Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026
Τρίτη 24 Μαρτίου 2026
ΤΑ ΕΠΙΓΕΙΑ ΓΕΓΟΝΕΝ ΟΥΡΑΝΟΣ
«Ἰδού ἡ ἀνάκλησις νῦν ἐπέφανεν ἡμῖν. Ὑπέρ λόγον ὁ Θεός τοῖς ἀνθρώποις ἑνοῦται. Ἀρχαγγέλου τῇ φωνῇ ἡ πλάνη ἐκμειοῦται. Ἡ Παρθένος γάρ δέχεται τὴν χαράν. Τά ἐπίγεια γέγονεν οὐρανός. Ὁ κόσμος λέλυται τῆς ἀρχαίας ἀρᾶς. Ἀγαλλιάσθω ἡ κτίσις καὶ φωναῖς ἀνυμνείτω, ὁ Ποιητής καὶ Λυτρωτής ἡμῶν, Κύριε, δόξα Σοι» (Στιχηρό τῶν
Ἀποστίχων τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ σὲ ἦχο δ’).
«Να πού φάνηκε τώρα το κάλεσμα τοῦ Θεού να επιστρέψουμε σ’ Αυτόν, διότι με τρόπο που ξεπερνά τη λογική μας ο Θεός ενώνεται με τους ανθρώπους. Με τη φωνή του Αρχαγγέλου Γαβριήλ η περιπλάνηση μακριά από τον Θεό στον κόσμο της αμαρτίας μηδενίζεται. Η Παρθένος δέχεται το χαρμόσυνο μήνυμα. Τα επίγεια γίνονται ουρανός. Ο κόσμος λύνεται από τα δεσμά της αρχαίας κατάρας. Ας είναι γεμάτη αγαλλίαση η κτίση και με χαρούμενες φωνές ας ανυμνεί λέγοντας: ο Ποιητής και Λυτρωτής, Κύριε, ας είσαι δοξασμένος».
Γιορτή νέου ξεκινήματος της ανθρωπότητας ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Μία γλώσσα αλλιώτικη μπορεί να μιλήσει πλέον ο κόσμος, τη γλώσσα της συνάντησης με τον Θεό όχι στο επίπεδο της παροχής, της ευεργεσίας, της εκζήτησης αγαθών, αλλά στον τρόπο της ένωσης του Θεού με τον άνθρωπο, καθώς ο Υιός και Λόγος του Θεού, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός προσλαμβάνει τη φύση μας, γίνεται ένα μαζί μας, ζει όπως εμείς, χωρίς όμως την αμαρτία, και έρχεται για να μας δώσει την ανάσταση και την αιωνιότητα. Και γεννιέται αυτή η νέα γλώσσα, η οποία, ταυτόχρονα, γίνεται συνέχεια εκείνης της πρώτης, της γλώσσας του Παραδείσου, στον οποίο Θεός και άνθρωπος μοιράζονταν τη χαρά της αγάπης, της κοινωνίας, πάντοτε στο πλαίσιο της ελευθερίας, καθώς ο άνθρωπος είχε και έχει τη δυνατότητα να αρνηθεί τον Θεό και να θεοποιήσει τον εαυτό του.
