ΟΙ ΚΑΚΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Στην πολυσήμαντη παραβολή του αμπελώνος ο Χριστός μίλησε για κακούς γεωργούς, που αντί να αποδώσουν τη σοδειά στον κύριό τους, κακοποίησαν και θανάτωσαν τους δούλους του και τον υιό του. Οικειοποιήθηκαν τον αμπελώνα για να τον εκμεταλλεύονται αυτοί όπως ήθελαν. Έτσι ο ιδιοκτήτης αφαίρεσε από αυτούς τον αμπελώνα για να τον δώσει σε άλλους γεωργούς, παραδίδοντας τους κακούς γεωργούς στον θάνατο (Κυριακή ΙΓ΄ Ματθαίου). 

Η παραβολή ειπώθηκε για τους Εβραίους που απέρριψαν τον Χριστό και έγιναν ανάξιοι να κατέχουν τον αμπελώνα του Θεού. Ο Χριστός τους προειδοποίησε ξεκάθαρα. «Γι’ αυτό θα αφαιρεθεί από σας η Βασιλεία του Θεού και θα δοθεί σε έθνος που θα παράγει (έργα αγαθά, δηλαδή) τους καρπούς της Βασιλείας του Θεού». Οι αρχιερείς και οι Φαρισαίοι άκουσαν την παραβολή, κατάλαβαν «ότι περί αυτών λέγει» και δρομολόγησαν τη θανάτωσή του για να κληρονομήσουν αυτοί τον αμπελώνα. Παρ’ ελπίδα όμως η κληρονομιά χάθηκε οριστικά από τα χέρια τους. 

Το γεγονός είχε ήδη προβλεφθεί από τον προφήτη Ησαΐα. «Αμπελών εγενήθη τω ηγαπημένω εν κέρατι, εν τόπω πίονι». Σε καλό, όμορφο τόπο, στη γόνιμη ψηλή κορφή ενός λόφου, ο επουράνιος γεωργός, ο Κύριος, έφτιαξε τον αμπελώνα του. Τον ασφάλισε με φράχτη και τάφρο γύρω του, να μην τον πνίγουν οι πλημμύρες, φύτεψε τα καλά κλήματα Σωρήχ, έχτισε στο μέσον πύργο και πατητήρι και περίμενε να κάνει σταφύλια. Αλλά δυστυχώς ο αμπελώνας «εποίησεν ακάνθας». 

Τί άλλο να κάνω για τον αμπελώνα μου, που δεν το έκανα ήδη; ρωτάει ο Κύριος. Έκανα τα πάντα γι’ αυτόν. Και αντί να μου κάνει σταφύλια, έκανε αγκάθια! Να λοιπόν, τί θα κάνω στον αμπελώνα μου. Θα βγάλω τον φράχτη του και θα γκρεμίσω τον τοίχο του, ώστε να είναι εκτεθειμένος σε διαρπαγή και καταπάτημα. Θα τον εγκαταλείψω, δεν θα τον κλαδέψω, δεν θα τον σκάψω, θα διατάξω τα σύννεφα να μη ρίξουν επάνω του βροχή. Ώστε να ανεβούν τα αγκάθια και να τον πνίξουν, να γίνει χέρσος, ακαλλιέργητος τόπος. Ο αμπελώνας μου ήταν ο αγαπημένος μου λαός, «νεόφυτον ηγαπημένον», τα τρυφερά βλαστάρια της φυλής του Ιούδα. Περίμενα να καρποφορήσει δικαιοσύνη και αυτός καρποφόρησε παρανομία και αδικία (Ησ. 5, 1-7). 

Έτσι, οι κακοί γεωργοί που σταύρωσαν τον Υιό θανατώθηκαν και ο τόπος τους λεηλατήθηκε, καταπατήθηκε και ερήμωσε. Τα προβλεπόμενα όμως από την παραβολή του Χριστού δεν τελείωσαν ακόμα, γιατί το τέλος όλων των κακών γεωργών συντελείται οριστικά όταν φτάνει «η ώρα του θερίσαι», στους έσχατους χρόνους. 

Θερίζεται τότε η γη από τον Κύριο. Εμφανίζεται όμως και ένας άγγελος με κοφτερό δρεπάνι, ενώ άλλος άγγελος κραυγάζει: «Πέμψον σου το δρέπανον το οξύ και τρύγησον τους βότρυας της αμπέλου της γης». Ο άγγελος ρίχνει το δρεπάνι του στη γη, τρυγά τον αμπελώνα της και ρίχνει τα σταφύλια (όλους τους αμαρτωλούς) στο μεγάλο πατητήρι του θυμού του Θεού. Το πατητήρι πατιέται και βγαίνει αίμα τόσο πολύ, που ανεβαίνει ως τα χαλινάρια των ίππων, σε απόσταση 1600 σταδίων (πάνω από 300 χιλιόμετρα) (Αποκ. 14, 14-20). 

Συμβολική η εικόνα, αλλά συγκλονιστικά τα προαγγελλόμενα! 

Ο ΜΑΚΑΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Σε κάθε γιορτή της Παναγίας διαβάζεται το Ευαγγέλιο για τις δύο αδελφές, Μάρθα και Μαρία, που φιλοξένησαν κάποτε τον Χριστό. Η Μάρθα είχε καταπιαστεί με την ετοιμασία του φαγητού, ενώ η Μαρία καθόταν και άκουε τον Χριστό. Στο παράπονο της Μάρθας για την απραξία της Μαρίας, ο Χριστός απάντησε ότι η Μαρία διάλεξε το σωστό και έκανε αυτό που ήταν πιο αναγκαίο από όλα. Άκουε τον λόγο του Θεού. 

Μετά από αυτό και άλλα παρόμοια περιστατικά, μια γυναίκα από το πλήθος που άκουε τον Χριστό, μακάρισε τη μητέρα που τον κυοφόρησε στην κοιλιά της και τον θήλασε στο στήθος της, δηλαδή την Παναγία (Απόδοση Κοιμήσεως Θεοτόκου). 

Ήδη ο Γαβριήλ είναι ο πρώτος που εξυμνεί και μακαρίζει την Παναγία κατά τη στιγμή του Ευαγγελισμού. «Χαίρε, Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου. Ευλογημένη συ εν γυναιξίν». 

Αμέσως μετά η Ελισάβετ, στον έκτο μήνα κυοφορίας του Προδρόμου, επαναλαμβάνει τα ίδια λόγια. «Ευλογημένη συ εν γυναιξί και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου». Είσαι μακάρια, ευτυχισμένη, γιατί πίστεψες ότι θα εκπληρωθούν όσα ειπώθηκαν για σένα από τον Κύριο. 

Και η Παναγία απάντησε: Ναι, πράγματι χαίρομαι πάρα πολύ για όλα αυτά. «Ιδού γαρ από του νυν μακαριούσι με πάσαι αι γενεαί». Προφητεύει ότι θα είναι η πιο ευτυχισμένη γυναίκα του κόσμου και θα την καλοτυχίζουν όλες οι ανθρώπινες γενιές. Πράγμα που όντως συμβαίνει, χιλιάδες χρόνια τώρα, μια και όλοι επαναλαμβάνουμε τα λόγια της άγνωστης γυναίκας: «Μακαρία η γαστήρ η χωρήσασα Χριστόν». 

Και ο Χριστός; Πώς στέκεται απέναντι στη Μητέρα του; «Υιοπρεπώς». Επί γης την έχει παντού και πάντα δίπλα του, μαζί του. Την αξιώνει να δει πρώτη από όλους την Ανάστασή του, να τον υποδεχθεί λαμπρό, αναστημένο, ένδοξο. Και τη συνδοξάζει κατά την πάνσεπτη Κοίμησή της, παραλαμβάνοντας στον ουρανό την παναγία ψυχή της «ταις αγίαις αυτού χερσί», αλλά και το «θεοδόχον σώμα» της μετά από τρεις ημέρες, αποδίδοντας πάντα «το σέβας τη εμψύχω κιβωτώ». 

Μα ο Χριστός έκανε και κάτι περισσότερο ακόμα, για χάρη μας. Όταν η γυναίκα από το πλήθος μακάρισε τη Μητέρα του, ο Χριστός της είπε: Δεν έχεις άδικο. Έτσι ακριβώς είναι, όπως το λες. Αλλά κι εσύ μπορείς να είσαι εξ ίσου καλότυχη με τη Μητέρα μου. Πώς; Αν ακούς τον λόγο του Θεού και τον τηρείς. Και κάθε άνθρωπος που θα το κάνει αυτό, θα είναι μακάριος σαν τη Μητέρα μου. 

Ο Χριστός συμφωνεί ότι η Μητέρα του είναι όντως καλότυχη, μακάρια. Μα όχι μόνο επειδή τον γέννησε. Αλλά επειδή άκουε τον λόγο του Θεού και τον τηρούσε πάντα προσεκτικά, «συμβάλλουσα εν τη καρδία αυτής». Είχε γεννήσει τον Χριστό στην καρδιά της, προτού τον κυοφορήσει στην κοιλιά της. Τον γέννησε κατά σάρκα, γιατί συγγένεψε μαζί του πρώτα εξόχως κατά πνεύμα. 

Και όταν κάποτε η Μητέρα του και τα (νομιζόμενα ως) αδέλφια του (παιδιά του Ιωσήφ) τον αναζήτησαν, και λόγω του πλήθους δεν μπορούσαν να τον πλησιάσουν, ο Χριστός είπε το συγκλονιστικό: Για ποια μητέρα και αδέλφια μου μιλάτε; Μα εσείς όλοι που με ακούτε, είστε η μητέρα μου και τα αδέλφια μου. Κάθε άνθρωπος που κάνει το θέλημα του Θεού, είναι αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου, γιατί μου επιτρέπει να γεννηθώ στην καρδιά του. 

Δεν είναι η σαρκική συγγένεια το πρώτιστο που μετράει. Στην Παναγία βέβαια συνέβη διπλό το θαυμάσιο. 

Γι’ αυτό και εξαιρέτως η Παναγία είναι η μόνη που μακαρίζεται διττώς, για την απόλυτα μοναδική, κατά σάρκα και κατά πνεύμα, συγγένεια μαζί του. 

ΑΓΑΘΗ ΚΑΙ ΠΟΝΗΡΗ ΚΑΡΔΙΑ π. Δημητρίου Μπόκου

π. Δημητρίου Μπόκου 

Σε μια παραβολή του ο Χριστός λέει, ότι σε κάποιον δούλο που χρωστούσε το υπέρογκο ποσό των μυρίων (δέκα χιλιάδων) ταλάντων (εκατομμύρια σημερινά λεφτά), έγινε παραγραφή του χρέους από τον κύριό του. Ο δούλος όμως δεν χάρισε ένα μηδαμινό χρέος (εκατό δηνάρια) σε κάποιον συνάδελφό του. Το αφεντικό του τότε ακύρωσε την παραγραφή του χρέους και τον φυλάκισε μέχρι να εξοφλήσει τα πάντα έως και το τελευταίο λεπτό (Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου). 

Ο κύριος του δούλου αγανάκτησε, διότι ο δούλος δεν διδάχτηκε τίποτε από τη δική του μεγαλοψυχία και αγαθότητα. Δεν παραδειγματίστηκε από την ευσπλαχνία του αφεντικού του. Χαρακτήρισε τον δούλο ως πονηρό, γιατί έδειξε κακία και τον καταδίκασε ακριβώς γι’ αυτό. «Ουκ έδει και σε ελεήσαι τον σύνδουλόν σου, ως και εγώ σε ηλέησα;» Δεν έπρεπε και συ να δείξεις ευσπλαχνία στον σύνδουλό σου, όπως σπλαχνίστηκα και εγώ εσένα; 

Η ασπλαχνία του δούλου είναι κάτι παράλογο, τη στιγμή που ο ίδιος δέχεται «το μέγα έλεος» από τον κύριό του. Δούλος είναι ο κάθε άνθρωπος, κύριος είναι ο Θεός και χρέος είναι οι αμαρτίες μας. Όλοι μας χρωστάμε υπέρογκα χρέη στον Θεό, αλλά και κάποια χρέη, μικρά ή μεγαλύτερα, μεταξύ μας. 

Αυτό που ενδιαφέρει τον Θεό είναι η κατάσταση της καρδιάς μας. Αν έχουμε σπλαχνική ή άσπλαχνη καρδιά. Δεν τον ενδιαφέρει το μικρό ή μεγάλο χρέος μας απέναντί του. Ούτε καν οι καλές μας πράξεις τον ενδιαφέρουν, αν γίνονται για τον τύπο. 

Η παραβολή του άσπλαχνου δούλου ειπώθηκε, γιατί ο Πέτρος είχε ρωτήσει αν είναι λογικό να συγχωρήσει τον αδελφό του μέχρι εφτά φορές. Και ο Χριστός του απάντησε ότι έχει κάποιο λάθος στον τρόπο που σκέφτεται. Μια σπλαχνική καρδιά συγχωράει όχι εφτά φορές, αλλά πάντα. Άπειρες φορές. «Έως εβδομηκοντάκις επτά». Όσες φορές και αν μας φταίξει κανείς. Η αγάπη και η ανεξικακία δεν μετράνε τα φταιξίματα του άλλου. Τα μετράει μόνο η πονηρή καρδιά. Που γεμάτη εκδικητικότητα και κακία, δεν εννοεί να συγχωρήσει ποτέ. Ακόμα και αν ευεργετηθεί, όπως ο πονηρός δούλος της παραβολής. 

