«Οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγώ σε ἠλέησα;»
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Σήμερα ο Κύριός μας μάς βάζει μπροστά σε έναν καθρέφτη. Και ο καθρέφτης αυτός δεν δείχνει το πρόσωπό μας, αλλά την καρδιά μας.
Το Ευαγγέλιο μας διηγείται την παραβολή του ανθρώπου που χρωστούσε στον βασιλιά του «μύρια τάλαντα». Ήταν ένα χρέος αδύνατο να εξοφληθεί.
Ο άνθρωπος αυτός πέφτει στα πόδια του βασιλιά και λέει:«Κύριε, μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί».
Και ο βασιλιάς κάνει κάτι που ξεπερνά κάθε ανθρώπινη λογική: Του χαρίζει όλο το χρέος.
Δεν του δίνει απλώς παράταση. Δεν του λέει να πληρώσει αργότερα. Τον ελευθερώνει από ολόκληρο το χρέος.
Αυτό, αδελφοί μου, είναι η εικόνα της αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο.
«Μύρια τάλαντα» είναι το δικό μας χρέος. Ποιο είναι αυτό το τεράστιο χρέος; Είναι η αμαρτία μας.
Είναι όλα εκείνα που έχουμε κάνει και όλα εκείνα που αφήσαμε να περάσουν χωρίς να κάνουμε το καλό.
Είναι οι φορές που αδικήσαμε. Οι φορές που κατακρίναμε. Οι φορές που πληγώσαμε. Οι φορές που θυμώσαμε. Οι φορές που απομακρυνθήκαμε από τον Θεό.
Και όμως, όταν επιστρέφουμε με μετάνοια, ο Θεός δεν μας αντιμετωπίζει σύμφωνα με το χρέος μας.
Μας αντιμετωπίζει σύμφωνα με το έλεός Του.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος στέκεται ιδιαίτερα στη διαφορά ανάμεσα στα «μύρια τάλαντα» και στα «εκατό δηνάρια». Θέλει να μας δείξει πόσο απέραντη είναι η ευεργεσία που δεχόμαστε από τον Θεό και πόσο μικρότερο είναι αυτό που καλούμαστε εμείς να συγχωρήσουμε στον συνάνθρωπό μας.
Γι’ αυτό και η Εκκλησία μάς καλεί κάθε φορά που στεκόμαστε μπροστά στον Θεό να θυμόμαστε:
«Εγώ πρώτος έχω ανάγκη από το έλεος του Θεού».
Και τότε έρχεται η μεγάλη δοκιμασία. Ο άνθρωπος εκείνος βγαίνει από το παλάτι έχοντας λάβει την απέραντη συγχώρηση του βασιλιά.
Και συναντά έναν άνθρωπο που του χρωστά μόλις εκατό δηνάρια.
Τον αρπάζει και απαιτεί: «Ἀπόδος μοι εἴ τι ὀφείλεις».
Ο άλλος τον παρακαλεί με τα ίδια σχεδόν λόγια: «Μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί».
Όμως ο πρώτος δούλος δεν δείχνει κανένα έλεος. Και τότε αποκαλύπτεται η τραγωδία.
Είχε λάβει τη συγχώρηση, αλλά δεν είχε γίνει άνθρωπος της συγχωρήσεως.
Είχε δεχθεί το έλεος, αλλά δεν είχε αφήσει το έλεος να αλλάξει την καρδιά του.
Αδελφοί μου, εδώ βρίσκεται ένα μεγάλο μάθημα για όλους μας.
Μπορεί να πηγαίνουμε στην Εκκλησία.Μπορεί να προσευχόμαστε. Μπορεί να ζητούμε από τον Θεό: «Κύριε, ελέησον».
Αλλά αν μέσα στην καρδιά μας κρατούμε μίσος, κακία και μνησικακία, τότε δεν έχουμε ακόμη καταλάβει τι σημαίνει το έλεος που ζητούμε.
«Οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι;» Και τότε ακούγεται η φοβερή ερώτηση του βασιλιά:
«Οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγώ σε ἠλέησα;»
«Δεν έπρεπε κι εσύ να ελεήσεις τον σύνδουλό σου, όπως εγώ σε ελέησα;»
Αυτή η ερώτηση απευθύνεται σήμερα και στον καθένα από εμάς.
Δεν έπρεπε κι εσύ να συγχωρήσεις; Εσύ που τόσες φορές ζήτησες συγχώρηση από τον Θεό; Εσύ που τόσες φορές είπες: «Κύριε, ελέησόν με τον αμαρτωλό»; Εσύ που γνωρίζεις πόσο μεγάλη είναι η δική σου αδυναμία; Δεν έπρεπε κι εσύ να ελεήσεις;
Ο Χριστός είναι το πρότυπο της συγχωρήσεως
Ο Χριστός δεν μας δίδαξε μόνο με λόγια τη συγχώρηση. Μας τη δίδαξε με τη ζωή Του. Επάνω στον Σταυρό, ενώ Τον σταυρώνουν, δεν ζητά εκδίκηση. Δεν καταριέται εκείνους που Τον αδικούν. Αλλά προσεύχεται:
«Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι».
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος θαυμάζει αυτή τη στάση του Χριστού και μας καλεί να βλέπουμε στη συγχώρηση τον δρόμο που μας κάνει να μοιάσουμε στον Θεό.
Γιατί, αδελφοί μου, ο άνθρωπος δεν γίνεται ποτέ τόσο όμοιος με τον Χριστό όσο όταν συγχωρεί από καρδιάς.
Η συγχώρηση δεν σημαίνει ότι η αδικία δεν συνέβη. Ίσως κάποιος πει:
«Πάτερ, με αδίκησε. Με πλήγωσε. Πώς να τον συγχωρήσω;»
Η Εκκλησία δεν μας λέει ότι η αδικία δεν έγινε.
Δεν μας ζητά να αρνηθούμε την πληγή. Μας ζητά όμως να μη γίνει η πληγή μίσος. Να μη γίνει η αδικία δηλητήριο μέσα στην ψυχή μας.
Μπορεί να θυμόμαστε αυτό που συνέβη, αλλά να μην ευχόμαστε το κακό του άλλου.
Μπορεί να μην μπορούμε αμέσως να αποκαταστήσουμε μια σχέση, αλλά μπορούμε να προσευχηθούμε: «Κύριε, ελέησέ τον. Κι εμένα ελέησέ με».
Και αυτή η προσευχή είναι ένα μεγάλο βήμα προς τη συγχώρηση.
«Ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν» Κάθε μέρα προσευχόμαστε:
«Πάτερ ἡμῶν... ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν».
Αλλά αμέσως προσθέτουμε: «Ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν».
Αυτό είναι συγκλονιστικό.
Ζητούμε από τον Θεό:
«Συγχώρησέ με, όπως συγχωρώ κι εγώ».
Δεν μπορούμε να ζητούμε το έλεος του Θεού και συγχρόνως να κλείνουμε την καρδιά μας στον αδελφό μας.
Γι’ αυτό ο Χριστός σήμερα μάς καλεί να κάνουμε μια εξέταση της καρδιάς μας.
Ας γίνει, λοιπόν, η συγχώρηση όχι απλώς λόγος στα χείλη μας, αλλά κατάσταση της καρδιάς μας.
Γιατί εκεί όπου υπάρχει συγχώρηση, εκεί υπάρχει Χριστός.
π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ
