Ο Κερκύρας Νεκτάριος στα Διαπόντια Νησιά.

    

    Ο Μητροπολίτης Κερκύρας κ. Νεκτάριος, όπως κάθε χρόνο κατά τον μήνα Ιούλιο, έτσι και φέτος, αυτή την περίοδο του Ιουλίου, περιοδεύει τα Διαπόντια Νησιά, το δυτικότερο άκρο της Ελλάδος. Σήμερα, Κυριακή, λειτούργησε και ομίλησε στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος των Οθωνών. Ήλθε σε επαφή με τους κατοίκους όχι μόνο κατά τη Θεία Λειτουργία, αλλά και μετά τη Θεία Λειτουργία. Περπάτησαν μαζί, μίλησαν, άκουσε τα αιτήματά τους, συμπαραστάθηκε στις δυσκολίες τους και καλωσόρισε τους πολυπληθείς μετανάστες εκ των Οθωνών εις την Αμερική, οι οποίοι κάθε χρόνο επιστρέφουν στη γενέτειρά τους.

Με πολλές προσπάθειες ο Σεβασμιώτατος τοποθέτησε εδώ και επτά περίπου χρόνια τον Ιερομόναχο Ιωσήφ, προερχόμενο εκ Γεωργίας, αφού εσπούδασε πρώτα τη Νομική Επιστήμη και τη Θεολογία. Θέλησε να απομονωθεί στη νήσο των Οθωνών, δημιουργώντας ταυτόχρονα και ένα μικρό Ησυχαστήριο του Αγίου Ιωσήφ του Σπηλαιώτου και του Αγίου Εφραίμ του Κατουνακιώτου, όπου διαβιεί μεθ' ενός υποτακτικού. Ταυτόχρονα αγιάζει και διδάσκει τους κατοίκους, οι οποίοι εξέφρασαν την ευγνωμοσύνη τους γι' αυτήν την τοποθέτηση του πατρός Ιωσήφ.

Στη Θεία Λειτουργία παρόντες ήταν και αρκετοί στρατιώτες, ως και ο Αρχιφύλακας του Στρατιωτικού Φυλακίου των Οθωνών, ο Λιμενάρχης Κερκύρας κ. Θεόδωρος Σουκαράς και οι τοπικοί παράγοντες του νησιού.

Στην ομιλία του ο Σεβασμιώτατος πήρε αφορμή από την ευαγγελική περικοπή και στάθηκε σε δύο σημεία.

Πρώτον, στο θαύμα του παραλυτικού, του οποίου ο Κύριος συγχώρησε τις αμαρτίες του και μετά ταύτα αυτομάτως συντελέστηκε η θεραπεία του, κάνοντας λόγο ότι αιτία της σωματικής φθοράς του ανθρώπου είναι η αμαρτία. Είναι αποτέλεσμα, μετά την πτώση του ανθρώπου, η ασθένεια. Γι' αυτό πάντοτε ο Κύριός μας συγχωρούσε τις αμαρτίες, προκειμένου να προχωρήσει σε οποιαδήποτε θεραπεία. Οι Πατέρες σχολιάζουν το γεγονός αυτό, ότι συστενάζει η φύση και ότι ό,τι παρατηρούμε στη φύση και στον άνθρωπο, όσο συντελείται η αμαρτία στον άνθρωπο τόσο αυξάνει και η φθορά.

Και το δεύτερο σημείο είναι όταν η καθεστηκυία τάξη των Φαρισαίων και των Γραμματέων, οι οποίοι ήταν και τηρητές του Μωσαϊκού Νόμου, άκουσαν από τον Κύριο «ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι», να σχολιάσουν: «Ποιος είναι αυτός που συγχωρεί αμαρτίες;». Και επειδή υπήρχε και η μερίδα των ανθρώπων, οι οποίοι αποδέχονταν τον Ιησού, τον Διδάσκαλο, και στους λόγους Του και στο έργο Του, δεν τολμούσαν περισσότερο να αντιδράσουν, παρά μόνο στέκονταν στον σχολιασμό.

Αυτή η εικόνα παραμένει απαράλλακτη στην εποχή μας. Η υποκρισία μέσα στην κοινωνία μας είναι εκείνη η οποία σχολιάζει το καθετί το οποίο συντελείται μέσα στην Εκκλησία του Χριστού μας με διάθεση σκωπτική και, επιπλέον, συκοφαντική. Ενώ δηλώνουν ότι δεν πιστεύουν στον Θεό, παρ' όλα αυτά το σκωπτικό σχόλιο και το δηλητήριο στο στόμα τους είναι έτοιμο να δηλητηριάσει και να στηλιτεύσει ό,τι καλό μπορεί να συντελείται μέσα στην Εκκλησία μας.

