Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2023
Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2023
ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΙ;
"Καὶ αὐτὸς ἔδωκε τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους, πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ" (Εφεσ. 4, 11-12)
Αὐτός, λοιπόν, σὲ ἄλλους ἔδωσε τὸ χάρισμα τοῦ ἀποστόλου, σὲ ἄλλους τοῦ προφήτη, σὲ ἄλλους τοῦ εὐαγγελιστῆ καὶ σ’ ἄλλους τοῦ ποιμένα καὶ δασκάλου, γιὰ νὰ καταρτίζουν τοὺς πιστοὺς γιὰ τὸ ἔργο τῆς διακονίας, ὥστε νὰ οἰκοδομεῖται τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ.
Καθώς ολοκληρώθηκε ένας μεγάλος εορταστικός κύκλος του χρόνου της ζωής μας, η Εκκλησία μάς αφήνει μία παραγγελία για την συνέχεια: την ανάγκη του καταρτισμού μας. Δεν είναι αρκετό το ότι γιορτάσαμε τα μεγάλα γεγονότα της πίστης μας. Πολλοί εξ ημών συμμετείχαμε λειτουργικά. Νηστέψαμε. Εξομολογηθήκαμε. Κοινωνήσαμε. Απολαύσαμε την χαρά της υμνογραφίας. Πιθανόν να κάναμε και ελεημοσύνη και να θέσαμε την ευκαιρία στον εαυτό μας για μικρά νέα ξεκινήματα στην πνευματική μας πορεία. Οι γιορτές τελείωσαν. Η Εκκλησία τις έθεσε ακριβώς ως καιρό, ως ευκαιρία να ζήσουμε όλα τα παραπάνω. Να ενισχυθούμε στην πίστη. Κι όμως, επειδή ακριβώς η ζωή συνεχίζεται, τίποτα από όλα όσα ζήσαμε δεν εξαντλεί την ανάγκη να καταρτιζόμαστε περαιτέρω στα της πίστης. Όχι μόνο σε επίπεδο γνώσης ή συμπεριφοράς. Αλλά και σε επίπεδο μεταμόρφωσης, αλλαγής δηλαδή της καρδιάς.
Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, κάθε φορά που ζούμε έναν εορταστικό κύκλο, αντιλαμβανόμαστε το πνευματικό μας κενό. Την στασιμότητά μας. Τα μικρότερα ή μεγαλύτερα πάθη τα οποία δεν μας αφήνουν να ηρεμήσουμε εντός μας, να νιώσουμε την δύναμη της αγάπης να κυριεύει την ζωή μας, την πίστη στον Χριστό να μας δίνει δύναμη να σηκώσουμε αγόγγυστα του σταυρούς της ζωής μας. Χαιρόμαστε την γιορτή. Όμως νιώθουμε και τα κενά μας. Κι ακόμη κι αν έχουμε προχωρήσει πνευματικά, διαπιστώνουμε ότι και ο νους μας θέλει τροφή. Και ότι στα των δογμάτων της Εκκλησίας δεν είμαστε τόσο καταρτισμένοι όσο θα έπρεπε. Ότι η υμνολογία μας διαφεύγει. Γιατί δεν έχουμε εκείνον τον πληρωτικό έρωτα, ο οποίος μας κάνει να νιώθουμε ότι κάθε στιγμή είναι για να δοξάζουμε, για να ευχαριστούμε, για να μοιραζόμαστε, για να χαιρόμαστε με ό,τι η πίστη και η παράδοση της Εκκλησίας μάς έχει τροφοδοτήσει, αλλά και να δίνουμε από αυτό που είναι γι μας ο Χριστός και στους άλλους. Η συναίσθηση ότι μεταλάβαμε σώμα και αίμα Χριστού και ότι ξεκινήσαμε από την αρχή με θέρμη ζωής και αγάπη μπορεί να υπάρχει, αλλά κρατά λίγο. Οι βιοτικές μέριμνες, οι πειρασμοί, το σκόρπισμα του νου και της καρδιάς μάς κάνουν να αισθανόμαστε εκείνο το σκληρό ερώτημα: "και μετά την γιορτή, τι;".