Στον Ευαγγελισμό ξεκινά η ανακαίνιση των πάντων. Γι ’αυτό και εκμηδενίζεται με τον χαιρετισμό του αρχαγγέλου Γαβριήλ προς την Θεοτόκο, με το «Χαίρε Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου», η απόσταση της περιπλάνησης του ανθρώπου σε έναν κόσμο αμαρτίας και φθοράς, όπου ο άνθρωπος προσπαθεί με τα επιτεύγματά του, τεχνικά, πολιτιστικά, θρησκευτικά, ιδεολογικά, να δείξει στον Θεό και στον συνάνθρωπό του ότι αξίζει. Να επιβληθεί και να δηλώσει την αυτονομία του. Και γίνεται η πλάνη κόσμος χωρίς ελπίδα, διότι ο θάνατος ο σωματικός έπεται του πνευματικού. Και ο Θεός, όντας πνεύμα και όχι «σώμα και ψυχή», όντας μυστήριο, που δεν έχει αρχή και τέλος, δεν μπορεί να προσπελαστεί από τον άνθρωπο, διότι δεν είναι ο άνθρωπος έτοιμος να Τον δεχτεί, να παραιτηθεί από την αυτάρκεια τού εγώ του, να αφεθεί με όλη του την ύπαρξη στην αγάπη του Θεού. Μπορεί να προσπαθεί, όπως έκαναν οι δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης, όπως οι σοφοί που βίωσαν τον σπερματικό λόγο της αναζήτησης του Ενός Θεού, όμως «ό,τι είναι απρόσληπτο, είναι και αθεράπευτο». Γι ‘αυτό έπρεπε να έρθει ο Θεός στον κόσμο λαμβάνοντας την ανθρώπινη μορφή όχι φαντασιακά ή εξωτερικά, αλλά με την ουσία της, τέλειος άνθρωπος, χωρίς να παύει να είναι τέλειος Θεός. Και βρίσκει το ωραιότερο δώρο της ανθρώπινης φύσης, που είναι η Υπεραγία Θεοτόκος, αυτή που έχει ετοιμάσει την ύπαρξή της με την προσευχή, τη νηστεία, την αγνότητα του λογισμού, την αγάπη για τον Θεό και τον συνάνθρωπο σε τέτοιο βαθμό, που να ελκυσθεί ο Θεός, αλλά και να γίνει ένα δι’ αυτής με μας, δίνοντάς μας τη δυνατότητα κατά χάριν να γίνουμε θεοί, κατά χάριν να νικήσουμε τον θάνατο, διότι με την ανάσταση του Χριστού θα αναστηθούμε κι εμείς. Μπορούμε πλέον να κοινωνήσουμε ψυχή τε και σώματι Αυτόν που έγινε ένα με μας. Γι ‘αυτό και η Παρθένος Μαρία δέχεται την χαρά, που είναι χάρις και νέο ξεκίνημα, όχι μόνο για εκείνην, αλλά και για όλους μας. Τώρα έχουμε τον τρόπο, που είναι το ευαγγέλιο της κοινωνίας με τον Χριστό στην Εκκλησία. Τώρα είμαστε μαζί και όχι περιπλανώμενοι εμείς στον δικό μας κόσμο, από τον οποίο λείπει η ελπίδα της αιώνιας ζωής.
Γι’ αυτό και τα επίγεια γίνονται ουρανός. Διότι κάθε τι δικό μας ο Χριστός του δίνει την χάρη του ουρανού. Τις σχέσεις μας με τους συνανθρώπους μας τις περνά από το πεδίο της εξουσίας, της εκμετάλλευσης, της χρήσης, στο πεδίο της αγάπης, της θυσίας, της έγνοιας, του μοιράσματος. Την επιθυμία μας να είναι οι άλλοι όπως εμείς θέλουμε, την κάνει σεβασμό στην ελευθερία και την αξιοπρέπεια, ακόμη κι αν δεν μας είναι ευχάριστες. Τα επιτεύγματά μας τα καθιστά μέσα για τη ζωή αυτή και την βελτίωση της ζωής των άλλων και όχι όπλα επιβολής, ευκολίας, περηφάνειας, αλαζονείας. Διότι έτσι κι αλλιώς πρέπει να περάσουμε από το καμίνι του θανάτου, για να ζήσουμε τη ζωή. Κι ο θάνατος έχει να κάνει με την απόφαση να σταυρώσουμε τον εαυτό μας και τα πάθη μας, για να γεννηθεί ο άλλος ως αξία, ως μοναδικότητα, ως το πρόσωπο με το οποίο μπορούμε να κοινωνήσουμε, ακόμη και διά της προσευχής, αν δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Κι έτσι η αρχαία κατάρα λύθηκε, διότι η ζωή θριαμβεύει, το φως κυριαρχεί, η σχέση με τον Χριστό γίνεται χαράς ευαγγέλιο.