Στο τέλος ο Σεβασμιώτατος επεσήμανε ότι, αν θέλουμε να κρατήσουμε τη ζωή μας μακριά από την πρόκληση της αμαρτίας, μακριά από την ποικίλη κακία η οποία ελλοχεύει στη ζωή των ανθρώπων, οφείλουμε να αντισταθούμε στο ρεύμα το οποίο παρασύρει σήμερα όλους και τους οδηγεί στο βάραθρο της απώλειας. Και, επιπλέον, ας στεκόμαστε με σεβασμό απέναντι στο μυστήριο της Εκκλησίας, το οποίο μυστήριο μόνο σώζει τους εισερχομένους, και συντρίβονται όσοι προσκρούουν επάνω στον Ακρογωνιαίο Λίθο, που είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός.

Στο τέλος ευχαρίστησε τους παρευρισκομένους, τους ενίσχυσε με λόγους πατρικούς και τους συνανεστράφη μέχρι και τις απογευματινές ώρες, οπότε και αναχώρησε.

«Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου» (Ματθ. 9,2)

 «Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου» (Ματθ. 9,2)

Αγαπητοί μου ,

Ο λόγος του Κυρίου προς τον παραλυτικό είναι:  «Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου». Πριν ακόμη θεραπεύσει το σώμα, ο Χριστός θεραπεύει την ψυχή. Δεν αρχίζει από την παράλυση των μελών, αλλά από την παράλυση της καρδιάς, γιατί γνωρίζει ότι η μεγαλύτερη δυστυχία του ανθρώπου δεν είναι η ασθένεια του σώματος αλλά η απομάκρυνσή του από τον Θεό.

Ο Κύριος απευθύνεται στον άνθρωπο με μία λέξη γεμάτη αγάπη: «Θάρσει». Δεν του λέγει «φοβήσου», ούτε «καταδικάζεσαι», αλλά του χαρίζει θάρρος. Η συγχώρηση δεν είναι αποτέλεσμα ανθρώπινης αξίας αλλά καρπός της άπειρης θείας φιλανθρωπίας.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επισημαίνει ότι ο Χριστός θεραπεύει πρώτα την ψυχή, διότι αυτή είναι ανώτερη από το σώμα. Η άφεση των αμαρτιών αποδεικνύει ότι ο Ιησούς δεν είναι απλώς θαυματουργός, αλλά ο ίδιος ο Θεός που έχει εξουσία να συγχωρεί. Και προσθέτει ότι το θαύμα της θεραπείας του σώματος γίνεται για να φανερωθεί η αλήθεια της αόρατης θεραπείας της ψυχής.

Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας τονίζει ότι ο Χριστός βλέπει όχι μόνο την πίστη του παραλυτικού αλλά και την πίστη εκείνων που τον μετέφεραν. Έτσι μας διδάσκει ότι η πίστη της Εκκλησίας, η προσευχή των γονέων, των πνευματικών πατέρων και των αδελφών μας γίνεται πολλές φορές αφορμή να δεχθεί ο άνθρωπος το έλεος του Θεού.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς διδάσκει ότι η αμαρτία είναι η πραγματική παράλυση της ανθρώπινης φύσεως. Ο άνθρωπος που ζει μακριά από τη χάρη μπορεί να κινείται σωματικά, αλλά πνευματικά παραμένει ακίνητος, ανίκανος να βαδίσει προς τη Βασιλεία του Θεού. Η μετάνοια, όμως, τον ανασταίνει και του χαρίζει νέα ζωή.

Σημαντική είναι και η αντίδραση των γραμματέων. Αντί να χαρούν για τη σωτηρία ενός ανθρώπου, σκανδαλίζονται. Ο Άγιος Θεοφύλακτος Αχρίδος παρατηρεί ότι η κακία τυφλώνει τον άνθρωπο τόσο, ώστε ακόμη και μπροστά στο θαύμα να παραμένει αμετανόητος. Όταν η καρδιά είναι γεμάτη υπερηφάνεια, ούτε τα θαύματα μπορούν να τη μεταπείσουν.

Το μήνυμα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής είναι βαθιά επίκαιρο. Ζούμε σε μια εποχή όπου όλοι αναζητούν θεραπεία για το σώμα, αλλά λίγοι ενδιαφέρονται για την υγεία της ψυχής. Αγωνιζόμαστε να παρατείνουμε τη ζωή μας, ενώ συχνά λησμονούμε να τη γεμίσουμε με τη χάρη του Θεού.