Ο απόστολος Παύλος μάς προτρέπει να εμπιστευθούμε όλους εκείνους τους χαρισματούχους στο σώμα του Χριστού, οι οποίοι μπορούν να λειτουργήσουν ως απόστολοι, ως εκείνοι δηλαδή που έχουν για αποστολή τους την αφύπνισή μας με τον λόγο του Θεού, την προσευχή και την κοινωνία της ευχαριστίας, τους προφήτες, αυτούς που μας υπενθυμίζουν την ανάγκη για μετάνοια, τους ευαγγελιστές, αυτούς δηλαδή που μας φέρνουν στον νου συνεχώς ότι ο Χριστός υπάρχει και μας αγαπά και ότι το Ευαγγέλιο Του είναι αλλόμενον ύδωρ εις ζωή αιώνιον, τους ποιμένες, δηλαδή εκείνους που νοιάζονται για την πορεία μας και μάς υπενθυμίζουν την αλήθεια για μας και τον κόσμο, αλλά και τους διδασκάλους, όσοι δηλαδή είναι σε θέση να μας προσφέρουν διδασκαλία νου και καρδιάς που να μας κατευθύνει στην αλήθεια, τον Χριστό δηλαδή. Ας αναζητήσουμε τον λόγο τους. Ας μοιραστούμε την εμπειρία τους. Ας συνοδοιπορήσουμε μαζί τους στην οικοδομή του σώματος του Χριστού. Μπορεί να είναι οι επίσκοπο και οι ιερείς μας. Οι μοναχοί και οι μοναχές. Ένα βιβλίο. Ένας λόγος ραδιοφωνικός ή και διαδικτυακός. Η σιωπηρή προσευχή εκείνων των ταπεινών που βλέπουμε δίπλα μας. Η συγχωρητικότητα και η αγάπη που κάποιοι μας δείχνουν. Το συναξάρι ενός αγίου. Κάποτε και οι εν τω κόσμω ευρισκόμενοι, που μπορεί διά των καλών ή και των δύσκολων λόγων να μας ωθούν ή να μας αποτρέπουν, πάντως να μας διδάσκουν.
Ο καταρτισμός μας δεν είναι μόνο γνώση. Είναι και άσκηση, αγάπη και εμπειρία πίστης. Ας είναι ο εορταστικός κύκλος που τελείωσε καιρός νέων βημάτων στην ζωή του Χριστού!
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
8 Ιανουαρίου 2023
Κυριακή μετά τα Φώτα
Η ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ
Στον πανηγυρίζοντα Ιερό ναό Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου Κέρκυρας λειτούργησε το πρωί του Σαββάτου 7 Ιανουαρίου 2023 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος.
Τον θείο λόγο κήρυξε ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητροπόλεως, ο οποίος αναφέρθηκε στην πνευματική ελευθερία την οποία πρέσβευε, έζησε και δίδαξε ο Τίμιος Πρόδρομος, δείχνοντας την οδό του Κυρίου. Χαρακτηριστικά αυτής της πνευματικής ελευθερίας είναι η εμπιστοσύνη στον Θεό και το θέλημά Του, η κάθαρση της καρδιάς από τα πάθη, η αγάπη προς τον πλησίον, η ταπείνωση και η προσευχή. Με την πνευματική ελευθερία ο Τίμιος Πρόδρομος έδειξε σε μια εποχή υποδούλωσης στην ρωμαϊκή εξουσία ότι ο δρόμος της αλήθειας περνά μέσα από τον Χριστό και όποιος Τον εμπιστεύεται, δεν υποδουλώνεται, όποιο κι αν είναι το τίμημα. Αυτό χρειαζόμαστε και σε μια εποχή στην οποία το σαρκικό φρόνημα, οι εξουσίες του αιώνος τούτου και οι νοοτροπίες θέλουν να μας καθηλώσουν στο σήμερα, στην οδό του σκότους και του θανάτου, στερώντας μας την ελπίδα της αιωνιότητας και υποδουλώνοντάς μας στις ανάγκες μας. Ο Τίμιος Πρόδρομος άγγιξε με το χέρι του την ακήρατο κορυφή του Δεσπότου, όχι όμως για να υπερηφανευτεί, αλλά για να προσευχηθεί και να μοιραστεί την χαρά με όλους τους ανθρώπους. Είδε με τα μάτια του το Πανάγιο Πνεύμα να κατεβαίνει ωσεί περιστερά στην βάπτιση του Κυρίου και περισσότερο προσεύχεται για την σωτηρία όλων μας. Και επισφραγίζει την γιορτή μας δείχνοντας την αλήθεια που είναι ο Χριστός και κάνοντας όλους όσοι πιστεύουμε να νιώθουμε ότι η γιορτή της παρουσίας του Θεού στον κόσμο δεν τελειώνει.
