρώπου, αφού ο εθισμός δεν επιτρέπει στον χρήστη να σκεφτεί τι βλέπει και γιατί το βλέπει. Ποια είναι η άποψη η προσωπική του και γιατί αποδέχεται τη σειρά των reels, χωρίς να αισθάνεται ικανός να πατήσει το κουμπί του σταματήματος. Μια περιέργεια για το επόμενο τον αιχμαλωτίζει. Και η προειδοποίηση ότι δεν είναι ικανός, ούτε και ενδιαφέρεται, για να σχεδιάσει το μέλλον του, δεν του λέει απολύτως τίποτα. Άλλωστε, τα πάντα σ’ αυτόν τον πολιτισμό είναι παρόν, είναι εδώ και τώρα.

                Στην πνευματική μας παράδοση αυτή η αλληλουχία των βίντεο που μας κρατά κολλημένους στα κινητά μοιάζει με την αλληλουχία των λογισμών, που μας κατατροπώνουν χωρίς να καταλάβουμε πώς, μας αποπροσανατολίζουν, μας οδηγούν σε μία ψευδή ηδονή, αυτή της εξουσίας επάνω στους ανθρώπους με τους οποίους σχετιζόμαστε, αυτή της εκδίκησης που μας κάνει να χαιρόμαστε κατά βάθος, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μπορούμε να την υλοποιήσουμε, αρκεί που τη σκεφτόμαστε, αυτή της αυτοδικαίωσης που μας κάνει να αισθανόμαστε ότι ο κόσμος περιστρέφεται γύρω από εμάς και μόνο. Και όπως τους λογισμούς καλούμαστε να τους αποκρούσουμε, ώστε να μην κυριευθούμε από το ψέμα ή την καταστροφικότητα των σεναρίων στα οποία μας οδηγούν, έτσι καλούμαστε, αν θέλουμε να προχωρήσουμε αληθινά στη ζωή μας, να πολεμήσουμε την αλληλουχία των βίντεο που δεν μας αφήνουν να διαπιστώσουμε πού βρίσκεται ο γνήσιος τρόπος για να υπερβούμε την ανία μας, γιατί είμαστε πλασμένοι και ποιος είναι ο σχεδιασμός για το μέλλον μας.

                Τους λογισμούς τους παλεύουμε με την προσευχή και την αγάπη. Δεν είμαστε μόνοι μας. Τους εξαγορευόμαστε στον πνευματικό, αλλά και προσπαθούμε να θυμόμαστε τι ζητά ο Χριστός από εμάς, για να μη νικηθούμε. Η αλληλουχία των βίντεο μας καθησυχάζει, διότι δεν νιώθουμε το πνευματικό κενό που βιώνουμε, αλλά λειτουργεί η περιέργεια όχι για τη γνώση που προβληματίζει και ελευθερώνει, αλλά για τη διασκέδαση που νομίζουμε ότι μας εντάσσει στον μοντέρνο κόσμο, κάνει τους νέους να μη νιώθουν ξένοι από τους συνομηλίκους τους, χωρίς να νιώθουν την ανάγκη να κερδίσουν τη σχέση, τη φιλία, την παρέα. Γι’ αυτό και χρειάζεται η απόφαση για αντίσταση. Η επίγνωση ότι το να είσαι κολλημένος στο κινητό σου δεν είναι η διέξοδος, αλλά το να δημιουργήσεις χώρο για να συναντήσεις αυθεντικά τον Θεό και τον συνάνθρωπο σε κάνει να βλέπεις τη ζωή με άλλα μάτια.

                Ας ξεκινήσουμε οι μεγαλύτεροι, που παίζουμε κι εμείς σ’ αυτό το παιχνίδι της ευχαρίστησης, με την αίσθηση κάποτε ότι εμείς ξέρουμε να πατάμε το κουμπί του κλεισίματος της αλληλουχίας, να δίνουμε χρόνο στους νεώτερους για αληθινή επικοινωνία. Αφήνοντας στην άκρη το κόλλημα με τα κινητά και ζώντας τη χαρά της συνύπαρξης. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»

Στο φύλο της Κυριακής 18 Οκτωβρίου 2026

2026-10-19 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ

Άγιος Γεράσιμος Κεφαλονιά | Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός

2026-10-18 Γ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΟΥΚΑ

2026-10-17 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ Γ΄ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΛΟΥΚΑ

Ο ΝΟΣΤΙΜΟΣ ΛΟΓΟΣ

«Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι» (Κολοσσαείς, 4,6)

«Ο λόγος σας να είναι πάντοτε με χάρη, με αλάτι αρτυμένος, ώστε να ξέρετε πώς πρέπει σε καθέναν ξεχωριστά να αποκρίνεστε».