Ο Χριστός εξακολουθεί και σήμερα να απευθύνει στον καθένα μας τα ίδια λόγια: «Θάρσει, τέκνον». Τα ακούμε κάθε φορά που προσερχόμαστε στο Ιερό Μυστήριο της Μετανοίας και Εξομολογήσεως. Εκεί η Εκκλησία, διά του πνευματικού, μεταφέρει τη συγχωρητική δύναμη του Χριστού. Καμία αμαρτία δεν είναι μεγαλύτερη από το έλεός Του, εφόσον υπάρχει ειλικρινής μετάνοια.

Ας πλησιάσουμε λοιπόν τον Κύριο με πίστη, ταπείνωση και εμπιστοσύνη. Ας αφήσουμε στα πόδια Του όχι μόνο τις εξωτερικές δυσκολίες μας αλλά κυρίως τις πληγές της ψυχής μας. Και τότε θα ακούσουμε κι εμείς τον γλυκύτατο λόγο της θείας αγάπης: «Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου».

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ

ΕΙΠΟΝ ΕΝ ΕΑΥΤΟΙΣ

 

“Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτος βλασφημεῖ” (Ματθ. 9, 3).

Τότε μερικοί ἀπό τούς γραμματεῖς εἶπαν μέσα τους: «Μά αὐτός προσβάλλει τό Θεό». 

 Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την εξωστρέφεια. Οι άνθρωποι δεν κρατμάμε για τον εαυτό μας τις σκέψεις μας, αλλά, αυτόματα, εκφράζουμε ό,τι έχουμε μέσα μας είτε στις συνομιλίες μας με τους άλλους είτε στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Αυτό θεωρείται νίκη κατά της υποκρισίας, απόδειξη του αληθινού μας εαυτού, και, ενώ κάποιοι πιστεύουν ότι το σύστημα στο οποίο ζούμε μάς υπονομεύει, ότι η δημοκρατία η οποία μας περιβάλλει δεν είναι αυθεντική, εντούτοις διαπιστώνουμε ότι είναι πολύ εύκολο να πούμε αυτό που νιώθουμε, χωρίς να έχει συνέπειες, ακόμη κι αν ξεπερνά τα όρια της ευπρέπειας, της ευγένειας, του σεβασμού στον άλλο. Τα σχόλια στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, στις διάφορες διαδικτυακές ομάδες, αλλά και στις ειδήσεις που αναρτώνται στο Διαδίκτυο, μαρτυρούν του λόγου το αληθές. Όσο ενοχλητικές, όσο αυθαίρετες, όσο καταστροφολογικές, όσο υβριστικές και συκοφαντικές κι αν είναι οι απόψεις, αν κάποιος τις καλύψει υπό το προσωπείο του ανώνυμου ή αν έχουν κάποια μικρή και μερική αλήθεια μέσα τους, περνάνε χωρίς συνέπειες, κάποτε αποθρασύνοντας τον εκφραστή τους, κάποτε οδηγώντας στον θρίαμβο ενός ανορθολογισμού που δεν έχει σχέση με το μυστήριο της πίστης.

       Όταν ο Χριστός στην Καπερναούμ βρίσκεται σε ένα σπίτι και διδάσκει, Του φέρνουν έναν παράλυτο άνθρωπο. Ο πρώτος λόγος του Κυρίου ήταν να του δώσει την άφεση των αμαρτιών του. Οι γραμματείς, οι εγγυητές της πίστης των Ιουδαίων, καθώς γνώριζαν γράμματα και τον Μωσαϊκό νόμο και κατέγραφαν τις ερμηνείες τους, σκέφτονται μέσα τους ότι ο Χριστός προσβάλλει τον Θεό με το να λέει ότι συγχωρούνται οι αμαρτίες ενός ανθρώπου, ο οποίος εκ της ασθενείας του θεωρούνταν τιμωρημένος από τον Θεό ακριβώς διότι είχε αμαρτήσει. Μόνο ο Θεός, κατά τη γνώμη των γραμματέων, είχε το δικαίωμα να συγχωρέσει αμαρτίες, αλλά γι’ αυτούς ο Ιησούς δεν ήταν Θεός. Ο Κύριος όμως γνωρίζει τι σκέφτονται και, αφού τους το φανερώσει, θα αποδείξει ότι δεν γιατρεύει μόνο την πνευματική ασθένεια της αμαρτίας που ταλαιπωρεί τον κάθε άνθρωπο και τον παράλυτο, αλλά και γιατρεύει και το σώμα του ανθρώπου, δίνοντάς του τη δυνατότητα να σηκωθεί, να πάρει στους ώμους το κρεβάτι της ασθενείας και να βαδίσει υγιής προς το σπίτι του. 