Στο πέρας της θείας λειτουργίας ο Μητροπολίτης Κερκύρας κ. Νεκτάριος χειροθέτησε σε αναγνώστη τον μαθητή Γυμνασίου Στέφανο Σημάκο, γόνο ευσεβούς οικογένειας, ο οποίος αγαπά ιδιαίτερα τα ιερά γράμματα και διακονεί το άγιο βήμα του ναού του αγίου Ιωάννου, εκφράζοντας την χαρά του διότι νέοι άνθρωποι έχουν προβληματισμούς και αναζητήσεις και βρίσκονται κοντά στον Θεό. Τόνισε μάλιστα ότι προσεύχεται και για όλη την νεότητα της Κέρκυρας και της πατρίδας μας, παρακαλώντας τον Θεό όλα τα παιδιά να έχουν πορεία προς την αλήθεια και να μην περνάνε τον καιρό τους παρασυρόμενα στο φρόνημα της αδιαφορίας και της προσήλωσης σε έναν πολιτισμό που δεν αφήνει περιθώριο αναζήτησης της αλήθειας.
Κλείνοντας την προσφώνησή του, ο Σεβασμιώτατος, αφορμώμενος από το κήρυγμα που ακούστηκε, τόνισε ότι ο Τίμιος Πρόδρομος δεν υπέκυψε στις εξουσίες του κόσμου τούτου και ευχήθηκε να είναι στήριγμα τόσο των πιστών όσο και της πατρίδας μας σε μια εποχή στην οποία οι παγκόσμιες εξουσίες θέλουν να μας απομακρύνουν από την πίστη και την παράδοσή μας και να μας παραδώσουν στο σκοτάδι της αμαρτίας και της κακίας. Όμως εμείς μπορούμε και πρέπει να παραμείνουμε στην ελευθερία που ο Χριστός μάς έδωσε, ακολουθώντας και τις προτροπές του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, του και πνευματικού του πατέρα, ο οποίος ζήτησε από τους Έλληνες να μην αφήσουμε την πίστη μας και να μας επιστρέψουμε στα σκοτάδια της ανελευθερίας.
Ευχαρίστησε, τέλος, τους συλλειτουργήσαντας κληρικούς, τον Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο για τον πνευματικό του λόγο, τον προϊστάμενο του ιερού ναού Πρωτ. Αθανάσιο Κοκκινόπουλο για την προετοιμασία της πανηγύρεως, τον χοράρχη κ. Φώτη Αργυρό και την χορωδία, ενώ ευχήθηκε στους παρόντες άρχοντες του τόπου, την κ. Ρόδη Κράτσα- Τσαγκαροπούλου Περιφερειάρχη, τους βουλευτές κ. Γκίκα και κ. Αυλωνίτη, την Δήμαρχο Κεντρικής Κέρκυρας κ. Μερόπη Υδραίου, τον πρώην Δήμαρχο κ. Ιωάννη Τρεπεκλή για τα ονομαστήριά του, τον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου κ. Ιωάννη Κοντό που κι αυτός εορτάζει, καθώς και τους άλλους επισήμους που παραβρέθηκαν στην πανήγυρη του ναού, αλλά και τον λαό του Θεού που συμμετείχε αθρόα στην θεία λειτουργία.
Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της Κυριακής μετά τα Φώτα (Ματθ. δ´ 12-17)
Το Ευαγγέλιο Κυριακής μετά τα Φώτα 8-1-2023
Tῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἀκούσας δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι ᾿Ιωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ, ἵνα πληρωθῇ τὸ ρηθὲν διὰ ῾Ησαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς.
᾿Απὸ τότε ἤρξατο ὁ ᾿Ιησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
Απόδοση σε νεολληνική το Ευαγγέλιο Κυριακής μετά τα Φώτα
Εκείνο τον καιρό, όταν άκουσε ο Ιησούς πως συνέλαβαν τον Ιωάννη κι αναχώρησε στη Γαλιλαία. Άφησε όμως τη Ναζαρέτ και ήρθε και εγκαταστάθηκε στην παράκτια Καπερναούμ, στην περιοχή του Ζαβουλών και του Νεφθαλείμ, έτσι που να βρει την εκπλήρωσή της η προφητεία του προφήτη Ησαΐα, που λέει: Στην πατρίδα του Ζαβουλών και στην πατρίδα του Νεφθαλείμ, πάνω στον παράκτιο δρόμο, πέρα από τον Ιορδάνη, στη Γαλιλαία που κατοικείται από εθνικούς, ο λαός που παρέμενε στο σκοτάδι είδε φως λαμπρό, και για κείνους που παρέμεναν σε τόπο και σκιά θανάτου, φως ανέτειλε για αυτούς.