 Ο Απόστολος Παύλος, αναφερόμενος στους πιστούς των Κολοσσών, μιας πόλης της Φρυγίας στην Μικρά Ασία, χρησιμοποιεί μία τολμηρή μεταφορά, για να αναφερθεί στον τρόπο με τον οποίο οι χριστιανοί καλούνται να επικοινωνούν με τους άλλους ανθρώπους.  Ο λόγος των χριστιανών ας είναι χαριτωμένος, ας φέρει μέσα του την Χάρη του Θεού, ο λόγος των χριστιανών ας είναι νοστιμισμένος με αλάτι, ώστε να μπορούν οι χριστιανοί να γνωρίζουν πώς πρέπει να απαντούν ξεχωριστά στον καθέναν. 

 Ο «νόστιμος» λόγος είναι αυτός που δεν είναι ξύλινος, βαρετός, ηθικολογικός, άτολμος, συνηθισμένος. Ζούμε τέτοια είδη λόγων στους καιρούς μας, διότι ή δεν έχει ο λόγος μας αγάπη, αλλά είναι στηριγμένος στην ανασφάλεια της επανάληψης, να πούμε ό,τι έχουν πει οι Άγιοι και οι Πατέρες, χωρίς όμως τον χυμό που ο λόγος των Πατέρων και των Αγίων έχει, καθώς εκείνος ο λόγος είναι βιωματικός, εμπειρικός, αγαπητικός, γεμάτος παραδείγματα από τον κόσμο και τη ζωή. Εμείς είμαστε συνήθως κακοί αντιγραφείς, «παπαγάλοι». Δεν πονάμε για όσα λέμε, δεν ζούμε την εμπειρία της αγιότητας και γι’ αυτό ο λόγος μας ακούγεται άνοστος, σαν να βγάζουμε μια υποχρέωση από επάνω μας, σαν να θέλουμε οι άλλοι να γίνουν «καλοί» άνθρωποι και «καλοί» χριστιανοί, τουτέστιν ότι δεν αποκλίνουν από το δόγμα και την ηθική και αυτό είναι εντάξει.

            Η ζωή όμως είναι πολύ πιο σύνθετη. Η ψυχή μας βιώνει διακυμάνσεις, στις οποίες ο λόγος, αν δεν είναι παρηγορητικός, καρδιακός, αγαπητικός, αλλά αποσκοπεί στο να λειτουργήσει σαν μια βεβαιότητα ότι «έτσι είναι», όχι μόνο δεν ανακουφίζει, αλλά κλείνει την πόρτα της καρδιάς του άλλου. Ιδίως σε περιστάσεις, όπως η αρρώστια η δοκιμασία, ο θάνατος, αν δεν μπούμε στη θέση του άλλου, ο λόγος μας δεν μπορεί να είναι νόστιμος. Αν, αφ’ υψηλού μιλάμε, και με τις βεβαιότητες που θεωρούμε ότι γίνονται η αυθεντία που λύνει όλα τα προβλήματα, χωρίς όμως να σκεφτούμε ότι αν αυτές θα παρηγορούσαν εμάς στην περίπτωση που βρισκόμασταν στη θέση του άλλου, τότε ο λόγος μας είναι κάλπικος. Αυταπατόμαστε ότι είμαστε γνήσιοι, στην πραγματικότητα όμως είμαστε μακριά από το ήθος του λόγου που είναι η αγάπη.

          Ο «νόστιμος» λόγος είναι απάντηση στον καθέναν που λέει ό,τι λέει. Κάποτε μπορεί να είναι και λόγος της σιωπής. Λόγος της προσευχής. Λόγος της ταπείνωσης και της υπομονής. Αλλά, κι αν είναι λόγος των λέξεων, μπορεί να λειτουργήσει όταν αφήνει χώρο στον άλλον, να σκεφτεί, να αντιδράσει, να απορρίψει. Ο λόγος είναι «νόστιμος», αν είναι φωτισμένος από τη Χάρη του Θεού. Και κριτήριο αυτής της φώτισης είναι όταν δεν αποσκοπούμε προς επικράτηση, προς εξουσία, προς ικανοποίηση του εγώ μας, αλλά αφήνουμε στον Θεό τα υπόλοιπα. 