      Οι γραμματείς δεν αποκαλύπτουν τι σκέφτονται. Είναι υποκριτές. Δείχνουν όμως με τον τρόπο τους αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα σε κάθε άνθρωπο, είτε φανερώνει είτε όχι τις σκέψεις του. Ο νους και η καρδιά μας αποκαλύπτουν ποιοι είμαστε. Αυτός που μιλά με αγάπη, δεν είναι από τυπικότητα, αλλά επειδή ζει για την αγάπη και με την αγάπη. Αυτός που καθυβρίζει, που διασύρει, που απορρίπτει, που θεωρεί ότι κατέχει την αλήθεια, στην πραγματικότητα είναι ασθενής ο ίδιος και επιχειρεί να επιβάλει την ασθένεια της αυτο-αυθεντίας στους άλλους. Και επειδή με τον θόρυβο και την πρόκληση νομίζει ότι θα πετύχει να δείξει ότι είναι σημαντικός και ότι έχει δίκιο, δεν διστάζει να εκφράσει το έλλειμμα της αγάπης, που συνδέεται με τον ανορθολογισμό. Η πειθώ θέλει επιχειρήματα, θέλει ευγένεια, θέλει να ακούς τον άλλον, θέλει να βλέπεις λίγο παραπέρα. Διότι τελικά οι γραμματείς, έχοντας τη βεβαιότητα της δικής τους αυθεντίας, δεν μπόρεσαν ούτε μετά το θαύμα της ίασης του παραλυτικού να κάνουν το βήμα να αποδεχτούν ότι ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού και όχι ένας άνθρωπος που καπηλεύεται και βλασφημεί το όνομα του Θεού.

       Στην εποχή μας, στις σχέσεις μας με τους άλλους, οικείους, ξένους, επώνυμους και άσημους, ας παλεύουμε να βγάζουμε λόγο αγάπης, λόγο πειθούς, λόγο ευγένειας, αρχοντιάς, ακόμη και στην κριτική μας.  Υποκρισία είναι να κατηγορείς τους άλλους ότι δεν κάνουν κάτι, που κι εσυ ο ίδιος δεν κάνεις. Να επικαλείσαι την τελειότητα, ενώ είσαι ατελής. Να ομνύεις ότι εσύ κατέχεις την αλήθεια του Θεού και να κατακρίνεις τους άλλους. Να μη νιώθεις ότι στη ζωή υπάρχει το “γίγνεσθαι” και ότι ο Θεός μιλά μέσω ανθρώπων και περιστάσεων που εσύ δεν βλέπεις, ακριβώς διότι έχεις αναγορεύσει τον εαυτό σου σε αυθεντία και θεωρείς, επειδή η εποχή μας σου έχει δημιουργήσει την ψευδαίσθηση, ότι έχεις δύναμη ή εκτονώνεσαι μη ξεκινώντας από τη δική σου παραλυσία και ζητώντας από τον Θεό να σου τη γιατρέψει, αλλά βλέποντας μόνο την παραλυσία των άλλων. 

       Αν οι γραμματείς είχαν πόνο και αγάπη για τον παραλυτικό, δεν θα σκέφτονταν έτσι για τον Χριστό. Αν έχουμε πόνο και αγάπη για τον εαυτό μας και τον συνάνθρωπο, θα βρούμε τον τρόπο να μιλήσουμε τη γλώσσα της αγάπης και της αλήθειας. Για να συμπορευτούμε στην οδό της Εκκλησίας, στην οδό της αφέσεως των αμαρτιών, στην οδό της πνευματικής ιάσεως, που, αν θέλει ο Χριστός, θα γίνει και σωματική.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

12 Ιουλίου 2026

Κυριακή ΣΤ’ Ματθαίου

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 12 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026 (Ματθ. 9, 1-8)

 

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐμβὰς ὁ Ἰησοῦς εἰς πλοῖον διεπέρασεν καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον. καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπεν τῷ παραλυτικῷ· Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτος βλασφημεῖ. Καὶ εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· Ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει; Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας – τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· Ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. Ἰδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις.