Από τότε άρχισε ο Ιησούς να κηρύττει και να λέει: Μετανοείτε, γιατί έχει φτάσει η βασιλεία των ουρανών.
Ο Απόστολος Κυριακής μετά τα Φώτα 8-1-2023 (Προς Εφεσίους δ´ 7-13)
Το Αποστολικό Ανάγνωσμα της Κυριακής μετά τα Φώτα
Αδελφοί, Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. διὸ λέγει· ἀναβὰς εἰς ὕψος ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν καὶ ἔδωκε δόματα τοῖς ἀνθρώποις. τὸ δὲ ἀνέβη τί ἐστιν εἰ μὴ ὅτι καὶ κατέβη πρῶτον εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς; ὁ καταβὰς αὐτός ἐστι καὶ ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα.
καὶ αὐτὸς ἔδωκε τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους, πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ.
Απόδοση σε νεοελληνική ο Απόστολος Κυριακής μετά τα Φώτα
Αδελφοί, εις τον καθένα δε από ημάς εδόθη η χάρις, τα χαρίσματα και αι δωρεαί, σύμφωνα με το μέτρον, με το οποίον δικαίως και σαφώς μοιράζει ο Χριστός τας δωρεάς του. (Ας μη υπάρχουν, λοιπόν, ζηλοφθονίαι μεταξύ σας, διότι τα χαρίσματα είναι δώρα του Θεού, δια την εξυπηρέτησιν όλων). Ακριβώς, διότι ο Χριστός ο ίδιος διανέμει τα χαρίσματα, (στον ψαλμ.67,στιχ.19,τον οποίον ελευθέρως αποδίδει ο Παύλος) λέγει η Γραφή. «Όταν ανέβη δια της αναλήψεως του υψηλά στους ουρανούς επήρε αιχμαλώτους του και ηλευθέρωσεν εκείνους, τους οποίους εκρατούσε δούλους του ο διάβολος και έδωκε δώρα και χαρίσματα στους ανθρώπους». Αυτό δε που λέγει η Γραφή, ότι ανέβη, τι άλλο σημαίνει, παρά ότι προηγουμένως είχε κατεβή ο σταυρωθείς Κύριος εις τα κατώτερα μέρη της γης, δηλαδή κάτω στον Άδην; Ο Χριστός, ο οποίος κατέβη μέχρι και του Άδου, αυτός είναι που ανέβη επάνω από όλους τους ουρανούς, δια να γεμίση έτσι με την παρουσίαν του και τα χαρίσματά του τα πάντα.
Αυτός, λοιπόν, εμοίρασε τας δωρεάς του και έτσι ανέδειξε και έδωκεν εις την Εκκλησίαν άλλους μεν αποστόλους, άλλους δε προφήτας, που θα αναλύουν τα λόγια του Θεού και θα προλέγουν τα μέλλοντα, άλλους δε κήρυκας του Ευαγγελίου, άλλους ποιμένας και διδασκάλους, οι οποίοι θα καθοδηγούν ένα έκαστον και όλους μαζή τους Χριστιανούς. Και όλα αυτά προς τον σκοπόν να οικοδομούνται και να προοδεύουν εις την κατά Χριστόν ζωήν οι πιστοί, να εκτελήται άρτια και αρμονικά το έργον της διακονίας, ώστε να οικοδομείται συνεχώς η Εκκλησία, η οποία είναι σώμα Χριστού, μέχρις ότου καταλήξωμεν όλοι εις μίαν και την αυτήν πίστιν, χωρίς διαφοράς και αντιθέσεις, εις την βαθείαν γνώσιν του Υιού του Θεού, εις τέλειον άνδρα, από απόψεως πνευματικής σοφίας και αρετής, στο μέτρον της πνευματικής ηλικίας και της πλήρους ηθικής τελειότητος, δια να ολοκληρωθώμεν και αποτελέσωμεν έτσι το σώμα του Χριστού.
Κήρυγμα Αποστολικό Κυριακής μετά τα Φώτα (08-01-2023)
«Ἀναβὰς εἰς ὕψος ἠχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν»
Αγαπητοί μου αδελφοί, η παρουσία του Χριστού μας στον κόσμο έγινε πηγή χαρίτων και πνευματικού πλουτισμού. Άνοιξε τους κρουνούς της θείας αγάπης και της φιλανθρωπίας Του. Προσέφερε την συγγνώμην και την άφεσιν των αμαρτιών στους ανθρώπους. Χάρισε την ειρήνη και την ανάπαυσιν των ψυχών. Γέμισε με πνεύμα Άγιον την Εκκλησίαν Του, χαρά και ελπίδα.
Σήμερα, Κυριακή μετά τα Φώτα, την λαμπρή αυτήν εορτή της Βαπτίσεως του Κυρίου μας, και της φανερώσεως του μυστηρίου της Αγίας Τριάδος, διαβάζεται όπως ακούσαμε το θαυμάσιο αυτό κείμενο του Απ. Παύλου που απευθύνεται στην Εκκλησία των Εφεσίων και μας ομιλεί για όλα εκείνα τα χαρίσματα και τις δωρεές που μας χάρισε η παρουσία του Χριστού μας στον κόσμο.
Δεν υπάρχει αδελφοί Χριστιανοί βαπτισμένος που δεν έλαβε ευεργετικές δωρεές από τον Κύριο μας. Μπορεί κάποιος να έχει περισσότερες δωρεές και άλλος λιγότερες, πάντως όλοι μας είμαστε δωρεοδόχοι Χριστού. Το μέτρο των δωρεών ενός εκάστου το προσφέρει ο Κύριος σύμφωνα με τα δικά του κριτήρια που μόνο Εκείνος γνωρίζει τις δυνατότητες μας.
Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι οι δωρεές του Χριστού δεν αφορούν υλικά και εγκόσμια αγαθά, αλλά αποσκοπούν στην σωτηρία και την αιώνια κατάκτηση της Βασιλείας Του. Δηλαδή να γίνουμε να γίνουμε πολίτες του Ουρανού. Η χάρις του Χριστού μας είναι η θεία αλήθεια και η δύναμις που φωτίζει και αγιάζει κάθε άνθρωπο ώστε να γίνεται ικανός να εργάζεται το αγαθόν και να πολεμά τα πάθη του, ώστε να φθάνει εις «ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ».
Η χάρις, η σωτηρία και η αλήθεια του Χριστού μας οφείλονται εις Αυτόν. Αυτός «ἔκλεινε οὐρανοὺς καὶ κατέβη εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς». Έγινε ταπεινός «ὑπἐρ πάντα ἄνθρωπον» λαμβάνοντας «δούλου μορφήν» προκειμένου να ελευθερώσει τον αιχμάλωτον της αμαρτίας άνθρωπον.
Να τον πάρει και να του δώσει την αξία και την τιμήν που είχε πριν απ’ την πτώση του. «Ἄναβὰς εἰς ὕψος ἠχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν καὶ ἔδωκε δώματα τοῖς ἀνθρώποις».
Μέσα στην Εκκλησία Του δεν υπάρχουν τιμητικές διακρίσεις και εξουσιαστικές διαφορές, και αν υπάρχουν, είναι έξω από την φύση και το πνεύμα του Χριστού και της Εκκλησίας Του. Αυτές οι διαφορές δημιούργησαν μέσα στην ιστορική της πορεία τραύματα, πληγές και διχασμούς στο σώμα Της, που είναι Σώμα Χριστού.
Στην Εκκλησία υπάρχουν μόνο χαρίσματα τα οποία δίδονται από τον Χριστό μας στους ορισμένους, προκειμένου να υπηρετήσουν την Εκκλησία Του. Γι αυτό ο Απ. Παύλος σήμερα αδελφοί μου, μας λέγει: «Αὐτός ἔδωκε τοὺς μεν ἀποστόλους, τοὺς δε προφήτας, τοὺς δε εὐαγγελιστάς, τοὺς δε ποιμένας καὶ διδασκάλους». Όλοι αυτοί έλαβαν τα χαρίσματα από τον Χριστό μας, όχι προς ίδιον όφελος ή προς δόξαν αυτών, αλλά «πρὸς καταρτισμόν τῶν ἁγίων, εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ», δηλαδή της Εκκλησίας Του και της σωτηρίας των μελών της.
Ο σκοπός αδελφοί της θυσίας του Χριστού μας δεν είναι άλλος από το να «καταντήσωμεν πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ». Η επίγνωση δηλαδή η σε βάθος γνωριμία με τον Χριστό μας θα είναι εκείνη που θα μας οδηγήσει στην ένωση δια της πίστεως με Αυτόν και με τον κάθε συνάνθρωπό μας Χριστιανό. Αυτό άλλωστε είναι Εκκλησία.
Αυτό είναι και το μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού, δηλαδή στην τελειότητα, που μέτρο αυτής της τελειότητας, είναι ο ίδιος ο Χριστός μας. Αμήν!