Και όμως η λογική του Χριστού είναι απλούστατη: Θέλετε να ελεηθείτε από τον Θεό; Γίνετε και σεις ελεήμονες στους συνανθρώπους σας. Ο άνθρωπος που έχει μέσα του ευσπλαχνία και αγάπη μοιάζει στον Θεό, ο οποίος «οικτίρμων εστί» προς πάντας. 

Επιπλέον η αγάπη αναπληρώνει τις άλλες ελλείψεις και αμαρτίες μας. Λέει ο άγιος Παΐσιος: «Εάν ένας άνθρωπος είναι καλός και πονετικός, μην τον φοβάσαι. Αν π.χ. πίνει ή παίζει χαρτιά και έχει άλλα πάθη και δεν πιστεύει, αλλά όταν δει ένα φτωχό, λυπάται, ταράζεται, θέλει να βοηθήσει, αυτόν μην τον φοβάσαι, θα τον βοηθήσει ο Χριστός. Αλλά αν κάποιος είναι σκληρός και, παρ’ όλο που έχει πολλά, επιμένει και σκληραίνει, …αυτός δεν πάει καλά και θέλει πολλή προσευχή για να αλλάξει αυτός»! 

Ελεήμονα καρδιά μπορεί να έχει και εκείνος που δεν έχει καθόλου χρήματα για να ελεήσει φτωχούς. Μπορεί να τους αγαπάει, να τους συμπαρίσταται με την παρουσία του και να προσεύχεται αδιάκοπα γι’ αυτούς. 

Αντιστοίχως και όποιος έχει μέσα του σκληρή και άπονη καρδιά, απορρίπτεται ασυζητητί από τον Θεό, ακόμα και αν δεν προβεί σε καμμιά κακή ενέργεια εναντίον άλλων. Μετράει το ποιόν της καρδιάς και όχι τόσο οι εξωτερικές πράξεις, είτε καλές είτε κακές. 

Προέχει να αποκτήσουμε σπλαχνική καρδιά. Να ελεούμε από αγάπη και να συγχωρούμε «από των καρδιών ημών τα παραπτώματα» των αδελφών μας. 

Όχι τυπικά, απλώς από καθήκον. 

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Ένας πατέρας έφερε το παιδί του στον Χριστό, λέγοντάς του ότι σεληνιάζεται. Ο Χριστός έδειξε ότι το παιδί διακατεχόταν από δαιμόνιο. Δεν το επηρέαζε σε τίποτε η σελήνη ή τα άστρα, όπως νόμιζαν και νομίζουν πολλές φορές οι άνθρωποι. Και φυσικά ο Χριστός θεράπευσε το παιδί, επιτιμώντας και βγάζοντας το δαιμόνιο. Στους μαθητές του, που απέτυχαν να βγάλουν το πονηρό πνεύμα, καταλόγισε έλλειψη πίστης, προσευχής και νηστείας (Κυριακή Ι΄ Ματθαίου). 

Το δυναμικό αυτό τρίπτυχο (πίστη, προσευχή, νηστεία), είναι κάτι που δεν ηχεί ευχάριστα στα αυτιά μας σήμερα. Απαιτεί προϋποθέσεις που δεν είμαστε διατεθειμένοι να παράσχουμε. Κατ’ αρχήν ο άνθρωπος δεν ικανοποιείται με την πίστη. Θέλει βεβαιότητες ατράνταχτες, σιγουριά ψηλαφητή για το καθετί. Αγκιστρώνεται πιο πολύ στη λογική του, δέχεται συνήθως μόνο ό,τι αυτή μπορεί να επεξηγήσει. Πραγματικότητες πέραν της λογικής, όπως ο Θεός, γίνονται αποδεκτές με αγνωστικισμό, μια και δεν υπάρχουν γι’ αυτές λογικές, δηλαδή αναντίρρητες, αποδείξεις. Δεν επιστρατεύεται η πίστη πουθενά. Εφαρμόζεται ο κανόνας, «για όσα δεν μπορούμε να μιλήσουμε, καλύτερα να μένουμε σιωπηλοί». Η λογική αποθεώνεται, η πίστη περιφρονείται. 

Η προσευχή προϋποθέτει μετατόπιση του κέντρου από τον άνθρωπο στον Θεό. Έρχεται μετά την πίστη, αλλά θέλει επιπλέον και κόπο. Δεν είναι μόνο να ψελλίσουμε κάποια λόγια στον Θεό. Είναι να μεταβάλουμε τη ζωή μας ολόκληρη σε προσευχή αδιάλειπτη. Σε μια σχέση ευχαριστίας και δοξολογίας προς τον Θεό για όλα. Κάτι, που θα μπορούσε να προκύψει και να κρατηθεί σε αδιάπτωτη ένταση μόνο από μια βαθειά αγάπη, έναν μανικό έρωτα για τον Θεό, που θα υποσκέλιζε κάθε έρωτα για καθετί κοσμικό. Που θα μετέθετε την επιθυμία μας στο «όντως εφετόν», στο μόνο που πραγματικά αξίζει ν’ αγαπηθεί, που θα έβλεπε το παν, την απόλυτη χαρά στον Χριστό. 

Η νηστεία πάλι σημαίνει άσκηση. Σωματική και πνευματική. Θέλει κόπο κι αυτή, και μάλιστα πολύ, γιατί μας φέρνει σε κόντρα με ό,τι μάθαμε πολύ καλά από τα γεννοφάσκια μας: Να απολαμβάνουμε. Πασχίσαμε για έναν πολιτισμό, που έγινε μεν πελώριος για να καλύψει κάθε μας ανάγκη, αλλά το νόημά του συρρικνώνεται σε τρεις μόλις λεξούλες: Απόλαυσε τη στιγμή. Μην πάει χαμένο ούτε λεπτό. Μην πεις ποτέ όχι σε επιθυμία σου. Έχουμε τα μέσα πλέον να δίνουμε στον εαυτό μας την κάθε απόλαυση. Έννοιες, όπως άσκηση, μέτρο, περιορισμός επιθυμιών, προσφορά στον άλλο, έχουν χάσει για μας λίγο-πολύ το νόημά τους. Προέχει πάντα η άμεση ικανοποίηση, η άμεση κατανάλωση, η γεύση της στιγμής. Τα θέλουμε όλα και μάλιστα αμέσως! 

Η Παναγία μας όμως, που σε λίγο γιορτάζει, μας στέλνει ένα μήνυμα πολύ διαφορετικό. Δεν επιδίωξε για το πρόσωπό της τίποτε από όσα επιθυμούμε εμείς. Το θέλημά της ήταν πάντα στραμμένο στον Θεό. Άφησε στην άκρη κάθε δική της επιθυμία. Κανόνας της, εφ’ όρου ζωής, ήταν ο αρχικός της λόγος, «ιδού η δούλη Κυρίου». Αν και μπορούσε, ως Μητέρα του Θεού, να έχει τα πάντα, δεν ζήτησε για τον εαυτό της τίποτε. Επέλεξε ισόβια άσκηση, έζησε ταπεινή και αφανής. Υπήρξε τέλεια, η μόνη αναμάρτητη μεταξύ των ανθρώπων, και όμως, χωρίς να το έχει ανάγκη, προσευχόταν και νήστευε μέχρι την τελευταία της στιγμή, ακόμα και όταν είχε λάβει ήδη από τον πρωτοστάτη αρχάγγελο το μήνυμα για την ένδοξη μετάστασή της «γήθεν προς ουρανόν». 

Ο Χριστός, όσο ζούσε επί γης, νήστευε και προσευχόταν. Η Παναγία το ίδιο. 

Εμείς; Γιατί να θεωρούμε λάθος και ζημία μας έναν τέτοιο τρόπο ζωής; 

Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Ο Χριστός χόρτασε πέντε χιλιάδες άνδρες με πέντε άρτους και δύο ιχθύες. Αμέσως μετά το θαύμα ο Χριστός ανάγκασε τους μαθητές του να μπουν στο πλοίο και να περάσουν στην απέναντι όχθη της Γαλιλαίας, για να μην παρασυρθούν από άκαιρους ενθουσιασμούς, όπως το πλήθος που έφαγε τους άρτους και ήθελε να ανακηρύξει τον Χριστό βασιλέα του. Ο ίδιος παρέμεινε πίσω, απόλυσε τους όχλους και κατόπιν ανέβηκε στο όρος να προσευχηθεί κατ’ ιδίαν. Όταν έπεσε η νύχτα, βρισκόταν εκεί εντελώς μόνος (Κυριακή Θ΄ Ματθαίου). 

Ο άνθρωπος συνήθως φοβάται τη μοναξιά, ιδίως στην ερημιά και ιδιαίτερα τη νύχτα. Τον φυσικό αυτό φόβο εκμεταλλεύεται ο διάβολος για να διώξει από την έρημο τους αναχωρητές μοναχούς. Και δεν αρκείται στη φυσική αγριάδα της νύχτας και της ερήμου (σκοτάδι, αγρίμια κ.λ.π.), αλλά δημιουργεί και επιπλέον φόβους ο ίδιος με την ταραχώδη παρουσία του, όπως στον άγιο Αντώνιο και σε πολλούς άλλους ασκητές. 

Ο άνθρωπος όμως φοβάται ίσως πολύ περισσότερο μια άλλη μοναξιά, ακόμα και μέσα στην πολυκοσμία, όταν δεν υπάρχει δικός του άνθρωπος κοντά του. Όταν κανένας δεν χτυπάει την πόρτα του, ούτε για καλημέρα. Όταν λέει: «Άνθρωπον ουκ έχω», όχι μόνο για αρρώστιες τυχόν και ανάγκες, αλλά κυρίως για ψυχική συμπαράσταση. 

Αντιθέτως ο Χριστός δεν φοβόταν ούτε απέφευγε τη μοναξιά. Ήδη, αμέσως μετά τη βάπτισή του απομακρύνθηκε στην έρημο και έμεινε κατάμονος εκεί επί σαράντα μερόνυχτα, προσευχόμενος, χωρίς τροφή, συντροφιά μόνο με τα αγρίμια. «Και ην μετά των θηρίων», που κοντά του μεταμορφώνονταν σε αρνάκια (Μαρκ. 1, 13). 

Μα ούτε και την άλλη μοναξιά φοβόταν ο Χριστός. Έλεγε στους μαθητές του λίγο πριν από το Πάθος του, ότι θα διασκορπισθήτε όλοι στα σπίτια σας και εμένα θα με αφήσετε μόνο. Αλλά δεν θα είμαι πραγματικά μόνος, διότι «ο Πατήρ μετ’ εμού εστιν» (Ιω. 16, 32). Ο Χριστός βρισκόταν πάντα ενωμένος με τον Πατέρα του και το Άγιο Πνεύμα. Αν και ως άνθρωπος βρισκόταν κάτω, επί της γης, ταυτόχρονα ως Θεός βρισκόταν και πάνω στον ουρανό, από όπου δεν απουσίασε ποτέ, ουδ’ επί στιγμήν. «Όλος ην εν τοις κάτω, και των άνω ουδόλως απήν». 

Ακόμα και για όσο διάστημα ο Χριστός ήταν νεκρός, συνέβη το εξής παράδοξο: Η ανθρώπινη φύση του χωρίστηκε στα δύο. Το σώμα του έμεινε στον τάφο, η ψυχή του κατέβηκε στον Άδη. Ο Χριστός όμως ως Θεός, με τη θεϊκή του φύση, παρέμενε συνεχώς ενωμένος και με το σώμα του στον τάφο και με την ψυχή του στον Άδη. Ταυτόχρονα ως Θεός βρισκόταν στον Παράδεισο με τον ληστή, στον θρόνο του με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, αλλά και πανταχού παρών, γεμίζοντας τα πάντα με την παρουσία του. 

Ποτέ δεν ήταν πραγματικά μόνος ο Χριστός, αλλά με τον Πατέρα, δείχνοντας ότι μόνο η σχέση με τον Θεό θα νικήσει και τη μοναξιά του ανθρώπου. 

Μοναδική εξαίρεση και ανερμήνευτο για μας μυστήριο αποτελεί μόνο το αποκορύφωμα της οδύνης επί του Σταυρού, όπου ο Θεός Πατήρ επέτρεψε να βιώσει στο έπακρο η ανθρώπινη φύση του Χριστού το αφόρητο βάρος των αμαρτιών όλου του κόσμου, να γίνει πραγματικά για χάρη μας κατάρα. Κάτι που έκανε τον Χριστό να ανακράξει: «Θεέ μου, Θεέ μου, ινατί με εγκατέλιπες;» 

Τί βίωσε τότε ο Χριστός; 

Δεν θα μπορέσουμε να το καταλάβουμε ούτε να το βιώσουμε ποτέ εμείς. 

Ο ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ π. Δημητρίου Μπόκου

 Ο ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Αναρίθμητα πλήθη (πέντε χιλιάδες άνδρες, χωρίς να υπολογισθούν τα γυναικόπαιδα), κουβαλώντας τους ασθενείς τους, αναζήτησαν τον Χριστό στην ερημιά που βρισκόταν. Ο Χριστός, βλέποντάς τους ως «πρόβατα μη έχοντα ποιμένα», τους σπλαχνίστηκε και τους δίδαξε πολλά «περί της βασιλείας του Θεού». 