Αυτόν τον δρόμο μάς τον ανοίγει η Υπεραγία Θεοτόκος. Η ασήμαντη. Μια κοπέλα μέσα σε όλες τις άλλες, αλλά και τόσο μοναδική και ξεχωριστή, που στο πρόσωπό της «νικάται φύσεως τάξις». Και αυτή γίνεται η πρώτη που μιλά τη νέα γλώσσα: «ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». Είναι η γλώσσα της υπακοής. Της εμπιστοσύνης. Της ταπεινότητας, ότι αυτό που είμαι και αυτό που κάνω δεν είναι για να δοξασθώ ή για να τα έχω καλά με τον Θεό, αλλά μόνο έκφραση αγάπης. Της μίας και μοναδικής. Αυτής που ανταποκρίνεται στην αγάπη του Θεού και καταφάσκει εν ελευθερία την μεγάλη αλήθεια: ότι Αυτός που μας εποίησε, Αυτός και μας λυτρώνει, αρκεί εμείς να δώσουμε την καρδιά μας, όσο μπορούμε. Να Τον ζούμε στην Εκκλησία, ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου. Κι αυτή τη γλώσσα, όσο κι αν φαίνεται αδιανόητο, να την μιλήσουμε και να την μοιραστούμε εν αγάπη και εν ελευθερία με όλους τους άλλους. Αυτούς που μας αγαπούν κι αυτούς που μας πολεμούν. Αυτούς που ελπίζουν κι αυτούς που είναι απογοητευμένοι. Διότι όταν βλέπεις τη ζωή μόνο μέσα από τα μάτια του εγώ σου, όσο δίκιο κι αν έχεις, χάνεις την πληρότητα της εμπιστοσύνης, της ευγνωμοσύνης, αλλά και της αγάπης του Θεού, που δεν μας λησμονά.
Ας παρακαλούμε την Παναγία να μας κάνει ομιλητές της δικής της γλώσσας και μετόχους της χαράς της!
Χρόνια πολλά κι ευλογημένα!
ΟΜΟΝΟΙΑ ΚΑΙ ΔΙΧΟΝΟΙΑ
Μία από τις πιο σκληρές δοκιμασίες των Ελλήνων κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, αλλά και μετέπειτα, υπήρξε η διχόνοια. Είτε προσωπικές φιλοδοξίες είτε διαφορετικές γνώμες είτε οι παρεμβάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων, όπως αυτές εκφράστηκαν με τα «δάνεια της Αγγλίας», αλλά και με τα τρία κόμματα- αγγλικό, γαλλικό, ρωσικό-, έκαναν τους Έλληνες να μην πιστεύουν στις δυνάμεις τους και στη βοήθεια του Θεού, αλλά να έχουν διπλό πόλεμο. Ο πρώτος ήταν εναντίον των Τούρκων και, στη συνέχεια, και εναντίον των Αιγυπτίων του Ιμπραήμ. Ο δεύτερος ήταν ο εμφύλιος πόλεμος, η έκβαση του οποίου αποτελούσε το μεγάλο εμπόδιο στην πορεία για ελευθερία. Οι Μεγάλες Δυνάμεις ήθελαν να ρυθμίσουν τα της περιοχής, ήθελαν και την Οθωμανική Τουρκία εξαρτημένη ή λιγότερο ισχυρή, ήθελαν και την Ελλάδα να παλέψει να στήσει κράτος, αλλά όχι στην πραγματικότητα ανεξάρτητο από αυτές. Και το πέτυχαν.