Απόδοση σε απλή γλώσσα

Εκείνο τον καιρό ο Ιησούς επιβιβάστηκε στο πλοίο, διέσχισε τη λίμνη και ήρθε στην πόλη του. Τότε του έφεραν έναν παράλυτο ξαπλωμένο σ’ ένα κρεβάτι. Όταν είδε ο Ιησούς την πίστη τους, είπε στον παράλυτο: «Θάρρος, παιδί μου, σου συγχωρήθηκαν οι αμαρτίες σου». Τότε μερικοί από τους γραμματείς είπαν μέσα τους: «Μα αυτός προσβάλλει το Θεό». Ο Ιησούς όμως, που κατάλαβε τις σκέψεις τους, είπε: «Γιατί κάνετε πονηρές σκέψεις; Τι είναι ευκολότερο να πω: “σου συγχωρούνται οι αμαρτίες” ή να πω: “σήκω και περπάτα”; Για να μάθετε λοιπόν πως ο Υιός του Ανθρώπου έχει την εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες πάνω στη γη» –λέει στον παράλυτο: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Εκείνος σηκώθηκε και πήγε στο σπίτι του. Όταν ο κόσμος το είδε αυτό έμειναν κατάπληκτοι και δοξολόγησαν το Θεό, που έδωσε τέτοια εξουσία στους ανθρώπους.

ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 12 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026 (Ρωμ. ιβ΄ 6-14)

 

Ἀδελφοί, ἔχοντες χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διάφορα, εἴτε προφητείαν, κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, εἴτε διακονίαν, ἐν τῇ διακονίᾳ, εἴτε ὁ διδάσκων, ἐν τῇ διδασκαλίᾳ, εἴτε ὁ παρακαλῶν, ἐν τῇ παρακλήσει, ὁ μεταδιδούς, ἐν ἁπλότητι, ὁ προϊστάμενος, ἐν σπουδῇ, ὁ ἐλεῶν, ἐν ἱλαρότητι. Ἡ ἀγάπη ἀνυπόκριτος. ἀποστυγοῦντες τὸ πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ, τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι, τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηροί, τῷ πνεύματι ζέοντες, τῷ Κυρίῳ δουλεύοντες, τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες, τὴν φιλοξενίαν διώκοντες. εὐλογεῖτε τοὺς διώκοντας ὑμᾶς, εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε. 

Απόδοση σε απλή γλώσσα

Αδελφοί, η χάρη του Θεού μάς έδωσε διάφορα πνευματικά χαρίσματα: Άλλος είναι προφήτης, για να κηρύττει ανάλογα με το βαθμό της πίστεώς του·  άλλος έχει το χάρισμα της διακονίας, για να προσφέρει τις υπηρεσίες του. Το ίδιο να κάνει κι ο δάσκαλος του λαού του Θεού με τη διδασκαλία·  κι όποιος έχει το χάρισμα να στηρίζει τους αδερφούς, να τους στηρίζει. Αλλά κι όποιος μοιράζει τα αγαθά του με τους άλλους, να το κάνει με απλότητα· ο προϊστάμενος να δείχνει ζήλο για το έργο του· όποιος μοιράζει τις ελεημοσύνες να το κάνει με καλοσύνη.

 Η αγάπη σας να είναι ειλικρινής. Να αποστρέφεστε το κακό και να ακολουθείτε το καλό.  Να δείχνετε με στοργή την αγάπη σας για τους άλλους πιστούς. Να συναγωνίζεστε ποιος θα δείξει περισσότερη εκτίμηση στον άλλο.  Μην είστε οκνηροί σ’ ό,τι πρέπει να δείχνετε ζήλο, να έχετε πνευματικό ενθουσιασμό, να υπηρετείτε τον Κύριο.  Η ελπίδα να σας δίνει χαρά. Να έχετε υπομονή στις δοκιμασίες. Να επιμένετε στην προσευχή.  Να βοηθάτε τους άλλους χριστιανούς, όταν βρίσκονται σε ανάγκη, και να επιδιώκετε να φιλοξενείτε τους αδερφούς.  Να προσεύχεστε για το καλό των διωκτών σας, να ζητάτε την ευλογία του Θεού γι’ αυτούς κι όχι να τους καταριέστε.

ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Τη στενή σχέση αμαρτίας και ασθένειας έδειξε ο Χριστός, θεραπεύοντας τον παραλυτικό που έφτασε με παράξενο τρόπο μπροστά του (κατεβασμένος με σχοινιά από τη στέγη του σπιτιού), αφού όμως έδωσε προτεραιότητα στην υγεία της ψυχής του, προτάσσοντας της σωματικής θεραπείας την άφεση των αμαρτιών του (Κυριακή ΣΤ΄ Ματθαίου). 

Εξ αρχής είχε τονισθεί από τον Θεό στον άνθρωπο η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ αμαρτίας και ασθένειας. Η διάπραξη της αμαρτίας θα επέφερε στον δυνάμει αθάνατο άνθρωπο φθορά. Ασθένεια, πόνο, γήρανση, θάνατο. Όπερ και εγένετο. Ο άνθρωπος ένεκα της αμαρτίας κληρονόμησε θνητότητα και πολύμοχθο βίο. Γεμάτο ταλαιπωρία και βάσανα. 