Έφτασε το βράδυ, αλλά κανένας δεν έφευγε. Οι μαθητές εξέφρασαν την αγωνία τους: Απόλυσέ τους, να ψάξουν για τροφή στα πλησιέστερα χωριά. Μα ο Χριστός είπε: «Δώστε τους εσείς να φάνε». Οι μαθητές έπεσαν από τα σύννεφα! «Έχουμε μόνο πέντε ψωμιά και δύο ψάρια». Πώς είναι δυνατόν να φάει τόσος κόσμος; Μπορούμε εμείς να πάμε να αγοράσουμε τροφές για τόσο λαό; Ούτε το τεράστιο ποσό των διακοσίων δηναρίων δεν θα έφτανε, όχι για να χορτάσουν, αλλά ούτε για να πάρει ο καθένας ένα κομματάκι (Κυριακή Η΄ Ματθαίου). 

Ο Χριστός μάλιστα πείραζε κιόλας τον Φίλιππο, λέγοντάς του: «Πόθεν αγοράσωμεν άρτους ίνα φάγωσιν ούτοι;» (Ιω. 6, 5). Τον ίδιο προβληματισμό εξέφρασαν οι μαθητές και λίγο αργότερα, όταν χρειάστηκε να τραφούν άλλοι «τετρακισχίλιοι άνδρες χωρίς γυναικών και παιδίων». 

Αν και είχαν δει το θαύμα του χορτασμού των πεντακισχιλίων με πέντε μόνο άρτους και δύο ψάρια, όμως και πάλι αναρωτήθηκαν με αμηχανία: Πώς είναι δυνατόν να βρεθούν στην ερημιά τόσα ψωμιά για να χορτάσει τόσος όχλος; Αν και είχαν δει εν τω μεταξύ πολλά άλλα θαύματα, ο σκεπτικισμός και η ολιγοπιστία δεν έλειψαν. 

Ο Χριστός χρησιμοποίησε αυστηρή γλώσσα απέναντί τους, επειδή αδυνατούσαν να απαγκιστρωθούν από τον στείρο, στενόμυαλο ορθολογισμό τους. Τους λέει: Τόσα είδατε και ακούσατε και ακόμα δεν καταλαβαίνετε τίποτε; «Ούπω νοείτε ουδέ συνίετε; Έτι πεπωρωμένην έχετε την καρδίαν υμών;» (Μαρκ. 8, 17). Δεν υπάρχει μόνο η λογική στον κόσμο. 

Όλα αυτά θυμίζουν τη στάση των Εβραίων στην έρημο, όπου, αν και είχαν δει συγκλονιστικές παρεμβάσεις του Θεού, γόγγυζαν πολλές φορές εναντίον του. Όπως, όταν μετά από πορεία τριών ημερών από το Σινά, θυμήθηκαν την «καλοπέραση» που είχαν στην Αίγυπτο. Ξέχασαν το μαστίγιο και θυμόντουσαν μόνο τα ψάρια, τα πεπόνια, τα αγγούρια, τα πράσα, τα κρεμμύδια και τα σκόρδα που έτρωγαν. Βαρέθηκαν το μάννα που έστελνε ο Θεός κάθε μέρα και πεθύμησαν κρέας. 

Ακόμα και ο μέγας Μωυσής λιγοψύχησε. Ξέχασε προς στιγμήν ποιον είχε απέναντί του. 

«Πού θα βρω εγώ κρέας να δώσω σε όλον αυτόν τον λαό;» ρώτησε. Μα ο Κύριος του είπε ότι θα τους προμηθεύσει κρέας, όχι για μια και δυο και πέντε και δέκα και είκοσι μέρες, αλλά για ένα ολόκληρο μήνα. 

Κάτι τέτοιο όμως φάνηκε ακόμα και στον Μωυσή απίστευτο. «Εξακόσιες χιλιάδες μάχιμους άνδρες έχει ο λαός αυτός και λες πως θα τους δώσεις κρέας για ολόκληρο μήνα; Πόσα πρόβατα και βόδια θα σφαγούν για να επαρκέσουν; Ή θα συγκεντρωθούν όλα τα ψάρια της θάλασσας για να τους φτάσουν;» Ο Θεός όμως είπε: «Μήπως το χέρι του Κυρίου δεν μπορεί να κάνει τέτοιο πράγμα; Θα δεις λοιπόν τώρα μπροστά σου αν θα πραγματοποιηθεί ο λόγος μου ή όχι». 

Και έστειλε ο Θεός γύρω από την κατασκήνωση του λαού αμέτρητα ορτύκια. Σχημάτισαν ένα τεράστιο στρώμα, πλάτους μιας ημέρας δρόμου και ύψους δύο πήχεων. Όλη τη μέρα και όλη τη νύχτα και όλη την επόμενη μέρα μάζευαν ορτύκια. Τα ξήραναν και επί ένα μήνα έτρωγαν. 

Γιατί άραγε ο άνθρωπος είναι πάντα τόσο σκεπτικιστής απέναντι σε ό,τι δεν υποτάσσεται στη λογική του; 

Μήπως αυτή και μόνο είναι ο θεός του, αυτήν και μόνο έχει πρόθεση να προσκυνάει; 

Η ΠΛΗΡΗΣ ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ π. Δημητρίου Μπόκου

 

Ο εχθρός γέμισε ερείπια τη χώρα, λεηλάτησε τον πλούτο της, πέρασε απ’ το μαχαίρι του πλήθος αμάχων και έφυγε σύροντας πίσω του ένα πολύ μεγαλύτερο πλήθος αιχμαλώτων. Ο υπερασπιστής στρατηγός όμως ανασύνταξε τις δυνάμεις του. Αντεπιτέθηκε. Χτύπησε και κατανίκησε τον εχθρό στην καρδιά του βασιλείου του, στην ίδια την πρωτεύουσά του. Ελευθέρωσε τους αιχμαλώτους και τους επανέφερε στην πατρίδα, μαζί με τους διαρπαγέντες θησαυρούς. 

Και όμως! 

Οι άνθρωποι σώθηκαν, μα όχι όλοι. Ο ελευθερωτής στρατηγός δεν μπορούσε να επαναφέρει στη ζωή τους νεκρούς, ούτε να διασώσει όσο μέρος της λείας είχε ήδη διασκορπιστεί και κατασπαταληθεί. Δεν μπορούσε να περισώσει ό,τι είχε ήδη διαφύγει οριστικά από τα χέρια του. 

Υπάρχει όμως ένας στρατηγός, «βασιλεύς μέγας επί πάσαν την γην», που έχει τη δύναμη να διορθώνει τα πάντα. Που μπορεί να ξαναπάρει ό,τι έχει χαθεί, ό,τι έχει καταστραφεί, ό,τι έχει θανατωθεί. Μπορεί να ξαναφτιάξει τα πάντα όπως ήταν πριν και ακόμα καλύτερα. 

Είναι ο νικητής Χριστός, που έρχεται και αναδημιουργεί ό,τι έχασε ο άνθρωπος. Γι’ αυτό και φροντίζει επιμελώς να μην αφεθεί κανένα μέρος του κατεστραμμένο. Παίρνει πάνω του και σηκώνει από τον τόπο της καταστροφής όλα τα κομμάτια του, ακόμα κι αν έχουν διασκορπιστεί στους τέσσερες ανέμους. Δεν αφήνει ούτε το παραμικρό κομματάκι του. Γιατί ό,τι μείνει πεταμένο κάτω θα χαθεί. Θα σαπίσει. Θα γίνει χώμα. Θα πεθάνει οριστικά. «Το γαρ απρόσληπτον, αθεράπευτον. Ο δε ήνωται τω Θεώ, τούτο και σώζεται» (Αγ. Γρηγορίου Θεολόγου, Επιστολή προς Κληδόνιον, PG 37, 181C-184A). 

Τί σημαίνει αυτό; 

Ο άνθρωπος θανατώθηκε από τον εχθρό ολόκληρος. Σώμα, ψυχή και νους. Ο διάβολος τον εξουσίασε απόλυτα. Έτσι και ο Χριστός παίρνει πάνω του, προσλαμβάνει, τον όλο άνθρωπο. Κάνει δικά του όλα τα κομμάτια του ανθρώπου. Δεν αφήνει τίποτε απέξω. Παίρνει το σώμα του, την ψυχή του, τον νου του. Ντύνεται ολόκληρη την ανθρώπινη φύση. Δεν παίρνει μέρος της, μόνο σώμα ή μόνο ψυχή και μάλιστα χωρίς τον νου, όπως ανόητα έλεγαν πολλοί αιρετικοί. Γίνεται ο πιο κανονικός, ο πιο πλήρης άνθρωπος. 

Κατεβαίνει στο βασίλειο του εχθρού και τον κατανικάει. Και έτσι ντυμένος με την ανθρώπινη φύση, με τον άνθρωπο στους ώμους του, ανεβαίνει. Και όλο ανεβαίνει. Ξεπερνάει τους αγγέλους, τους ουρανούς. Φτάνει ως εκεί που δεν έχει κάτι άλλο ψηλότερα. Στον θρόνο του Θεού. Και κάθεται «εκ δεξιών του Πατρός». Ο άνθρωπος πλέον κάθεται στα δεξιά του Θεού πλήρης, σώμα, ψυχή και νους, ενωμένος τέλεια με τον Θεό. 

Αν κάτι από αυτά δεν το έπαιρνε πάνω του ο Χριστός, δεν το προσλάμβανε στον εαυτό του, θα έμενε κάτω. Αθεράπευτο. Στο βασίλειο του εχθρού. Νεκρό. Σώθηκε μόνο ό,τι ενώθηκε με τον Θεό στο πρόσωπο του Χριστού. Γι’ αυτό ο Χριστός δεν έκανε προχειροδουλειές. Πήρε πάνω του προσεκτικά από κάτω όλα τα ανθρώπινα στοιχεία. Ό,τι ήταν του ανθρώπου. Σώμα, ψυχή και νου. Τα ένωσε μέσα του με τον Θεό. Έγινε και παραμένει εσαεί Θεός και άνθρωπος. 

Το ασύλληπτο αυτό γεγονός διακήρυξε η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος (Κυριακή των Αγίων Πατέρων). 

Και όλα αυτά, για να γίνεται και ο κάθε άνθρωπος θεός, αν βέβαια το θέλει. Με το ζόρι ποτέ! 

ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Τη στενή σχέση αμαρτίας και ασθένειας έδειξε ο Χριστός, θεραπεύοντας τον παραλυτικό που έφτασε με παράξενο τρόπο μπροστά του (κατεβασμένος με σχοινιά από τη στέγη του σπιτιού), αφού όμως έδωσε προτεραιότητα στην υγεία της ψυχής του, προτάσσοντας της σωματικής θεραπείας την άφεση των αμαρτιών του (Κυριακή ΣΤ΄ Ματθαίου). 

Εξ αρχής είχε τονισθεί από τον Θεό στον άνθρωπο η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ αμαρτίας και ασθένειας. Η διάπραξη της αμαρτίας θα επέφερε στον δυνάμει αθάνατο άνθρωπο φθορά. Ασθένεια, πόνο, γήρανση, θάνατο. Όπερ και εγένετο. Ο άνθρωπος ένεκα της αμαρτίας κληρονόμησε θνητότητα και πολύμοχθο βίο. Γεμάτο ταλαιπωρία και βάσανα. 

Ο βιβλικός άνθρωπος είχε ισχυρή μέσα του την αντίληψη ότι κάθε λυπηρό στη ζωή του προερχόταν από την αμαρτία. «Ωσεί φορτίον βαρύ» αισθάνεται ο Δαυΐδ τις αμαρτίες του και θρηνεί γι’ αυτές, θεωρώντας ότι εξ αιτίας τους επέπεσε πάνω του η οργή του Θεού και όλο το σώμα του ασθένησε βαριά. «Ουκ έστιν ίασις εν τη σαρκί μου από προσώπου της οργής σου, ουκ έστιν ειρήνη εν τοις οστέοις μου από προσώπου των αμαρτιών μου» (Ψαλμ. 37, 4). 

Ο Ιώβ ακούει από τους τρεις «παρηγορητές» φίλους του, ότι είναι αδύνατο να έχει υποστεί τέτοιες φοβερές συμφορές χωρίς να έχει αμαρτήσει βαρύτατα. Ακόμα και για τον Μεσσία Χριστό οι Εβραίοι, βλέποντας τα πάθη του και την επώδυνη σταύρωσή του, είχαν την εσφαλμένη αντίληψη ότι τα παθαίνει όλα αυτά, επειδή ο Θεός τον τιμωρεί για τις αμαρτίες του. Ότι είναι «εν πόνω και εν πληγή από Θεού και εν κακώσει» (Ησ. 53, 4). Και αυτό τους κατασκανδάλιζε. Δεν μπορούσαν να διανοηθούν ότι ήταν δυνατόν να πάσχει κάποιος υπέρ των άλλων. 

Πέραν του ότι ο Χριστός ειδικά οδυνάται για τις δικές μας αμαρτίες και ότι οι άγιοι γενικά δοκιμάζονται από τον Θεό για να προκόψουν έτι περαιτέρω στην αγιότητα, δεν παύει να ισχύει το ότι η αμαρτία παραμένει γενεσιουργός αιτία της ταλαιπωρίας, της φθοράς, της αρρώστιας, του θανάτου. Ο άγιος Παΐσιος (που εορτάζει σήμερα, 12 Ιουλ.) μιλάει για μια πολύ συνηθισμένη αμαρτία, που φέρνει μεγάλο κακό στη ζωή μας: Τον μη εκκλησιασμό λόγω εργασίας την Κυριακή. 