Η διχόνοια, η διχοστασία, η διάσπαση αποτελούν χαρακτηριστικά της πεπτωκυίας φύσης μας. Τα πάθη που αναπτύσσει η ύπαρξη, όταν δεν κοινωνεί με τον Θεό και την αγάπη Του, όταν δεν θέλει να συνυπάρξει με τον πλησίον με ανοχή και κατανόηση και διάθεση συμπόρευσης, ακόμη κι αν χρειαστεί θυσία στην κυριαρχία του «εγώ», είναι αυτά που οδηγούν σε συγκρούσεις. Δεν είναι κατ’ ανάγκην συμφέρον υλικό το βαθύτερο κίνητρο. Είναι η δόξα του «εγώ», η αίσθηση ότι το σύνολο δεν είναι πιο πάνω από μένα, αλλά ότι το σύνολο πρέπει να αναγνωρίζει σε μένα το δικαίωμα της κυριαρχίας, διότι είμαι προσωπικότητα, έχω χρήματα και αγαθά, εμπνέω ανθρώπους, γνωρίζω τι είναι σωστό και τι λανθασμένο, δεν ανέχομαι άλλος να θεωρεί τον εαυτό του ανώτερον από μένα. Αυτή η δαιμονική στην κυριολεξία αντίληψη οδηγεί στη διχόνοια. Και όταν αυτή ενισχύεται από την αίσθηση ότι έχω προσφέρει περισσότερα από τους άλλους και, επομένως, δικαιούμαι περισσότερα, τότε η ψυχή δεν ομονοεί και συγκρούσεις έρχονται χωρίς όρια. Κάποτε, η αγνωμοσύνη οδηγεί σε αυτοκτονικές για τον λαό συμπεριφορές, όπως η δολοφονία του Καποδίστρια ή η φυλάκιση του Κολοκοτρώνη στο Ναύπλιο, ενώ ο Ιμπραήμ ερχόταν για να καταστείλει την επανάσταση. Μόνο όταν τα πράγματα φτάνουν σε αδιέξοδα, υπάρχει ένας συγκλονισμός, που δεν αρκεί πάντοτε, διότι υπάρχει κι ένα άλλο μεγάλο πάθος: της αυτοδικαίωσης, που δεν βλέπει τα μέτρα μας και την αλήθεια.
Πάντοτε οι Μεγάλες Δυνάμεις ζητούν από εμάς τη συνεργασία, η οποία φτάνει στα όρια της υποταγής. Δεν είναι σώφρον, προφανώς, να αρνούμαστε αυτή τη συνεργασία. Είναι σημαντικό όμως να κρατάμε την ελευθερία της ύπαρξης και της καρδιάς μας, να μην υποδουλωνόμαστε έναντι οιουδήποτε ανταλλάγματος σε αλλότρια συμφέροντα και να επιλέγουμε να ακολουθούμε την δική μας παράδοση, η οποία έχει να κάνει με την επιθυμία και τον αγώνα για ενότητα, για ομόνοια. Το κακό είναι όταν δεν σκεφτόμαστε όλοι έτσι. Γι’ αυτό και η ομόνοια είναι καρπός πνευματικότητας και αγάπης. Αυτός είναι ο δρόμος στον οποίο καλούμαστε να προχωρήσουμε, να διδάξουμε τα παιδιά μας, να αγωνιστούμε υπερβαίνοντας το δίκιο και το δικαίωμά μας και επιλέγοντας να συνυπάρχουμε. Έτσι, θα μπορέσουμε να βρούμε και να στηρίξουμε ηγεσίες, οι οποίες θα νοιάζονται για το κοινό καλό. Γι’ αυτό και χρειάζεται συμμετοχή στα κοινά, με κριτική σκέψη και επίγνωση ότι η αλήθεια ελευθερώνει, αλλά η ενότητα είναι αυτή που μας κρατά μαζί.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην "Ορθόδοξη Αλήθεια"
στο φύλλο της Τρίτης 24 Μαρτίου 2026
Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026
ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΗ ΣΤΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Γενική Ιερατική Σύναξη εν όψει των εορτών του Πάσχα έγινε στην Κέρκυρα, το πρωί της Δευτέρας 23 Μαρτίου 2026, στο Πνευματικό Κέντρο της τοπικής Εκκλησίας. Κατ’ αυτήν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος, αφού έδωσε οδηγίες εν όψει της Μεγάλης Εβδομάδας, επεσήμανε ότι η σύναξη είναι αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, διότι δι’ αυτής της εορτής ζούμε τη αρχή της σωτηρίας μας διά της ενσαρκώσεως του Υιού και Λόγου του Θεού, που επέφερε την ανακαίνιση της ανθρωπίνης φύσεως. Αυτή την ανακαίνιση οφείλουν οι ιερείς να διακηρύττουν σε μία εποχή ηθικής και πνευματικής κρίσεως, όταν διαπιστώνουμε ότι τόσο η παιδεία δεν μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να φερθούν με σεβασμό στον συνάνθρωπο, ενώ η οικογένεια κλονίζεται συνεχώς και εξαιτίας των αντίθεων νόμων, οι οποίοι έχουν συνέχεια και με δικαστικές αποφάσεις. Σ’ αυτή την πραγματικότητα το να διακηρύττουμε Ιησούν Χριστόν, Εσταυρωμένο και Αναστάντα, τόσο με τα λόγια όσο και με τα έργα μας είναι η ουσία της αποστολής του κλήρου, αλλά και του κάθε χριστιανού. Γι’ αυτό χρειάζεται λειτουργική ζωή, προετοιμασία του ιερέα, αγώνας πνευματικός, τέλεση των ιερών ακολουθιών με επιμέλεια, χωρίς παραλείψεις και περικοπές, με επίγνωση του Πατερικού λόγου, και την ίδια στιγμή να οργανωθεί η ενορία, ώστε οι άνθρωποι που διψούν για την αλήθεια, να μπορούν να εντάσσονται ενεργά στο σώμα του Χριστού. Ο κ. Νεκτάριος εξέφρασε την ικανοποίησή του διότι σε όλες τις λατρευτικές συνάξεις στις οποίες προΐσταται διαπιστώνει μεγάλη και ενεργό συμμετοχή του λαού, που σημαίνει ότι οι ιερείς παλεύουν και αυτό είναι σημείο ελπίδας.
Στη σύναξη ομιλητής με θέμα «Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και το μυστήριο της ενανθρωπήσεως στη ζωή μας» ήταν ο Αρχιμ. Δοσίθεος Παπαμήτρος, ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως και εκπαιδευτικός, υποδιευθυντής του 1ου ΕΠΑΛ Κέρκυρας. Ο π. Δοσίθεος επεσήμανε ότι στον Ευαγγελισμό της Παναγίας μας φανερώθηκε το μυστήριο της θείας οικονομίας, δηλαδή το σύνολο των ενεργειών του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων. Με την ενσάρκωση του Υιού και Λόγου του Θεού θυμηθήκαμε και ζούμε τον αρχικό μας προορισμό, που είναι, όντας εικόνες Θεού, να προχωρήσουμε στην ομοίωσή Του. Η ενανθρώπηση δεν είναι μόνο η απάντηση στην πτώση και τη αμαρτία, αλλά η εξ αρχής επιθυμία του Θεού που ενυπάρχει στο σχέδιο της θείας Οικονομίας ο άνθρωπος να συναντήσει και να σχετιστεί με τον Θεό νικώντας τον θάνατο.