Ο βιβλικός άνθρωπος είχε ισχυρή μέσα του την αντίληψη ότι κάθε λυπηρό στη ζωή του προερχόταν από την αμαρτία. «Ωσεί φορτίον βαρύ» αισθάνεται ο Δαυΐδ τις αμαρτίες του και θρηνεί γι’ αυτές, θεωρώντας ότι εξ αιτίας τους επέπεσε πάνω του η οργή του Θεού και όλο το σώμα του ασθένησε βαριά. «Ουκ έστιν ίασις εν τη σαρκί μου από προσώπου της οργής σου, ουκ έστιν ειρήνη εν τοις οστέοις μου από προσώπου των αμαρτιών μου» (Ψαλμ. 37, 4). 

Ο Ιώβ ακούει από τους τρεις «παρηγορητές» φίλους του, ότι είναι αδύνατο να έχει υποστεί τέτοιες φοβερές συμφορές χωρίς να έχει αμαρτήσει βαρύτατα. Ακόμα και για τον Μεσσία Χριστό οι Εβραίοι, βλέποντας τα πάθη του και την επώδυνη σταύρωσή του, είχαν την εσφαλμένη αντίληψη ότι τα παθαίνει όλα αυτά, επειδή ο Θεός τον τιμωρεί για τις αμαρτίες του. Ότι είναι «εν πόνω και εν πληγή από Θεού και εν κακώσει» (Ησ. 53, 4). Και αυτό τους κατασκανδάλιζε. Δεν μπορούσαν να διανοηθούν ότι ήταν δυνατόν να πάσχει κάποιος υπέρ των άλλων. 

Πέραν του ότι ο Χριστός ειδικά οδυνάται για τις δικές μας αμαρτίες και ότι οι άγιοι γενικά δοκιμάζονται από τον Θεό για να προκόψουν έτι περαιτέρω στην αγιότητα, δεν παύει να ισχύει το ότι η αμαρτία παραμένει γενεσιουργός αιτία της ταλαιπωρίας, της φθοράς, της αρρώστιας, του θανάτου. Ο άγιος Παΐσιος (που εορτάζει σήμερα, 12 Ιουλ.) μιλάει για μια πολύ συνηθισμένη αμαρτία, που φέρνει μεγάλο κακό στη ζωή μας: Τον μη εκκλησιασμό λόγω εργασίας την Κυριακή. 

«Δουλεύουν Κυριακές και γιορτές και τους βρίσκουν συμφορές. Κανονικά πριν από τον Εσπερινό της γιορτής ή της Κυριακής σταματάει κάθε εργασία. Παλιά και οι χωρικοί που ήταν έξω στα χωράφια, μόλις άκουγαν την καμπάνα του Εσπερινού, έκαναν τον σταυρό τους και σταματούσαν τη δουλειά. Το ίδιο και οι γυναίκες που κάθονταν στη γειτονιά. Σηκώνονταν, έκαναν τον σταυρό τους και άφηναν το πλέξιμο ή ό,τι άλλο έκαναν. Και ο Θεός τούς ευλογούσε. Είχαν την υγεία τους και χαίρονταν. Τώρα κατήργησαν τις γιορτές, απομακρύνθηκαν από τον Θεό και την Εκκλησία και τελικά, όσα βγάζουν από τη δουλειά τους τα δίνουν στους γιατρούς και στα νοσοκομεία. 

Μια φορά ήρθε ένας πατέρας στο Καλύβι και μου λέει: «Το παιδί μου αρρωσταίνει συχνά και οι γιατροί δεν μπορούν να βρουν τί έχει». «Να σταματήσεις να δουλεύεις Κυριακή και όλα θ’ αλλάξουν», του είπα. Πράγματι σταμάτησε, και το παιδάκι του έγινε καλά. 

Πάντα λέω στους λαϊκούς να σταματήσουν να δουλεύουν Κυριακές και γιορτές, για να μην τους βρουν στη ζωή τους συμφορές. Όλοι μπορούν να ρυθμίσουν τη δουλειά τους. Και αν λίγο ζημιωθούν από μια λύση, θα πάρουν ευλογία διπλή. Πολλοί όμως δεν το καταλαβαίνουν... Η Θεία Λειτουργία αγιάζει. Αν δεν πάει ο Χριστιανός την Κυριακή στην Εκκλησία, πώς θα αγιασθεί;» (Αγ. Παϊσίου, Λόγοι, Α΄, Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο, σ. 185). 

Και να ’ταν μόνο αυτό; 

Τόσες άλλες βαρύτατες αμαρτίες μας, πόση ζημιά κάνουν άραγε στη ζωή μας; 

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 2025-ΣΤ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ματθ. 9, 1-8)

 

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐμβὰς ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς πλοῖον διεπέρασε καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον· καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπε τῷ παραλυτικῷ· Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· οὗτος βλασφημεῖ. Καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· ῞Ινα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει; ῞Ινα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας – τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· ᾿Εγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. ᾿Ιδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις.

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

Εκεῖνο τὸν καιρό, ὁ ᾿Ιησοῦς ἐπιβιβάστηκε στὸ πλοῖο, διέσχισε τὴ λίμνη καὶ ἦρθε στὴν πόλη του. Τότε τοῦ ἔφεραν ἕναν παράλυτο ξαπλωμένο σ᾿ ἕνα κρεβάτι. ῞Οταν εἶδε ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστη τους, εἶπε στὸν παράλυτο· «Θάρρος, παιδί μου, σοῦ συγχωρήθηκαν οἱ ἁμαρτίες σου». Τότε μερικοὶ ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς εἶπαν μέσα τους· «Μὰ αὐτὸς προσβάλλει τὸν Θεό». ῾Ο ᾿Ιησοῦς ὅμως, ποὺ κατάλαβε τὶς σκέψεις τους, εἶπε· «Γιατί κάνετε πονηρὲς σκέψεις; Τί εἶναι εὐκολότερο νὰ πῶ· “σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες” ἢ νὰ πῶ· “σήκω καὶ περπάτα”; Γιὰ νὰ μάθετε λοιπὸν πὼς ὁ Υἱὸς τοῦ ᾿Ανθρώπου ἔχει τὴν ἐξουσία νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες πάνω στὴ γῆ» -λέει στὸν παράλυτο· «Σήκω, πάρε τὸ κρεβάτι σου καὶ πήγαινε στὸ σπίτι σου». ᾿Εκεῖνος σηκώθηκε καὶ πῆγε στὸ σπίτι του. ῞Οταν ὁ κόσμος τὸ εἶδε αὐτό, ἔμειναν κατάπληκτοι καὶ δοξολόγησαν τὸν Θεό, ποὺ ἔδωσε τέτοια ἐξουσία στοὺς ἀνθρώπους.

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΩΝΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 4 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2024 - ΣΤ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ματθ. θ´ 1-8)

 Τῶ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐμβὰς ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς πλοῖον διεπέρασε καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον· καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπε τῷ παραλυτικῷ· Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· οὗτος βλασφημεῖ. Καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· ῞Ινα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει; ῞Ινα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας – τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· ᾿Εγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. ᾿Ιδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις.

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

Ἐκεῖνο τὸν καιρό, ὁ ᾿Ιησοῦς ἐπιβιβάστηκε στὸ πλοῖο, διέσχισε τὴ λίμνη καὶ ἦρθε στὴν πόλη του. Τότε τοῦ ἔφεραν ἕναν παράλυτο ξαπλωμένο σ᾿ ἕνα κρεβάτι. ῞Οταν εἶδε ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστη τους, εἶπε στὸν παράλυτο· «Θάρρος, παιδί μου, σοῦ συγχωρήθηκαν οἱ ἁμαρτίες σου». Τότε μερικοὶ ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς εἶπαν μέσα τους· «Μὰ αὐτὸς προσβάλλει τὸν Θεό». ῾Ο ᾿Ιησοῦς ὅμως, ποὺ κατάλαβε τὶς σκέψεις τους, εἶπε· «Γιατί κάνετε πονηρὲς σκέψεις; Τί εἶναι εὐκολότερο νὰ πῶ· “σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες” ἢ νὰ πῶ· “σήκω καὶ περπάτα”; Γιὰ νὰ μάθετε λοιπὸν πὼς ὁ Υἱὸς τοῦ ᾿Ανθρώπου ἔχει τὴν ἐξουσία νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες πάνω στὴ γῆ» -λέει στὸν παράλυτο· «Σήκω, πάρε τὸ κρεβάτι σου καὶ πήγαινε στὸ σπίτι σου». ᾿Εκεῖνος σηκώθηκε καὶ πῆγε στὸ σπίτι του. ῞Οταν ὁ κόσμος τὸ εἶδε αὐτό, ἔμειναν κατάπληκτοι καὶ δοξολόγησαν τὸν Θεό, ποὺ ἔδωσε τέτοια ἐξουσία στοὺς ἀνθρώπους.