«Δουλεύουν Κυριακές και γιορτές και τους βρίσκουν συμφορές. Κανονικά πριν από τον Εσπερινό της γιορτής ή της Κυριακής σταματάει κάθε εργασία. Παλιά και οι χωρικοί που ήταν έξω στα χωράφια, μόλις άκουγαν την καμπάνα του Εσπερινού, έκαναν τον σταυρό τους και σταματούσαν τη δουλειά. Το ίδιο και οι γυναίκες που κάθονταν στη γειτονιά. Σηκώνονταν, έκαναν τον σταυρό τους και άφηναν το πλέξιμο ή ό,τι άλλο έκαναν. Και ο Θεός τούς ευλογούσε. Είχαν την υγεία τους και χαίρονταν. Τώρα κατήργησαν τις γιορτές, απομακρύνθηκαν από τον Θεό και την Εκκλησία και τελικά, όσα βγάζουν από τη δουλειά τους τα δίνουν στους γιατρούς και στα νοσοκομεία. 

Μια φορά ήρθε ένας πατέρας στο Καλύβι και μου λέει: «Το παιδί μου αρρωσταίνει συχνά και οι γιατροί δεν μπορούν να βρουν τί έχει». «Να σταματήσεις να δουλεύεις Κυριακή και όλα θ’ αλλάξουν», του είπα. Πράγματι σταμάτησε, και το παιδάκι του έγινε καλά. 

Πάντα λέω στους λαϊκούς να σταματήσουν να δουλεύουν Κυριακές και γιορτές, για να μην τους βρουν στη ζωή τους συμφορές. Όλοι μπορούν να ρυθμίσουν τη δουλειά τους. Και αν λίγο ζημιωθούν από μια λύση, θα πάρουν ευλογία διπλή. Πολλοί όμως δεν το καταλαβαίνουν... Η Θεία Λειτουργία αγιάζει. Αν δεν πάει ο Χριστιανός την Κυριακή στην Εκκλησία, πώς θα αγιασθεί;» (Αγ. Παϊσίου, Λόγοι, Α΄, Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο, σ. 185). 

Και να ’ταν μόνο αυτό; 

Τόσες άλλες βαρύτατες αμαρτίες μας, πόση ζημιά κάνουν άραγε στη ζωή μας; 

ΔΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΑΦΕΝΤΗΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Ο δούλος ενός Ρωμαίου εκατοντάρχου ασθένησε βαριά. Ο εκα-τόνταρχος, αν και ειδωλολάτρης, προσέφυγε στον Χριστό. Προσέκει-το ευνοϊκά προς τη θρησκεία των Ιουδαίων, ήταν μάλλον προσανατο-λισμένος προς την αναζήτηση του ενός αληθινού Θεού. Φαίνεται πως λόγω της κλίσης του αυτής παρακολουθούσε και γνώριζε τα σχετικά με τον Χριστό, πράγμα που δημιούργησε μέσα του τις προϋποθέσεις για μια αληθινή σχέση μαζί του. Και ο Χριστός ομολόγησε γι’ αυτόν εμμέσως ότι είναι μέτοχος και τέκνο της Βασιλείας του Θεού (Κυρια-κή Δ΄ Ματθαίου). 

Η αληθινή σχέση με τον Θεό περνάει πάντα μέσα από τη σχέση προς τον συνάνθρωπο. Και ο εκατόνταρχος έδειξε ότι είχε φτάσει στη σωστή σχέση με τον συνάνθρωπο. Αγαπούσε τον δούλο του. Σε μια εποχή που οι δούλοι νομικά δεν είχαν ανθρώπινη υπόσταση, που συ-γκαταλέγονταν στα πράγματα, στα υπάρχοντα των αφεντικών τους, ο εκατόνταρχος έδωσε αξία στον δούλο του. Δεν τον θεωρούσε πράγ-μα, που μπορεί να το κάνει ό,τι θέλει χωρίς να οφείλει λογαριασμό σε κανένα. Τον θεώρησε όμοιό του. Ήταν γι’ αυτόν αγαπητός, πολύτιμος άνθρωπος. 

Ο εκατόνταρχος έφτασε σε σχέση αγάπης με τον δούλο του, που είναι το ύψιστο ζητούμενο μεταξύ ανθρώπων. Ο δούλος ήταν υπά-κουος στο αφεντικό του. «Λέγω στον δούλο μου, κάνε αυτό και το κά-νει», ομολογεί ο εκατόνταρχος. Ο δούλος εκτελούσε πιστά τις εντολές του κυρίου του. Όχι όμως από φόβο. Όχι ωφελιμιστικά, για να επιτύ-χει ανταμοιβή. Όχι κινούμενος από κάποια ανάγκη. Όχι ενεργώντας παρά τη θέλησή του. Όχι θεωρώντας αγγαρεία την εκτέλεσή τους. Όχι εκτελώντας τες με απέχθεια, με αποστροφή, μισώντας αυτό που κά-νει. Όχι για να εξαγοράσει την εύνοια του κυρίου του. Τίποτε από όλα αυτά. 

Ο δούλος υπάκουε, τηρούσε, εκτελούσε τις εντολές από ευχαρί-στηση, από καθαρή αγάπη για τον κύριό του. Για να είναι πάντα ενω-μένος σε μια σχέση αγάπης μαζί του. Δεν ήταν εργάτης του φόβου ή του μισθού, αλλά της αγάπης. 

Σχέση αγάπης μάς ζητάει και ο Θεός. Εκείνος μας αγαπάει και έ-δειξε εμπράκτως ότι δεν θέλει να μας αγαπάει κρυφά. Και έγινε άν-θρωπος για να μας δώσει «της μεγίστης αγάπης πείραν», να φανεί «τον έσχατον ερών έρωτα», ότι τον διακατέχει ο σφοδρότερος έρωτας για μας (αγ. Νικόλαος Καβάσιλας, Περί της εν Χριστώ ζωής, Λόγος 6, PG 150, 645Β). 

Αντίστοιχη αγάπη περιμένει και από μας, μέσω πιστής τήρησης των εντολών του. Όχι για ωφελιμιστική συναλλαγή μαζί του, όχι για να ξεπληρώσουμε κάποιο χρέος απέναντί του, ή να τον εξευμενίσου-με. Αλλά για να αναπλασθεί η φύση μας, να θεραπευθεί από την αμαρ-τία, να μπορέσει να ενωθεί μαζί του σε ένωση απόλυτης αγάπης. Οι εντολές του είναι σωστικά μας φάρμακα, τρόπος εξυγίανσης, ύψιστο τεκμήριο αγάπης μας προς αυτόν, ασφαλής οδηγός θέωσης. 

Εθισμένοι στον δυτικό νομικό τρόπο σκέψης, σκεφτόμαστε τη σχέση μας με τον Θεό συνήθως πάνω στο δίπολο αφέντη-δούλου. 

Όμως αυτό επέχει θέση πολύ μακράν της αληθείας. 

Ο Θεός επιθυμεί μαζί μας σχέση πατέρα προς τέκνα, σχέση βα-θειάς αγαπητικής ένωσης, μέσα σε πνεύμα υπέρτατης ερωτικής πα-ραφοράς. 

Η ΠΟΝΗΡΗ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ π. Δημητρίου Μπόκου

 Η ΠΟΝΗΡΗ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Στη ροή της επί του Όρους ομιλίας του ο Χριστός είπε και τα εξής παραβολικά λόγια: «Ο λύχνος του σώματός εστιν ο οφθαλμός». Φως για το σώμα είναι το μάτι. Αν το μάτι σου είναι γερό, όλο το σώμα σου θα είναι φωτεινό, θα βλέπει καλά. «Εάν δε ο οφθαλμός σου πονηρός η», αν το μάτι σου είναι άρρωστο, τυφλό, όλο το σώμα σου θα είναι σκοτεινό. Βυθισμένο στο σκοτάδι (Κυριακή Γ΄ Ματθαίου). Τί θέλει να πει με αυτά τα τόσο απλά λόγια ο Χριστός; 

Ότι όπως σκοτεινιάζει το μάτι σου, έτσι μπορεί να σκοτεινιάσει και η καρδιά σου. Και από τί προκαλείται ο σκοτισμός αυτός; Από τα πάθη της αμαρτίας φυσικά. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης π. χ. αναφέρει την εξής περίπτωση: Όποιος αγαπάει τον συνάνθρωπό του «εν τω φωτί μένει». Αλλά όποιος τον μισεί «εν τη σκοτία εστί και εν τη σκοτία περιπατεί» και δεν γνωρίζει πού πηγαίνει, διότι «η σκοτία ετύφλωσε τους οφθαλμούς αυτού». Μιλάει φυσικά για το πνευματικό σκοτάδι που κατακλύζει τους νοερούς οφθαλμούς της ψυχής (Α΄ Ιω. 2, 10-11). 

Ο Χριστός εδώ έχει κατά νουν μια άλλη περίπτωση. Θεωρεί σκοτάδι που τυφλώνει τους νοερούς οφθαλμούς, την προσκόλληση στον πλούτο, τη φιλαργυρία, την πλεονεξία. Λίγο πριν είχε μιλήσει αποτρεπτικά για την αγωνιώδη προσπάθεια των ανθρώπων να θησαυρίζουν. Μη θησαυρίζετε για τον εαυτό σας επίγειους θησαυρούς, είπε, αλλά θησαυρούς στον ουρανό. Γιατί όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας (Ματθ. 6, 18-21). 

Αν ο άνθρωπος προσκολληθεί στους επίγειους θησαυρούς, θα γίνει ειδωλολάτρης. Είδωλο, θεό του, θα έχει το χρήμα. Γι’ αυτό και οι χαρακτηρισμοί της Αγίας Γραφής για τη φιλαργυρία και την πλεονεξία είναι βαρύτατοι. Η μεν είναι ρίζα όλων των κακών, η δε ειδωλολατρία (Α΄ Τιμ. 6, 10. Κολ. 3, 5. Εφ. 5, 5). Και ο Χριστός θεωρεί αδύνατο το να υπηρετεί κάποιος ταυτόχρονα και τα δυο αφεντικά. Και τον Θεό και το χρήμα (Ματθ. 6, 24). 

Μα έλα που η πολυμήχανη «ευσέβεια» βρίσκει τρόπους να συμβιβάζει και τα αντίθετα. Αν έχουμε πολλά λεφτά, θα κάνουμε και πιο πολλές φιλανθρωπίες. Λένε οι «ευσεβείς» φιλάνθρωποι: Να μην κερδίσουμε, Θεέ μου, και ένα λαχείο; Για να δίνουμε κάτι και σε κανένα φτωχό! Κι αυτοί που θα πάρουν τους μεγάλους μισθούς, θα τους βάλουν, είπαν, στα φιλόπτωχα. Τί συγκινητικό! 

Αλήθεια, δεν το ήξερε αυτό ο Χριστός; Τότε, γιατί είπε στους μαθητές του να αφήσουν τα πάντα και να τον ακολουθήσουν, πράγμα που επανέλαβε και στον πλούσιο νεανίσκο; Γιατί οι απόστολοι γύριζαν ανά τον κόσμο ρακένδυτοι, γυμνητεύοντες, πεινασμένοι, διψασμένοι, απόβλητα της κοινωνίας; 

Γιατί ακόμα και οι πρώτοι χριστιανοί είχαν το πνεύμα των αποστόλων και αντί να μαζεύουν, πωλούσαν χωράφια, σπίτια, ό,τι είχαν, και τα έδιναν για τους φτωχούς; Γιατί ο Πέτρος είπε στον εκ γενετής χωλό που ζητιάνευε στην πόρτα του ναού, «αργύριον και χρυσίον ουχ υπάρχει μοι» και του έδωσε κάτι άλλο, πολυτιμότερο; Γιατί τόσοι πλούσιοι άγιοι μοίρασαν τα πλούτη τους και έγιναν εκούσια φτωχοί; 

Ο Χριστός απέτρεψε τους μαθητές του απ’ το να μαζεύουν χρήματα με πρόφαση δήθεν την ελεημοσύνη. Μα είναι τόσο κακό, τόσο επικίνδυνο αυτό; 

Ένας φιλάνθρωπος φτωχός, ο Ευλόγιος, όταν κάποτε βρήκε χρήματα πολλά, άλλαξε νοοτροπία εντελώς. Πήγε στην πρωτεύουσα, αγόρασε μεγάλο αρχοντικό, άρχισε να ζει στην απόλυτη χλιδή. Ξέχασε τελείως τους φτωχούς, έγινε σκληρός. Μα ο Θεός επέτρεψε να γυρίσει η τύχη του, να χάσει τα πάντα, να ξαναγίνει φτωχός. Και τότε θυμήθηκε ξανά τους φτωχούς και τον Θεό. 

Νομίζεις ότι εσύ μπορείς να μείνεις ανέγγιχτος από τον πλούτο; Άκου τους αγίους: «Όσον δύνασαι, μετά πτωχείας και ταπεινώσεως» ζήσε, ώστε εσύ μάλλον να έχεις ανάγκη βοήθειας από άλλους (πρβλ. και ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, Αθήνα 1980, τ. Γ΄, Υποθέσεις μζ΄, μη΄, μθ΄, σ. 612-652). 

Δύσκολο και να κατανοηθούν αυτά σήμερα. 

Μα ο Χριστός επιμένει. Η προσκόλληση στη συσσώρευση πλούτου τυφλώνει, σκοτίζει την ψυχή. Μόνο η απαλλαγή απ’ αυτήν ξαναδίνει φως. 

ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ π. Δημητρίου Μπόκου

 ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Το Πεντηκοστάριο έκλεισε. Ο τεράστιος κύκλος των κινητών εορτών του Πάσχα, από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου μέχρι την Κυριακή των Αγίων Πάντων συμπληρώθηκε. Ξαναμπαίνουμε στην ομαλή ροή του λειτουργικού εκκλησιαστικού έτους. Η ανάγνωση του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου τελείωσε και άρχισε ήδη από την προηγούμενη Κυριακή η ανάγνωση του κατά Ματθαίον. 

Ο Χριστός καλεί σήμερα τους πρώτους μαθητές του. Ο Πέτρος και ο Ανδρέας, ο Ιωάννης και ο Ιάκωβος, αποτελούν την απαρχή των αποστόλων (Κυριακή Β΄ Ματθαίου). 

Ο Χριστός συμπλήρωσε σιγά-σιγά την ομάδα των δώδεκα (ΙΒ΄) και στη συνέχεια των εβδομήκοντα (Ο΄) αποστόλων. Στη διάρκεια των τριών ετών που ήταν μαζί τους, φρόντισε να τους προετοιμάσει με κάθε τρόπο για τη μεγάλη τους αποστολή. Τους έστελνε και σε μικρές περιοδείες στις πόλεις και τα χωριά του Ισραήλ, για να εκπαιδεύονται στην αποστολική δράση. 

Τους προίκιζε με τα πνευματικά εφόδια που ήταν απαραίτητα για το έργο τους, εφιστούσε όμως ιδιαίτερα την προσοχή τους να μην αγωνιούν για τα υλικά. «Μη κτήσησθε χρυσόν μηδέ άργυρον μηδέ χαλκόν εις τας ζώνας υμών». Μην κουβαλάτε πορτοφόλια με λεφτά, τους έλεγε. Ούτε σακούλι με προμήθειες να έχετε, ούτε δύο χιτώνες, ούτε υποδήματα, ούτε ραβδί. «Άξιος γαρ εστιν ο εργάτης της τροφής αυτού». Θα σας τρέφουν αυτοί για τους οποίους εργάζεστε (Ματθ. 10, 9-10). 

Έτσι ο Χριστός νομοθέτησε, «τοις το Ευαγγέλιον καταγγέλλουσιν εκ του Ευαγγελίου ζην». Διέταξε, όσοι κηρύττουν το Ευαγγέλιο, να ζουν από τη συνδρομή εκείνων που ακούνε το ευαγγελικό κήρυγμα. 

Οι απόστολοι όμως, μιμούμενοι την πτωχεία του Κυρίου τους, χρησιμοποίησαν γενικά με φειδώ το δικαίωμα αυτό. Έκαναν περιορισμένη και διακριτική χρήση του, «μηδεμίαν εν μηδενί διδόντες προσκοπήν», αποφεύγοντας δηλαδή κάθε αφορμή σκανδάλου, «ίνα μη μωμηθή η διακονία». Για να μην υπάρξει καμμιά μομφή, καμμιά κατηγορία εναντίον του έργου τους, που ήταν η κήρυξη του Ευαγγελίου (Α΄ Κορ. 9, 12). 

Έτσι, για να είναι αληθινοί διάκονοι του Θεού, για να μην προκαλούν και σκανδαλίζουν τους πιστούς, έζησαν λιτά και φτωχικά. «Ως πτωχοί, …ως μηδέν έχοντες». Διαβιούσαν «εν λιμώ και δίψει, εν νηστείαις πολλάκις, εν ψύχει και γυμνότητι». Με απλά λόγια, πεινούσαν και διψούσαν, στερούνταν την τροφή, βρίσκονταν στο κρύο χωρίς τα κατάλληλα ρούχα (Α΄ Κορ. 9, 14. Β΄ Κορ. 6, 3. 10. 11, 27). 

Περισσότερο μάλιστα από όλους υπέφερε ο Παύλος, γιατί δεν θέλησε να κάνει καθόλου χρήση της εξουσίας του να ζει από το Ευαγγέλιο, να τον συντηρούν δηλαδή οι πιστοί. «Αργυρίου ή χρυσίου ή ιματισμού ουδενός επεθύμησα», λέει. Για τις ανάγκες τις δικές μου και των συνεργατών μου δούλεψαν αυτά εδώ τα χέρια μου. Εργαζόταν στα μικρά περιθώρια του χρόνου του ως σκηνοποιός, για να μη δημιουργήσει «εγκοπήν τινα», ούτε το παραμικρό εμπόδιο στο έργο του Ευαγγελίου (Πράξ. 20, 33-34. Α΄ Κορ. 9, 12). 

Ρίζα όλων των κακών θεωρούσαν οι απόστολοι τη φιλαργυρία. Ονόμαζαν την πλεονεξία ειδωλολατρία (Α΄ Τιμ. 6, 10. Εφ. 5, 5. Κολ. 3, 5). Ιδιαιτέρως τόνιζαν στους διαδόχους τους, τους επισκόπους, να είναι αφιλάργυροι (Α΄ Τιμ. 3, 3). 

Και όντως διαχρονικά, πολλοί από αυτούς μιμήθηκαν το αποστολικό φρόνημα. Άλλοι όμως έπραξαν το αντίθετο. Θεώρησαν «πορισμόν την ευσέβειαν» (Α΄ Τιμ. 6, 5). Ευκαιρία να πλουτήσουν. Μα πήγαν με το αργύριό τους στην απώλεια (Πράξ. 8, 20). 

Σήμερα; Απομένει τάχα τίποτε από το πνεύμα των αποστόλων; 

Βαθύς ήδη σκεπτικισμός επικρατεί για τις σκανδαλώδεις αιφνίδιες παροχές της πολιτείας προς τους ταγούς της Εκκλησίας, σε μια συγκυρία που ο κόσμος υποφέρει. Προς τί ο εναγκαλισμός αυτός; Αποσκοπεί σε πολιτική συναλλαγή και συμπαιγνία; 

Και ο μεν καίσαρας, καλώς. Τη δουλειά του κάνει. Δημιουργεί τα ερείσματά του όπου μπορεί, με τον τρόπο που ξέρει. 

Οι εκκλησιαστικοί άρχοντες όμως; Με ποια ελευθερία θα ενεργούν και τί ορθό προσδοκούν να πράξουν, προσδεδεμένοι με χρυσό χαλινάρι στο άρμα του; 

ΟΙ ΔΥΟ ΧΙΤΩΝΕΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 ΟΙ ΔΥΟ ΧΙΤΩΝΕΣ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

«Εορτή διαπαντός εστι, και Πεντηκοστή, και Πάσχα, και Επιφάνεια», λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, εξηγώντας ότι την εορτή την κάνει όχι η ημερολογιακή περίοδος, αλλά η καθαρή συνείδηση, ο τρόπος με τον οποίο ζει ο άνθρωπος (Εις την αγίαν Πεντηκοστήν, Ομιλία α΄, PG 50, 463). Έτσι και η Πεντηκοστή συνεχίζεται αδιαλείπτως με την συνεχή δράση του Αγίου Πνεύματος, το οποίο, όντας φως και ειρήνη, εγκαινίζεται αδιάκοπα στις ψυχές των πιστών και «αποστολικάς καρδίας κτίζει καθαράς». 

Η αέναη αυτή ενέργεια του Αγίου Πνεύματος φαίνεται από την ανάδειξη των αγίων μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. Η Χάρη του δεν δόθηκε μόνο στους Αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής, αλλά σε όλους τους πιστούς Χριστιανούς όλων των εποχών (Κυριακή των Αγίων Πάντων). 

Ο άγιος Νικόδημος εξηγεί πώς γίνεται αυτό. Μια αναμμένη λαμπάδα μπορεί, χωρίς να ελαττωθεί το φως της καθόλου, να μεταδώσει φως και σε άλλη λαμπάδα και από εκείνη να ανάψει άλλη και άλλη και ούτω καθεξής, ώστε από μία αναμμένη λαμπάδα να ανάψουν πολυάριθμες, αναρίθμητες λαμπάδες. Έτσι και οι Απόστολοι έγιναν οι πρώτες αναμμένες λαμπάδες και από αυτούς εν συνεχεία μεταδόθηκαν τα φωτιστικά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος σε άπειρους πιστούς. Η καθαρή αποστολική καρδιά που αποκτάει ένας πιστός, γίνεται φως για να φωτισθούν και να καθαριστούν και οι καρδιές πολλών άλλων ανθρώπων. 

Και να, που είκοσι χιλιάδες άνθρωποι είδαν τον τρόπο ζωής, τον ζήλο για το έργο του Θεού και το μαρτύριο για τον Χριστό του αγίου Εράσμου (2 Ιουνίου), και μέσα τους άναψε η ίδια φλόγα, το ίδιο φως του Αγίου Πνεύματος. Η καρδιά τους πυρπολήθηκε από έρωτα και ζήλο για τον Θεό και την αλήθεια. Και δέχτηκαν όλοι να μαρτυρήσουν διά ξίφους για τον Χριστό, αδιαφορώντας εντελώς για τα εγκόσμια. 

Και δεν φλέγει μόνο την καρδιά του ανθρώπου η Χάρη του Αγίου Πνεύματος, αλλά φωτίζει και τον νου. Ο Χριστός δεν έστειλε τους Αποστόλους να μιλήσουν στον κόσμο, εξοπλισμένους με την ισχύ της ανθρώπινης σοφίας και λογικής. Θα σας καθοδηγεί και θα σας φωτίζει το Άγιο Πνεύμα, τους είπε. Μην έχετε έγνοια τί θα πείτε. Το Άγιο Πνεύμα θα σας οδηγήσει «εις πάσαν την αλήθειαν». Είναι αυτό που «αγραμμάτους σοφίαν εδίδαξεν, αλιείς θεολόγους ανέδειξεν». 

Έτσι, στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο ο άγιος Αθανάσιος, νεαρός διάκονος, με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος κατατρόπωσε τα σοφιστικά λογικά κατασκευάσματα του αιρετικού Αρείου. Αλλά και ο αγράμματος άγιος Σπυρίδων, με τον ίδιο φωτισμό δίδαξε περίτρανα το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. 

Την Πεντηκοστή ακολούθησαν αμέσως τα αίματα των αγίων μαρτύρων. Αλλά και οι εκλεκτοί καρποί της αληθούς θεολογίας. Και τα δύο στερέωσαν, κράτυναν και ανέδειξαν ανίκητη την πίστη μας. Το Άγιο Πνεύμα έντυσε και στόλισε την Εκκλησία με δύο πολύτιμους χιτώνες. 

Ο ένας είναι η βασιλική βύσσος, η πορφύρα των αιμάτων των μαρτύρων της. 

Ο άλλος είναι ο χιτώνας «της αληθείας, ο υφαντός εκ της άνω θεολογίας». 

Και οι δύο κηρύττουν «της ευσεβείας το μέγα μυστήριον». 

Ο ΘΕΙΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 Ο ΘΕΙΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

«Τελευταία εορτή» ονομάζεται η αγία Πεντηκοστή. Ολοκληρώνεται με αυτήν η θεία Αποκάλυψη, η φανέρωση του Τριαδικού Θεού στον κόσμο. Είναι εορτή του Αγίου Πνεύματος, αλλά και εορτή της Αγίας Τριάδος, αφού τα πάντα γίνονται υπό του Θεού Πατρός, διά του Υιού, εν Αγίω Πνεύματι. Φανερώνεται η αιώνια αλήθεια. Έρχονται εις πέρας όλα όσα θεώρησε απαραίτητα ο Θεός για τη σωτηρία του κόσμου (η Θεία Οικονομία). Τώρα η πρωτοβουλία για την αξιοποίησή τους ανήκει σε μας. 

Η Πεντηκοστή «προσφέρει την ερμηνεία όλων των εορτών, όλων των κομβικών στιγμών του επιγείου βίου του Σωτήρος: Των Χριστουγέννων, των Θεοφανείων, του Ευαγγελισμού, της Μεταμορφώσεως, του Πάθους, της Αναστάσεως, της Αναλήψεως. Και πού αποσκοπούσαν όλα τούτα; Στην ίδρυση της Εκκλησίας και στην εν αυτή σωτηρία του κόσμου διά της χριστοποιήσεως, της θεανθρωποποιήσεως, της πνευματοποιήσεως, της θεώσεως, της τριαδοποιήσεως» (Κυριακή της Πεντηκοστής). 

Και ενώ δομήτωρ, ιδρυτής και θεμελιωτής της Εκκλησίας είναι ο Τριαδικός Θεός, εξαίρεται ιδιαιτέρως η δράση του Αγίου Πνεύματος. Από την πλευρά των ανθρώπων συνεργούν στη θεμελίωση της Εκκλησίας οι άγιοι Απόστολοι, αλλά πάντα υπό τον σχεδιασμό και την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος. Έχτισαν, οικοδόμησαν την Εκκλησία, «του Πνεύματος τη αρχιτεκτονία», σύμφωνα με την αρχιτεκτονική του Αγίου Πνεύματος (Πέμπτη Ε΄ εβδομ. Νηστειών, β΄ τριώδιος κανών, ωδή η΄). 