            Πόση αγωνία κρύβουν οι λόγοι αυτών που νομίζουν ότι κατέχουν την αλήθεια, χωρίς να σέβονται την ελευθερία του άλλου! Πόση λύπη έρχεται τότε, όταν η βεβαιότητά μας δεν γίνεται δεκτή! Είναι διότι, κατά βάθος, θεωρούμε τη θέση και την άποψή μας ως την επικρατούσα και αισθανόμαστε πως αν ο άλλος δεν ακολουθήσει τα λόγια μας, τότε είτε έχουμε αποτύχει είτε εκείνος είναι αποτυχημένος που δεν ακούει τη σοφία μας. Ο παράγοντας «ελευθερία» όμως κάνει τον λόγο μας «νόστιμο». Όταν είναι ο λόγος μας πρόταση και όχι προσταγή. Για τα υπόλοιπα, έχει ο Θεός.

         Ο απόστολος Παύλος ζητά από εμάς τους χριστιανούς να απαντούμε στον καθέναν, όπως πρέπει. Να γνωρίζουμε και να βιώνουμε και όχι να αντιγράφουμε. Να έχουμε ενσυναίσθηση και όχι εξουσία. Να σεβόμαστε την ελευθερία του άλλου και να μιλάμε με αγάπη και πόνο, αφήνοντας στον Θεό τον τελευταίο λόγο. Η παιδεία του καθενός ομορφαίνει ή απλοποιεί τον λόγο. Η αγάπη όμως εισπράττεται, ανεξαρτήτως λεκτικών σχημάτων ή ευφυούς ρητορείας. Και η αγάπη μένει!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026

Του Αποστόλου Λουκά του Ευαγγελιστού 

Κήρυγμα στο Αποστολικό Ανάγνωσμα ( Κολασ. 4, 5-11 και 14-18) Γ΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΟΥΚΑ

 

«Ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός»

Αγαπητοί μου,

Στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα, ο Απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τους Κολοσσαείς, δεν μας παραδίδει μόνο θεολογικές διδασκαλίες. Μας αποκαλύπτει και κάτι πολύ ανθρώπινο και συγκινητικό: την αγάπη, τη φιλία, τη συνεργασία και την ενότητα που συνέδεαν τους πρώτους εργάτες του Ευαγγελίου.

Ανάμεσα στα ονόματα των συνεργατών του, ξεχωρίζει μία φράση, η οποία μπορεί να φαίνεται απλή, αλλά κρύβει μέσα της ένα μεγάλο πνευματικό μήνυμα:

«Ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός». Σας χαιρετά ο Λουκάς, ο αγαπημένος γιατρός.

Ποιος είναι αυτός ο Λουκάς; Είναι ο Ευαγγελιστής Λουκάς, ο συγγραφέας του τρίτου Ευαγγελίου και των Πράξεων των Αποστόλων. Είναι ο άνθρωπος που συνόδευσε τον Απόστολο Παύλο σε δύσκολες αποστολικές περιοδείες και παρέμεινε κοντά του μέχρι τις τελευταίες ημέρες της ζωής του.

Ας σταθούμε, λοιπόν, σε τρία σημεία αυτού του αποστολικού λόγου.

Α) Ο Λουκάς, ο γιατρός του σώματος και της ψυχής

Ο Απόστολος Παύλος δεν τον ονομάζει απλώς Λουκά. Τον αποκαλεί «ιατρό» και μάλιστα «αγαπητό».

Γιατί άραγε;

Διότι ο Λουκάς είχε λάβει τη γνώση της ιατρικής επιστήμης, αλλά δεν περιορίστηκε στη θεραπεία του ανθρώπινου σώματος. Αφιέρωσε τη ζωή του και στη διακονία της ψυχής, στη διάδοση του Ευαγγελίου και στη θεραπεία του ανθρώπου με τη χάρη του Χριστού.

Ο γιατρός μπορεί να θεραπεύσει το σώμα. Ο δάσκαλος μπορεί να φωτίσει τον νου. Ο γονέας μπορεί να αναθρέψει τα παιδιά του με αγάπη. Ο ιερέας μπορεί να διακονήσει το μυστήριο της σωτηρίας. Κάθε άνθρωπος, μέσα στην εργασία και στην καθημερινότητά του, μπορεί να γίνει όργανο αγάπης και προσφοράς.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο τι γνωρίζουμε ή τι επάγγελμα ασκούμε.

Το ερώτημα είναι: Για ποιον σκοπό χρησιμοποιούμε τα χαρίσματα που μας έδωσε ο Θεός;

Ο Λουκάς μάς διδάσκει ότι η επιστήμη, η εργασία και η πίστη δεν είναι αντίπαλοι. Όταν ο άνθρωπος εργάζεται με αγάπη, ταπείνωση και αίσθημα ευθύνης, η καθημερινή του διακονία γίνεται προσφορά στον Θεό.

Β) Γιατί ο Παύλος τον ονομάζει «αγαπητό»;

Προσέξτε, τη λέξη που χρησιμοποιεί ο Απόστολος: «ὁ ἀγαπητός».