Γι’ αυτό και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ απευθύνεται στην Παναγία με το «Χαίρε». Η χαρά είναι εκ του ουρανού διότι στο πρόσωπο της Θεοτόκου συγκεντρώνεται όλη η προετοιμασία της ανθρωπότητας από τους προφήτες και την Παλαιά Διαθήκη να βρεθεί η ύπαρξη εκείνη που θα δωρίσει τον εαυτό της στον Θεό και θα του δανείσει την σάρκα της για να γίνει άνθρωπος. Αυτό γίνεται με την ελεύθερη συγκατάθεση της Παναγίας, όχι με εξαναγκασμό. Η πίστη, η εμπιστοσύνη και η υπακοή της νέας Εύας που είναι η Θεοτόκος Μαρία αναιρούν την αμφιβολία και την ανυπακοή της πρώτης Εύας και δίνουν στον κόσμο τη σωτηρία. Όμως αυτό γίνεται εν ελευθερία.
Ο Ευαγγελισμός συνδέεται με τη Σταύρωση και την Ανάσταση. Γι’ αυτό και ποιμαντικά ο ιερός κλήρος, αλλά και κάθε πιστός, καλείται να ζήσει το μυστήριο της ενανθρωπήσεως με υπακοή στον Θεό, με ταπείνωση, με συνέργεια στην κλήση του Θεού, όπως έκανε η Παναγία. Αυτός ο δρόμος είναι ο δρόμος της Εκκλησίας.
Η εποχή μας χρειάζεται επανευαγγελισμό, μία διαρκή κίνηση της Εκκλησίας και των ιερέων προς τον άνθρωπο, που είναι υπαρξιακά μόνος και διψασμένος. Η Εκκλησία περιμένει με διάκριση, υπομονή και σεβασμό ο άνθρωπος να ανταποκριθεί στην κλήση του Θεού, να αποτινάξει την παραμορφωμένη εικόνα που έχει δημιουργηθεί για τον Θεό και στους καιρούς μας και ελεύθερα να επιστρέψει βρίσκοντας νόημα στη ζωή που είναι η αγιότητα. Ο επανευαγγελισμός είναι μαρτυρία Χριστού, «Θεού εσμέν συνεργοί» και όχι σωτήρες του κόσμου. Δεν σώζουμε, συνεργούμε, επεσήμανε χαρακτηριστικά ο ομιλητής.
Η Εκκλησία διά των ενοριών της οφείλει να προχωρήσει με ιεράρχηση και διάκριση. Να οργανώσει πυρήνες ζωής και αλήθειας, μικρές αλλά ζωντανές ομάδες τόσο παιδιών και νέων, όσο μεγαλυτέρων, γονέων, ανθρώπου που θέλουν διά των κύκλων μελέτης Αγίας Γραφής, να ακούσουν την αλήθεια του Ευαγγελίου. Κυρίως όμως χρειάζεται λειτουργική ζωή και συνέπεια, προσωπική επικοινωνία με τον κάθε άνθρωπο, το μυστήριο της εξομολογήσεως να είναι προσέγγιση του ανθρώπου και όχι τυπική διαδικασία. «Ας επενδύσουμε στους λίγους, χωρίς να αμελήσουμε τους πολλούς, , είπε ο π. Δοσίθεος και πρότεινε στους ιερείς να διαφυλάξουνε τα όρια της δικής τους πνευματικής ζωής, να έχουν εσωτερική τροφοδοσία και να αγωνιστούν να γίνει φανερός ο Χριστός.
Ακολούθησε ένας πολύ ενδιαφέρων διάλογος με ερωτήματα από τους πατέρες και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Νεκτάριος έκλεισε την σύναξη ζητώντας από τους ιερείς να έχουν την Παναγία σε καίρια θέση στη ζωή τους, να υπενθυμίσουν κυρίως στις γυναίκες το χρέος και την ευλογία της μητρότητας, αλλά και να εργαστούν με όλους τους πιστούς ώστε με ενότητα η Εκκλησία να δώσει μαρτυρία ζωής.
Στο τέλος, ο κ. Νεκτάριος προσέφερε από μία λαμπάδα στους ιερείς, ανταλλάσσοντας μαζί τους τον ασπασμό της αγάπης και ευχόμενος κάθε δύναμη στην πορεία προς το Πάσχα.