Είναι και οι Απόστολοι αρχιτέκτονες, θεμελιωτές και οικοδόμοι της Εκκλησίας. «Ως σοφός αρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα», λέγει ο απόστολος Παύλος, αλλά εννοεί πάντα κατά τον φωτισμό και τις υποδείξεις του Αγίου Πνεύματος. «Εν Πνεύματι» συνοικοδομούνται οι πιστοί και γίνονται ναός άγιος, κατοικητήριο του Θεού. Όλα γίνονται «διά της επιχορηγίας του Πνεύματος Ιησού Χριστού» (Α΄ Κορ, 3, 10. Εφ. 2, 21-22. Φιλ. 1, 19). Γι’ αυτό και ο άγιος Βασίλειος αναφωνεί: «Το Πνεύμα το Άγιον αρχιτεκτονεί Εκκλησίαν Θεού» (Ερμηνεία εις τον προφήτην Ησαΐαν, PG 30, 289D-292A). 

Όταν άρχισε να υλοποιείται το μυστήριο της θείας Εναθρώπησης, το Άγιο Πνεύμα ήταν εκεί. «Εντοιχίστηκε στα θεμέλια της Εκκλησίας, στο θεμέλιο του σώματος του Χριστού, οικοδομώντας την ενσάρκωση». Εκεί η δύναμη του Υψίστου επισκιάζει την αγία Παρθένο και το Άγιο Πνεύμα με την επέλευσή του χτίζει το ανθρώπινο Σώμα του Χριστού, «του Λόγου κτίσαν την σάρκωσιν». Εν συνεχεία χτίζει την Εκκλησία, που είναι πάλι Σώμα Χριστού. Και παραμένει αείποτε στο Σώμα αυτό. Τα πάντα στην Εκκλησία γίνονται διά του Αγίου Πνεύματος. 

Ο Χριστός είναι παρών στην Εκκλησία εν Πνεύματι Αγίω. Και η Εκκλησία είναι παρούσα στον Χριστό εν Πνεύματι Αγίω. Την ημέρα της Πεντηκοστής άρχισε η εορτή του Αγίου Πνεύματος, αλλά δεν σταμάτησε ποτέ. Όλα, από το πιο μικρό ως το πιο μεγάλο, τελεσιουργούνται με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος. 

«Ουσιαστικά, κάθε ιερό μυστήριο και κάθε αγία αρετή είναι μία μικρή εορτή του Αγίου Πνεύματος. Δι’ αυτών το Πνεύμα το Άγιον κατέρχεται σε εμάς, μέσα μας. Κατέρχεται ουσιωδώς, πράγμα που σημαίνει αληθινά, πραγματικά, με όλες τις θείες και ουσιαστικές ενέργειές Του… 

Στην Εκκλησία κάθε ιεροπραξία, ενέργεια, ακολουθία, μυστήριο, έργο, γίνεται με την επίκληση της δυνάμεως και της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος… 

Κατέρχεται αδιαλείπτως στους Χριστιανούς με την κάθε λατρευτική ακολουθία, με το κάθε Κύριε ελέησον, με την κάθε χριστοπόθητη ανάσα». (Τα παραθέματα από τον άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς, Δογματική, εκδ. Ι. Μονής Βατοπαιδίου, 2019, σ. 350-368). 

Ονειρεύτηκες ποτέ παρόμοια τιμή; Κάθε καλή σου σκέψη να φέρνει μέσα σου το Άγιο Πνεύμα; 

Η ΘΕΙΑ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Τέσσερις ισχυροί βασιλείς από τον χώρο της αρχαίας Μεσοποταμίας (μεταξύ Ευφράτη και Βαβυλώνας) κήρυξαν τον πόλεμο εναντίον μιας μικρής περιοχής με πέντε πόλεις, τη λεγόμενη Πεντάπολη. Γνωστότερες πόλεις της ήταν τα Σόδομα και Γόμορρα. Η μάχη έλαβε χώρα στην κοιλάδα ή φάραγγα «την αλυκήν». Μια περιοχή γεμάτη αλάτι. Στη θέση της θάλασσας «των αλών», τη σημερινή Νεκρά θάλασσα. 

Οι πέντε βασιλείς της Πεντάπολης κατατροπώθηκαν ολοσχερώς. Οι νικητές συνέλαβαν όλο το ιππικό των Σοδόμων και των άλλων πόλεων με όλα τα εφόδιά τους. Αιχμαλώτισαν και τον Λωτ, ανεψιό του Αβραάμ, με τους δικούς του και όλα τα υπάρχοντά του. 

Όταν έμαθε ο Αβραάμ τα καθέκαστα, συγκέντρωσε αμέσως «τους ιδίους οικογενείς αυτού, τριακοσίους δέκα και οκτώ, και κατεδίωξεν οπίσω αυτών έως Δαν». Οικογενείς ήταν οι έμπιστοι και γενναίοι υπηρέτες του Αβραάμ, γεννημένοι και μεγαλωμένοι στο σπίτι του, που τον ένιωθαν σαν πατέρα τους. 

Το μικρό στράτευμα επέπεσε τη νύχτα εναντίον των επιδρομέων «και επάταξεν αυτούς και κατεδίωξεν αυτούς» σχεδόν μέχρι τη Δαμασκό. Ο Αβραάμ πήρε πίσω το ιππικό των Σοδόμων, τον ανεψιό του Λωτ «και πάντα τα υπάρχοντα αυτού και τας γυναίκας και τον λαόν». 

Στην επιστροφή συναντήθηκε με τους ηττημένους βασιλείς κοντά στην Ιερουσαλήμ, στην κοιλάδα του Σαβύ, στην πεδιάδα των βασιλέων. Ο βασιλεύς της Ιερουσαλήμ Μελχισεδέκ, που ήταν και «ιερεύς του Θεού του Υψίστου», πρόσφερε στον Αβραάμ «άρτους και οίνον», τον ευλόγησε και είπε: «Ευλογημένος Άβραμ τω Θεώ τω Υψίστω, … ος παρέδωκε τους εχθρούς σου υποχειρίους σοι». Και ο Αβραάμ του έδωσε το ένα δέκατο από όλα τα λάφυρα. 

Ο βασιλεύς των Σοδόμων, σε μια κίνηση γενναιοδωρίας, προσφέρθηκε να πάρει μόνο τους άντρες του που είχαν ελευθερωθεί από την αιχμαλωσία και να αφήσει το ιππικό του στον Αβραάμ ως ανταμοιβή, αλλά ο Αβραάμ αρνήθηκε. Δεν θα πάρω ούτε το παραμικρό λάφυρο, του είπε, για να μην πεις, ότι εσύ με πλούτισες. Θα μου δώσεις μόνο ό,τι ξόδεψαν οι άνθρωποί μου για την τροφή τους (Γεν. κεφ. 14). 

Το όλο γεγονός θεωρήθηκε σαν μία πολύ πρώιμη υποδήλωση της παρουσίας των αγίων Πατέρων στη ζωή της Εκκλησίας Και ειδικότερα των Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου. Όπως ο Αβραάμ συγκέντρωσε τους 318 υπηρέτες του για να πολεμήσουν και να συντρίψουν τους εχθρούς που είχαν καταστρέψει και λεηλατήσει την ευρύτερη περιοχή της Χαναάν, έτσι και ο πρώτος Χριστιανός βασιλεύς, ο άγιος Κωνσταντίνος, θεόθεν κινούμενος, συγκάλεσε τους 318 θεοφόρους Πατέρες της πρώτης μεγάλης Συνόδου στη Νίκαια της Βιθυνίας (Μικρά Ασία), το 325 μ. Χ., για να πολεμήσουν τους νοητούς εχθρούς της Εκκλησίας. Και συνέτριψαν πράγματι τον αιρετικό Άρειο και τους οπαδούς του, αρπάζοντας από τον αρχιαιρεσιάρχη διάβολο τους αιχμαλώτους πιστούς (Κυριακή των Αγίων Πατέρων). 

Ο Μελχισεδέκ εικονίζει τον μεγάλο Βασιλέα και Αρχιερέα Χριστό και το ιερό μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας (Ψαλμ. 109, 4. Εβρ. κεφ. 7). 

Οι άγιοι Πατέρες είναι η θεία παρεμβολή, ο θεϊκός στρατός, οι θεηγόροι οπλίτες, που μέχρι συντελείας των αιώνων θα συντρίβουν τις πύλες του Άδου, τις δαιμονικές θύελλες της πλάνης. 

ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΞΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Περπατώντας ο Χριστός στο μέσον της Ιερουσαλήμ, ανάμεσα σε πλήθος ανθρώπων, βλέπει μπροστά του (όχι βέβαια τυχαία) έναν άνθρωπο που είχε γεννηθεί τυφλός. Οι μαθητές του εξέφρασαν την απορία, ποιος αμάρτησε για να γεννηθεί έτσι. Και ο Χριστός απάντησε ότι δεν αμάρτησε κανένας, αλλά γεννήθηκε τυφλός για να φανερωθούν, με όσα θα γίνουν σ’ αυτόν, τα έργα του Θεού. Να γίνει δηλαδή φανερή στα μάτια των ανθρώπων η σωτηρία που απεργάζεται ο Θεός με την άπειρη δύναμη και αγαθότητά του, ούτως ώστε, ερχόμενοι «εις επίγνωσιν αληθείας» οι άνθρωποι, να δοξάσουν με ευγνωμοσύνη τον Θεό (Κυριακή του Τυφλού). 

Προκαλεί εντύπωση η απάντηση του Χριστού, γιατί υπήρχε παγιωμένη η αντίληψη, ότι όταν ασθενεί και υποφέρει κάποιος, αυτό οφείλεται στις αμαρτίες του. Ο προφήτης Ησαΐας προφητεύει ότι έτσι θα σκεφτούν οι άνθρωποι και για τον Μεσσία. Όταν τον δουν να βρίσκεται σε μέγιστο πόνο και μαρτύρια, με αποκορύφωση τον ατιμωτικό σταυρικό θάνατο, δεν θα πουν ότι είναι άδικο αυτό για έναν τέτοιο αναμάρτητο και αθώο άνθρωπο. Αντιθέτως, θα νομίσουν σφαλερά ότι με τον τρόπο αυτό τιμωρείται από τον Θεό για δικές του αμαρτίες. «Και ημείς ελογισάμεθα αυτόν είναι εν πόνω και εν πληγή υπό Θεού (ως τιμωρία του από τον Θεό) και εν κακώσει» (Ησ. 53, 4). 

Όμως ο Χριστός λέει το αντίθετο. Όχι μόνο δεν είναι τιμωρία του ο Σταυρός και ο θάνατος, αλλά δόξα του Θεού και δική του. «Νυν εδοξάσθη ο Υιός του ανθρώπου και ο Θεός εδοξάσθη εν αυτώ», ήταν τα λόγια του, όταν με την αποχώρηση του Ιούδα από τον Μυστικό Δείπνο ξεκίνησε η φάση του θείου δράματος (Ιω. 13, 31). 

Ήταν δόξα του Χριστού ο Σταυρός και τα πάθη του, γιατί φάνηκε με αυτά υπάκουος στον Πατέρα του μέχρι θανάτου. Ήταν δόξα του Θεού Πατρός ο σταυρικός θάνατος του Υιού, γιατί φανερώθηκε έτσι η σωτηρία που απεργάστηκε ο Θεός «εν μέσω της γης». Το σωτήριο για όλο τον κόσμο σχέδιο του Θεού ήταν ο Σταυρός και η Ανάσταση του Υιού του. 

Επιπροσθέτως ο Χριστός αναφέρει, ότι είναι δυνατόν και οι άνθρωποι να ασθενούν, να υποφέρουν και να πεθαίνουν, όχι λόγω των αμαρτιών τους, αλλά για τη δόξα του Θεού. 

Όταν ο φίλος του Λάζαρος ασθένησε, ο Χριστός είπε: «Αύτη η ασθένεια ουκ έστι προς θάνατον, αλλ’ υπέρ της δόξης του Θεού, ίνα δοξασθή ο Υιός του Θεού δι’ αυτής» (Ιω. 11, 4). Και όσο και αν αδημονούσαν οι αδελφές του Λαζάρου, ο Χριστός καθυστερούσε να πάει, μέχρι που ο Λάζαρος πέθανε και έμεινε στον τάφο τέσσερες ολόκληρες μέρες. 

Ο Λάζαρος υπέφερε και πέθανε, για να φανερωθεί η δόξα του Θεού με τα υπερφυσικά γεγονότα που θα ακολουθούσαν και θα οδηγούσαν τους ανθρώπους στην πίστη και γνώση του αληθινού Θεού. 

Στη συνέχεια οι άγιοι πάντες δέχθηκαν να υποστούν τα πάνδεινα για να δοξασθεί διά μέσου αυτών ο Θεός. «Εμπαιγμών και μαστίγων πείραν έλαβον, έτι δε δεσμών και φυλακής· ελιθάσθησαν, επρίσθησαν (πριονίστηκαν), επειράσθησαν, εν φόνω μαχαίρας απέθανον». 

Και οι υπόλοιποι ακολούθησαν το εκούσιο μαρτύριο της άσκησης, «υστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι» (Εβρ. 11, 36-37). 

Εμείς; Μπορούμε να υποφέρουμε κάτι για τη δόξα του Θεού; 

Η ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ π. Δημητρίου Μπόκου

 Η ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Στη συνομιλία του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα παρά το φρέαρ του Ιακώβ τέθηκε και το θέμα πού και πώς είναι πρέπον να προσκυνείται και να λατρεύεται ο Θεός. Οι μεν Ιουδαίοι υποστήριζαν ότι αυτό πρέπει να γίνεται στα Ιεροσόλυμα, κάτι αυτονόητο φυσικά γι’ αυτούς επειδή εκεί βρισκόταν ο ναός του Σολομώντος, οι δε Σαμαρείτες στο όρος Γαριζείν. Ο Χριστός όμως μετέφερε το όλο θέμα σε άλλη βάση. Ο Θεός είναι πνεύμα και ζητάει διαφορετικό τρόπο λατρείας. Στο εξής, οι αληθινοί προσκυνητές θα προσκυνούν τον Θεό «εν πνεύματι και αληθεία». Για την αληθινή λατρεία του Θεού δεν μετράει ο τόπος, αλλά ο τρόπος ζωής των ανθρώπων (Κυριακή της Σαμαρείτιδος). 