Δεν λέει μόνο ότι ο Λουκάς είναι ικανός γιατρός. Δεν τον επαινεί μόνο για τις γνώσεις του. Τον ονομάζει αγαπητό, επειδή ανάμεσά τους έχει αναπτυχθεί ένας δεσμός βαθιάς αγάπης και πνευματικής κοινωνίας.

Ο Παύλος γνώρισε διωγμούς, φυλακίσεις, κακουχίες και εγκατάλειψη. Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, η παρουσία ενός πιστού φίλου είχε μεγάλη αξία.

Ο Λουκάς δεν ήταν ένας άνθρωπος που πλησίασε τον Απόστολο μόνο όταν όλα πήγαιναν καλά. Παρέμεινε κοντά του στην αποστολική διακονία, στις θλίψεις και στους αγώνες του.

Και όταν, στη δεύτερη προς Τιμόθεον επιστολή, ο Παύλος αναφέρει με πόνο ότι πολλοί τον εγκατέλειψαν, γράφει: «Λουκᾶς ἐστι μόνος μετ’ ἐμοῦ». Ο Λουκάς είναι μόνος μαζί μου.

Όταν άλλοι απομακρύνονται, εκείνος παραμένει. Όταν οι δυσκολίες μεγαλώνουν, εκείνος δεν εγκαταλείπει. Όταν ο Απόστολος πλησιάζει στο τέλος της επίγειας πορείας του, ο Λουκάς εξακολουθεί να βρίσκεται δίπλα του.

Αυτό είναι το αληθινό νόημα της χριστιανικής αγάπης.

Ο Μέγας Βασίλειος, μιλώντας για τη ζωή της χριστιανικής κοινότητας, προβάλλει την αξία της αδελφικής κοινωνίας και της αλληλοβοήθειας. Ο χριστιανός δεν είναι πλασμένος να ζει κλεισμένος στον εαυτό του. Είναι πλασμένος να αγαπά, να προσφέρει και να σηκώνει μαζί με τον αδελφό του το βάρος της δοκιμασίας.

Γ) Ο Λουκάς μάς δείχνει τον δρόμο της διακονίας

Αδελφοί μου, ο Ευαγγελιστής Λουκάς δεν έμεινε γνωστός μόνο για την ιατρική του ιδιότητα.

Με το Ευαγγέλιό του μάς παρουσιάζει τον Χριστό ως τον σωτήρα και ιατρό του ανθρώπου. Μας μεταφέρει παραβολές που φανερώνουν το έλεος του Θεού, όπως εκείνη του καλού Σαμαρείτη και του ασώτου υιού.

Στο Ευαγγέλιο του Λουκά βλέπουμε έναν Χριστό που πλησιάζει τον πληγωμένο, αναζητεί τον χαμένο, συγχωρεί τον μετανοημένο και προσφέρει ελπίδα στον απελπισμένο.

Αυτή είναι η αποστολή της Εκκλησίας σε κάθε εποχή: να φανερώνει στον κόσμο την αγάπη του Χριστού.

Δεν αρκεί να ακούμε το Ευαγγέλιο. Χρειάζεται να το εφαρμόζουμε.

Δεν αρκεί να μιλούμε για την αγάπη. Χρειάζεται να αγαπούμε έμπρακτα.

Ο Λουκάς δεν κήρυξε μόνο με τον λόγο του. Κήρυξε και με την παρουσία του δίπλα στον Παύλο, με την αφοσίωσή του, με την προσφορά του και με τη συγγραφή των ιερών βιβλίων που κληροδότησε στην Εκκλησία.

Αδελφοί μου, 

Το σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα μάς υπενθυμίζει ακόμη ότι η χριστιανική ζωή χρειάζεται σύνεση και λόγο γεμάτο χάρη. Ο Παύλος προτρέπει τους πιστούς να συμπεριφέρονται με σοφία προς τους ανθρώπους που βρίσκονται έξω από την Εκκλησία και ο λόγος τους να είναι πάντοτε ευχάριστος και ωφέλιμος.

Ο κόσμος δεν χρειάζεται μόνο ανθρώπους που γνωρίζουν να μιλούν για τον Θεό. Χρειάζεται ανθρώπους που κάνουν αισθητή την παρουσία του Θεού με την αγάπη τους.

Ας ζητήσουμε, λοιπόν, από τον Κύριο, με τις πρεσβείες του Αγίου και Ευαγγελιστού Λουκά, Να μας αξιώσει να γίνουμε κι εμείς γιατροί των πληγών του συνανθρώπου μας, όχι με την αλαζονεία εκείνου που νομίζει ότι τα γνωρίζει όλα, αλλά με την ταπείνωση εκείνου που προσφέρει ό,τι έχει από αγάπη.

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