Τα λόγια αυτά θα εξέπλητταν τους Ιουδαίους. Ο τόπος και ο τρόπος της λατρείας τους ήταν θεόθεν δεδομένα. Δόθηκαν στον μεγάλο προφήτη και θεόπτη Μωυσή με τον πιο εντυπωσιακό και επίσημο τρόπο από τον ίδιο τον Θεό στο όρος Σινά. Με τις οδηγίες του Θεού κατασκευάστηκε ο πρώτος πρόχειρος κινητός ναός, η Σκηνή του Μαρτυρίου, με την Κιβωτό της Διαθήκης, το ιερότερο κέντρο της λατρείας τους, και με όλα τα υπόλοιπα ιερά λατρευτικά αντικείμενα. Με λεπτομερή τρόπο ορίστηκε από τον Θεό και ο τρόπος της λατρείας με τις παντοειδείς αναίμακτες και αιματηρές προσφορές και θυσίες, που έπρεπε να προσφέρουν οι Ισραηλίτες. 

Στη συνέχεια, 440 χρόνια από την έξοδο του Ισραήλ από την Αίγυπτο, ο σοφός Σολομών κατασκεύασε τον μεγαλοπρεπή ναό του Θεού στα Ιεροσόλυμα, ένα μοναδικό οικοδόμημα, με τα πιο πολύτιμα υλικά (αρωματικά κέδρα του Λιβάνου κ.λ.π.) και άφθονο χρυσό. Επί επτάμισυ χρόνια 150.000 εργάτες, υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση 3.800 επιστατών, «ητοίμασαν τους λίθους και τα ξύλα» και έχτισαν τον περίφημο ναό. Τα εγκαίνια του ναού γιορτάστηκαν με πρωτοφανή λαμπρότητα επί επτά ημέρες, με τεράστια συγκέντρωση του λαού από όλη τη χώρα. Ο Σολομών θυσίασε 22.000 βόδια και 120.000 χιλιάδες πρόβατα. 

Ο Θεός δεν χρειαζόταν τίποτε από αυτά, αλλά υπέδειξε να γίνουν για την αδυναμία των ανθρώπων, για να μην ξεφεύγουν σε άλλες, ειδωλολατρικές λατρείες. Αν και δεν κατοικεί σε χειροποίητους ναούς, αποδέχτηκε και αγίασε τον τόπο που του ετοίμασαν. Όταν μεταφέρθηκε στον ναό η Κιβωτός της Διαθήκης, η θεϊκή νεφέλη «έπλησε τον οίκον». Και ο Θεός είπε στον Σολομώντα: Αγίασα αυτόν τον οίκο που έχτισες και αφιέρωσες σε μένα, για να λατρεύεται «το όνομά μου εκεί εις τον αιώνα. Και έσονται οι οφθαλμοί μου εκεί και η καρδία μου πάσας τας ημέρας». 

Ο ναός αυτός ήταν το καμάρι των Ισραηλιτών. Όλοι επιθυμούσαν να προσκυνήσουν κάποτε εκεί, να γιορτάσουν το Πάσχα στα Ιεροσόλυμα. Και όμως, ο Θεός τα απέρριψε όλα αυτά. Προειδοποίησε, ότι, αν δεν φυλάξουν τον νόμο του, θα ξεριζωθούν από τη γη τους, «και τον οίκον τούτον, ον ηγίασα τω ονόματί μου, απορρίψω εκ προσώπου μου» (Γ΄ Βασ. 9, 3-9). Όπερ και εγένετο. Οι Εβραίοι σύρθηκαν αιχμάλωτοι και ο περίφημος ναός λεηλατήθηκε και καταστράφηκε από τον Ναβουχοδονόσορα. 

Και πάλι, όταν οι μαθητές του Χριστού καμάρωναν για τις υπέροχες οικοδομές και την ομορφιά του (νέου) ναού, ο Χριστός δεν δίστασε να τους πει, ότι δεν θα μείνει από αυτά «λίθος επί λίθω» που δεν θα γκρεμιστεί. Όπως και έγινε. Και τα ερείπιά του παραμένουν μέχρι σήμερα. 

Το ίδιο πράγμα επαναλαμβάνει ο Χριστός στον επίσκοπο της Εκκλησίας της Εφέσου: «Μετανόησον και τα πρώτα έργα ποίησον· ει δε μη, έρχομαί σοι ταχύ και κινήσω την λυχνίαν σου εκ του τόπου αυτής, εάν μη μετανοήσης» (Αποκ. 2, 5). Πολλές λυχνίες έσβησαν, πολλές επιφανείς εκκλησίες χάθηκαν, όταν οι άνθρωποι έπαυσαν να βαδίζουν κατά Θεόν. 

Δεν είναι λοιπόν ο τόπος το παν. 

Θέλεις να λατρεύεις τον Θεό αληθινά; Τήρησε τις εντολές του, ζήσε κατά το πνεύμα του. 

ΓΕΡΑ ΣΩΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΛΥΤΕΣ ΨΥΧΕΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 ΓΕΡΑ ΣΩΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΛΥΤΕΣ ΨΥΧΕΣ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Ένας άνθρωπος παράλυτος περίμενε τριάντα οκτώ χρόνια τη θεραπεία του. Ο Χριστός τον συνάντησε κάποτε καθ’ οδόν, όχι τυχαία βέβαια. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε, ότι επέστρεψε από τη Γαλιλαία στην Ιουδαία και πήγε στα Ιεροσόλυμα ειδικά γι’ αυτόν. Ζήτησε μάλιστα διακριτικά την άδειά του να τον θεραπεύσει, πράγμα που το έκανε αμέσως, λέγοντάς του να σηκωθεί, να πάρει το κρεβάτι του στους ώμους του και να περπατήσει (Κυριακή του Παραλύτου). 

Αυτά όμως έγιναν ημέρα Σάββατο. Ο Χριστός προκαλούσε συχνά τους Ιουδαίους με τέτοιες ενέργειες. Οι σοφοί διδάσκαλοι του Ισραήλ, που μελετούσαν τον νόμο του Θεού μέρα και νύχτα, αν και είδαν το ασυνήθιστο αυτό θαύμα, αλλά και πολλά άλλα παρόμοια θαύματα του Χριστού, έβγαλαν όπως πάντα το ίδιο συμπέρασμα: Ο άνθρωπος αυτός, αφού καταργεί την αργία του Σαββάτου, είναι παραβάτης του νόμου του Θεού, αμαρτωλός. Γι’ αυτό και καταδίωκαν τον Ιησού οι Ιουδαίοι και ζητούσαν να τον φονεύσουν, γιατί έκανε τα θαύματά του ημέρα Σάββατο (Ιω. 5, 16). 

Πώς γίνεται ο άνθρωπος να φτάνει σε τόση τύφλωση; Τα συγκλονιστικά θαύματα του Χριστού δεν έλεγαν τίποτε σε κάποιες ψυχές. Πώς ήταν δυνατόν να μη βλέπουν τη θεϊκή χάρη που πλημμύριζε τον κόσμο, τον πλούτο ζωής που συνόδευε την κάθε ενέργεια του Χριστού; Ο Χριστός μίλησε για φαινομενικά ζωντανούς, αλλά ουσιαστικά νεκρούς ανθρώπους, που νομίζουν ότι βλέπουν, ακούν και καταλαβαίνουν, αλλά στην πραγματικότητα είναι μωροί, τυφλοί και κουφοί. Για ανθρώπους με σωματική μεν ευεξία και υγεία, αλλά με δυσκίνητες, παράλυτες, νεκρές ψυχές. 

Και τί κάνει την ψυχή να νοσεί, να παραλύει, να νεκρώνεται; Η πολυποίκιλη αμαρτία φυσικά. Τα πάθη που πειθαναγκάζουν σε επιτέλεση του κακού και απραξία του καλού. Η έλλειψη ταπεινής καρδιάς που συνεπάγεται την απουσία της αγάπης. Η καταδυνάστευση του πλησίον σε συλλογικό ή προσωπικό επίπεδο, ακόμα και με την παράχρηση του νόμου του Θεού, που από πρόταση ζωής και σωτηρίας, μετατρέπεται σε απάνθρωπο σύστημα ελέγχου και στραγγαλισμού κάθε πτυχής της ανθρώπινης ζωής, όπως ακριβώς τον είχαν καταντήσει και οι Φαρισαίοι. 

Ο Χριστός θεραπεύει το σώμα, αλλά και την ψυχή του παραλύτου, λέγοντάς του «μηκέτι αμάρτανε». Συμβαίνει όμως κάποτε ο Χριστός να θεραπεύει μόνο την ψυχή. Και να αφήνει το σώμα παράλυτο. Όταν αυτό κάνει την ψυχή πιο υγιή. Και έτσι βλέπουμε αντιθέσεις: Ανθρώπους με σώμα γερό και παράλυτη ψυχή, αλλά και ανθρώπους με σώμα παράλυτο και ολοζώντανη ψυχή. 

Ένας άνθρωπος από το Άργος, τριάντα χρόνια παράλυτος, ήθελε να πάει στην Αμερική για εγχείρηση. Ζήτησε από τον άγιο Παΐσιο να προσευχηθεί γι’ αυτόν. Του λέει ο άγιος: 

-  Ποδαράκια, ποδαράκια, αυτά θα σε πάνε στον Παράδεισο, μα εσύ δεν το καταλαβαίνεις. Μην πας στην Αμερική, θα σε κάνουν πειραματόζωο... Σήκω να περπατήσουμε. 

Ο άρρωστος είπε ότι δεν ξέρει καν πώς περπατάνε. Ο άγιος προσευχήθηκε, τον πήρε στην αγκαλιά του, τον σήκωσε και άρχισαν να περπατούν. Μετά τον απόθεσε ξανά στο καροτσάκι του και του λέει: 

-  Άκουσε, παιδί μου. Ο Θεός δεν θα σε κάνει καλά. Χειρότερα θα πηγαίνεις, καλύτερα όχι. Να γνωρίζεις όμως, ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι που είναι γύρω σου και σε διακονούν, σώζονται με τον τρόπο αυτό. Βοηθούν και βοηθιούνται χωρίς να το καταλαβαίνουν. Και συ γίνεσαι ένα μέσο σωτηρίας ψυχών. 

Τί ωραία τα παράλυτα ποδαράκια, όταν κάνουν καλά τις ψυχές και τις πάνε στον Παράδεισο! 

ΤΑ ΒΙΑΣΤΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ π. Δημητρίου Μπόκου

 ΤΑ ΒΙΑΣΤΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Στις δύσκολες ώρες του σταυρικού θανάτου του Χριστού και ενώ οι μαθητές του διασκορπίστηκαν «εις τα ίδια» τρομοκρατημένοι, αναλαμβάνουν δράση και κηδεύουν τον Ιησού οι κρυφοί μαθητές Ιωσήφ και Νικόδημος, συνεπικουρούμενοι από τις πανταχού παρούσες Μυροφόρες, που πλαισίωναν πάντα τη Μητέρα του Κυρίου (Κυριακή των Μυροφόρων). 

«Άνθρωπος πλούσιος από Αριμαθαίας» ήταν ο Ιωσήφ και «ευσχήμων βουλευτής». Κατείχε το αξίωμα του βουλευτή, ήταν δηλαδή σεβαστό και επίσημο μέλος του ιουδαϊκού συνεδρίου. Αλλά ήταν και μαθητής του Ιησού, «κεκρυμμένος δε διά τον φόβον των Ιουδαίων». Είχε μαθητεύσει στον Χριστό, αλλά κρυφά, για να μη διακινδυνεύσει τη θέση του. Είχε εγκολπωθεί το κήρυγμα του Χριστού περί της Βασιλείας του Θεού και ανέμενε και αυτός τον ερχομό της. 

Παρομοίως και ο Νικόδημος ήταν μέλος του συνεδρίου, από την τάξη των Φαρισαίων, «άρχων των Ιουδαίων» και «διδάσκαλος του Ισραήλ». Για να αποφύγει την πολεμική εκ μέρους των Φαρισαίων, πήγαινε και συνομιλούσε με τον Χριστό κρυφά τη νύχτα. Και πολλοί άλλοι «εκ των αρχόντων επίστευσαν» στον Χριστό, αλλά από τον φόβο των Φαρισαίων δεν το ομολογούσαν αυτό φανερά, για να μην τους διώξουν από τη συναγωγή. «Ίνα μη αποσυνάγωγοι γένωνται». 

Θα έλεγε κανείς ότι ο Ιωσήφ και ο Νικόδημος και άλλοι άρχοντες που πίστευαν κρυφά στον Χριστό, δεν τηρούσαν στάση σωστή. Μήπως αγάπησαν και αυτοί τη δόξα των ανθρώπων περισσότερο από τη δόξα του Θεού, όπως λέει για κάποιους ο ευαγγελιστής Ιωάννης; Όμως οι βιαστικές κρίσεις είναι πάντα επισφαλείς. Καλό είναι να αποφεύγονται. Όταν δεν περιμένουμε την τελική έκβαση των πραγμάτων, αλλά προδικάζουμε το αποτέλεσμα, μπορεί να πέσουμε έξω. 

Έτσι και τα γεγονότα που συνόδευσαν το Πάθος του Χριστού, έφεραν τα άνω κάτω, ανέτρεψαν άρδην τις υπάρχουσες ισορροπίες. Οι φανεροί μαθητές κρύφτηκαν περιδεείς, ενώ οι κρυφοί τόλμησαν το αδιανόητο. Ο Ιωσήφ διαχώρισε τη θέση του στο συνέδριο και, κόντρα στη γνώμη των πολλών, αρνήθηκε ευθαρσώς να συνυπογράψει την καταδίκη του Χριστού. Και επειδή οι καταδικασμένοι σε σταυρικό θάνατο δεν θάπτονταν, αλλά ρίπτονταν βορά στα θηρία, ο Ιωσήφ δεν δίστασε να παρουσιαστεί στον Πιλάτο και να ζητήσει άδεια ταφής του Χριστού, την οποία και πραγματοποίησε με τη βοήθεια του Νικοδήμου. «Θάρσος έλαβον οι πρώην δειλιώντες». 

Πόσο θα τους αδικούσαμε, αν σπεύδαμε να τους κρίνουμε πρόωρα, προ του τέλους, επιπόλαια! 

Τον παλιό καιρό κάποτε ένα δεκάχρονο παιδί μπήκε σε κάποιο ζαχαροπλαστείο, κάθισε σ’ ένα τραπέζι και ρώτησε τη σερβιτόρα: 

«Πόσο κάνει ένα παγωτό σοκολάτα με αμύγδαλα;» 

«Εξήντα δραχμές», απάντησε εκείνη. 

Το παιδί έβγαλε από την τσέπη μια χούφτα κέρματα κι άρχισε να μετράει. 

«Και πόσο κάνει χωρίς αμύγδαλα;» ρώτησε ξανά λίγο μουδιασμένο. 

Άλλοι πελάτες περίμεναν, η κοπέλα άρχισε να χάνει την υπομονή της με το παιδί που την καθυστερούσε. 

«Σαράντα πέντε δραχμές», του είπε ενοχλημένη. 

Το παιδί μέτρησε πάλι τα κέρματα και είπε: 

«Θέλω ένα παγωτό σοκολάτα χωρίς αμύγδαλα». 

Η σερβιτόρα έφερε την παραγγελία με την απόδειξη. Το παιδί έφαγε το παγωτό, πλήρωσε στο ταμείο και έφυγε. Όταν η σερβιτόρα ήρθε στο τραπέζι να μαζέψει, τα μάτια της δάκρυσαν. Δίπλα στο άδειο πιατάκι, τακτοποιημένα όμορφα, βρίσκονταν κέρματα αξίας δέκα πέντε δραχμών. Το παιδί στερήθηκε τα αμύγδαλα στο παγωτό του για να της αφήσει φιλοδώρημα. 

Μήπως ανήκεις και συ σ’ αυτούς που βγάζουν βιαστικά συμπεράσματα; 

Η ΘΡΑΥΣΗ ΤΩΝ ΑΙΩΝΙΩΝ ΠΥΛΩΝ

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Ο θάνατος του Χριστού δεν ήταν κάποιο απρόβλεπτο ατύχημα, ένα ανεπιθύμητο συμβάν, που άλλαξε αναπάντεχα τη ζωή του. Δεν πέθανε στον σταυρό, επειδή έπεσε ανίσχυρος τάχα στα χέρια των διωκτών του. Αντιθέτως, ο θάνατός του ήταν το μυστικό σχέδιό του, που το έκανε φανερό μόνο στους μαθητές του τις τελευταίες μέρες, ενώ πριν το προέλεγε συνεσκιασμένα μόνο στα πλήθη. 

Γι’ αυτό και τη στιγμή ακριβώς που Εκείνος ήθελε, όταν τα πάντα είχαν ήδη εξελιχθεί κατά το σχέδιό του, όταν κατά την αλάνθαστη κρίση του είχε επιτελέσει τα πάντα όπως έπρεπε να επιτελεσθούν, όταν ο Γολγοθάς τραντάχτηκε από τη φοβερή του κραυγή «τετέλεσται», τότε και μόνο πρόσταξε τον θάνατο σαν υπηρέτη του να έρθει. Άφησε την ψυχή του να φύγει από το σώμα του με δική του εξουσία, χωρίς να τον εκβιάσει κανένας. Παρέδωσε το πνεύμα του στον Πατέρα του, όταν ο ίδιος το θέλησε. 

Πέθανε για να κατεβεί αυτοπροσώπως στο βασίλειο του θανάτου. Και κατέβηκε σ’ αυτό ισχυρός, εξουσιαστής, όχι αιχμάλωτος του θανάτου. Κατέβηκε ως φοβερός πολεμιστής, για να τον συντρίψει μέσα στο ίδιο το άντρο του. Και τον συνέτριψε, «θανάτω θάνατον πατήσας» (Κυριακή του Πάσχα). 

Ο θάνατος ήταν το ισχυρό κάστρο του διαβόλου. Ο τάφος της ζωής. Η βαριά του καστρόπορτα φυλάκιζε τη ζωή. Όμως οι κλειστές πόρτες δεν είναι ποτέ εμπόδιο για τον Χριστό. Κατέρχεται «εν τοις κατωτάτοις της γης» και «εν χειρί κραταιά και εν βραχίονι υψηλώ», με δύναμη δηλαδή ανυπέρβλητη, συντρίβει «μοχλούς αιωνίους», που κρατούσαν «πεπεδημένους», δεσμίους και φυλακισμένους τους ανθρώπους. Μπροστά του άνοιξαν μόνες τους από τον φόβο τους οι πύλες του θανάτου. Οι πυλωροί του άδη, οι θυρωροί δαίμονες, βλέποντάς τον, τρομοκρατήθηκαν. «Πύλας γαρ χαλκάς συνέτριψας και μοχλούς σιδηρούς συνέθλασας», ψάλλουμε στον Χριστό. 

Διηγείται η πολύτεκνη πρεσβυτέρα Όλγα, κόρη πολύτεκνης ιερατικής οικογένειας στην περιοχή της Παναγίας του Καζάν. 

Είχα 10 αδέλφια και όλοι βοηθούσαμε στην εκκλησία. Τα αγόρια στο ιερό και τα κορίτσια ψέλναμε υπό την καθοδήγηση της μητέρας μου. Το Πάσχα ήταν πάντα συνδεδεμένο με το θαύμα. 

Μια φορά, ανήμερα του Πάσχα, συνέβη κάτι που μου άφησε ανεξίτηλη εντύπωση και το διατήρησα στη μνήμη μου για το υπόλοιπο της ζωής μου. Μετά την πασχαλινή Λειτουργία τα αδέλφια μου κι εγώ, κουρασμένοι και μισοκοιμισμένοι, γυρίζαμε σπίτι. Μόλις είχε αρχίσει να ξημερώνει και έκανε αρκετό κρύο. Ήθελα να βρεθώ στο σπίτι το γρηγορότερο, για να ξεκινήσω το πολυαναμενόμενο γιορταστικό γεύμα. 

Για κάποιο λόγο όμως η εξώπορτά μας δεν άνοιγε. Όσο κι αν προσπαθήσαμε, η κλειδαριά δεν γύριζε. Έπρεπε να περιμένουμε μέχρι ο μπαμπάς μου να τελειώσει στην εκκλησία και να έλθει να μας βοηθήσει. Αλλά ούτε ο μπαμπάς μου μπόρεσε να ανοίξει την πόρτα. Μετά από πολλές ατελέσφορες προσπάθειες δεν μας έμενε, παρά να τη σπάσουμε. 

Όμως ο μπαμπάς διάβασε μια προσευχή, σταύρωσε την κλειδαριά, γύρισε το κλειδί … και η πόρτα άνοιξε! Εκείνο το Πάσχα συνειδητοποίησα τη δύναμη της προσευχής, της πίστης, του Χριστού (από το διαδίκτυο). 

Όντως! 

Καμμιά κλειστή πόρτα δεν είναι πρόβλημα για τον Χριστό. Και κυρίως η καστρόπορτα του θανάτου που φυλακίζει τη ζωή. 

Ο Χριστός, όντας Ζωή και Ανάσταση, τη συντρίβει, μας λυτρώνει από τον δυνάστη θάνατο, μας καλεί να εισέλθουμε στην αιώνια χαρά του Κυρίου μας. 

Χριστός ανέστη! Χρόνια πολλά! 

ΚΑΠΟΙΑ ΜΑΣ ΞΕΠΕΡΑΣΕ π. Δημητρίου Μπόκου

π. Δημητρίου Μπόκου  

Στο εκπνοή της Μεγάλης Σαρακοστής και προ της Μεγάλης Εβδομάδας η Εκκλησία θέτει ενώπιόν μας το τρανταχτό «υπόδειγμα μετανοίας» της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Η πνευματική μας μάχη εν όψει  του Πάσχα πλησιάζει στο τέλος της, το αποτέλεσμα για κάποιους πιθανόν να είναι νικηφόρο, για πολλούς ίσως αμφίρροπο, για άλλους όμως, τους περισσότερους μάλλον από μας, απογοητευτικό, ή, στην καλύτερη περίπτωση, απλώς στάσιμο (Κυριακή Ε΄ Νηστειών).  

Έρχεται λοιπόν η αγία Μαρία να μας αφυπνίσει. Όχι με χάδια και αβρότητες. Αλλά με τρόπο βίαιο, επαναστατικό, τρομερά ρηξικέλευθο. Κόντρα σε καθετί που έχουμε συνηθίσει, κόντρα σε κάθε κατεστημένο μέσα μας, κόντρα σε κάθε πνευματικό μας ψιλοβόλεμα, κόντρα σε κάθε κατάσταση πνευματικής ψευδοαυτάρκειας και επανάπαυσης, με την οποία ξεγελάμε την υπνώττουσα, ρέγχουσα συνείδησή μας.  

Η αγία Μαρία είναι ένας ηχηρός κόλαφος στα λιμνάζοντα ύδατα των υπαρξιακών μας ψευδαισθήσεων. Η ζωή της ξεπέρασε συνήθεις κανόνες και όρια, σε όποια φάση και αν την παρατηρήσουμε. Αν επικεντρώσουμε την προσοχή μας στην εφάμαρτη βιοτή της, η εκρηκτική της αμαρτωλότητα είναι, το λιγότερο, σοκαριστική. Αν στρέψουμε το βλέμμα στη συγκλονιστική, ανατρεπτική της μετάνοια, ολόκληρος ο κόσμος, φυσικός και πνευματικός, άγγελοι και άνθρωποι, στεκόμαστε μπροστά της άφωνοι, ενεοί.  

Σε όποια κατάσταση λοιπόν και αν βρισκόμαστε εμείς, η αγία Μαρία βάζει στο στόμα μας φραγή. Προφασιζόμαστε μήπως αδυναμία να αναχαιτίσουμε την καθοδική μας καταφορά, να αποτινάξουμε τον φονικό εναγκαλισμό της αμαρτίας; Η αγία Μαρία μας αφαιρεί κάθε δικαίωμα απολογίας, ακυρώνει κάθε δικαιολογία μας. Γιατί εκείνη βούτηξε βαθιά με ακατάσχετη ορμή, περισσότερο από κάθε άλλον, «εν αβύσσω κακών». Και όμως με δύναμη όντως ακαταγώνιστη, απωθώντας ανεπίστροφα «τας των ηδονών ακαθέκτους ορμάς», κατέπαυσε «κυμαινομένην θάλασσαν», τον αφρισμένο κλύδωνα των πειρασμών, ανακατεύθυνε οριστικά το ρεύμα της ψυχής της προς τον Θεό. Με τη χάρη της Θεομήτορος απέκρουσε «λύσσαν παθών βιαίως οχλούντων και κατήσχυνε εχθρόν τον πτερνίσαντα».  

Ούτε δικαιολογίες στέκουν εκ μέρους μας λοιπόν, αλλά ούτε και απογοήτευση για το όποιο κατάντημά μας. Αν εκείνη τα κατάφερε, γιατί όχι κι εμείς;  

Βρισκόμαστε όμως τυχόν σε καλή πνευματική κατάσταση, σε μετάνοια, αγώνα και άσκηση;  

Ας μην παίρνουν αέρα τα μυαλά μας. Η αγία Μαρία μας αφαιρεί κάθε αφορμή για κομπασμό, έπαρση και καμάρι για τις δήθεν αρετές μας. Γιατί υπήρξε ασυγκρίτως πιο δυναμική στη μετάνοιά της από εμάς. 

Ανυψώθηκε «προς την ακροτάτην αρετήν παραδόξως, αγγέλων φύσιν καταπλήξασα, …ασώματον πολιτείαν εν σώματι μετελθούσα, …αΰλως βιώσασα και φύσιν υπερβάσα». Ο πάτερ Ζωσιμάς, που χάριτι Θεού την ανακάλυψε εν μέσω της ερήμου, την έβλεπε ως «θαύμα καινόν». 

Γέμισε θάμβος, εκστασιάσθηκε. «Άγγελον γαρ εώρα εν σώματι».  

Ζεις στην αμαρτία λοιπόν;  

Μην απελπίζεσαι, αλλά και μην προφασίζεσαι αδυναμία διόρθωσης. 

Ζεις μήπως ενάρετα;  

Μην επαίρεσαι.  

Η αγία Μαρία σε ξεπέρασε και στο ένα και στο άλλο!