ΠΡΟΣΕΦΕΡΟΝ ΑΥΤΩ ΠΑΡΑΛΥΤΙΚΟΝ ΕΠΙ ΚΛΙΝΗΣ ΒΕΒΛΗΜΕΝΟΝ

 

«Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον· καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπε τῷ παραλυτικῷ· Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου» (Ματθ.  9, 2-3)

«Τότε τοῦ ἔφεραν ἕναν παράλυτο ξαπλωμένο σ᾿ ἕνα κρεβάτι. ῞Οταν εἶδε ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστη τους, εἶπε στὸν παράλυτο· «Θάρρος, παιδί μου, σοῦ συγχωρήθηκαν οἱ ἁμαρτίες σου».

 «Προσέφερον αυτώ παραλυτικόν επί κλίνης βεβλημένον». Συγκλονιστική αληθινά η σκηνή στο σπίτι της Καπερναούμ. Προσφέρουν στον Ιησού έναν παραλυτικό, πεταμένο σε ένα κρεβάτι. Οι λέξεις του Ευαγγελίου έχουν νόημα βαθύ. Δεν Του προσφέρουν τροφή. Κέρασμα. Χρήματα. Δώρα. Του προσφέρουν έναν άνθρωπο αξιολύπητο. Καταραμένο, όπως τον θεωρούσαν από τον Θεό, που δεν μπορεί να ικανοποιήσει μόνος του τις στοιχειώδεις ανθρώπινες ανάγκες. Έναν άνθρωπο πεταμένο σαν σκουπίδι σε ένα κρεβάτι, προσωποποίηση της δυστυχίας. Έναν άνθρωπο χωρίς ελπίδα αλλαγής, σε μια ζωή στην οποία η ιατρική δεν μπορούσε να διανοηθεί τα μέσα των καιρών μας, ούτε καν στο επίπεδο της ανακούφισης. Έναν άνθρωπο απόλυτα εξαρτημένο από τους άλλους για την επιβίωσή του. Αυτόν προσέφεραν στον Χριστό.

 «Προσέφερον αυτώ παραλυτικόν επί κλίνης βεβλημένον». Μόνο που αυτοί που τον προσφέρουν, μέσα στη συμπάθεια, τη λύπηση, την απόγνωση, νιώθουν ότι υπάρχει ένα και μόνο Πρόσωπο στο Οποίο μπορούν να ελπίσουν, στον Χριστό. Στη δυστυχία μας, στα αδιέξοδά μας υπάρχει Αυτός που μας αποδέχεται, όπως είμαστε, χωρίς προϋποθέσεις και υποσημειώσεις. Αποδέχεται τον ταλαιπωρημένο ψυχικά και σωματικά άνθρωπο, τον αποδιωγμένο από την κοινωνία, αυτόν που αισθάνεται τίποτα, ένα βάσανο, διότι βλέπει μέσα του, καθώς και στα πρόσωπα εκείνων που Του τον προσφέρουν, έναν κόκκο πίστης. Πίστη σημαίνει εμπιστοσύνη. Σημαίνει παράδοση στον Χριστό του εαυτού με ό,τι έχει και ό,τι είναι, την αμαρτία της ύπαρξης, την αποτυχία να δοθεί κατά πάντα και διά πάντα στον Θεό και την αγάπη Του, τα ατέλειωτα ερωτηματικά τού «γιατί να μου συμβαίνει αυτό», τα οποία ο διάβολος μετατρέπει σε λογισμούς εναντίον του Θεού. Σημαίνει τελικά την μικρή ή την μεγάλη υπέρβαση του ορθολογισμού μας και την απόφαση να είναι ο Θεός η καταφυγή μας, όποιο αποτέλεσμα κι αν αυτή η απόφαση έχει. 

      «Προσέφερον αυτώ παραλυτικόν επί κλίνης βεβλημένον». Ο Χριστός δεν αρνείται την προσφορά, όπως ίσως θα κάναμε όλοι εμείς. Δεν μένει στον οίκτο. Γιατρεύει τα τραύματα της ψυχής από την αμαρτία, καθαρίζει τους λογισμούς, κάνει τον άνθρωπο να δει τη ζωή πλέον με ένα άλλο θάρρος: ότι δεν είναι μόνος Του. Ότι ο Χριστός έχει τον λόγο για το τι μέλλει γενέσθαι. Ότι για τον Χριστό δεν είναι σκουπίδι. Ότι η αγάπη των συνανθρώπων του που τον οδήγησαν στον Χριστό είναι πιο πάνω από τα όσα προφανή βλέπουμε και σκεφτόμαστε. Κι αυτό είναι ο Χριστός για όποιον πιστεύει. Ο φίλος, ο οικείος, ο πατέρας και αδελφός, Αυτός που συγχωρεί τις αμαρτίες και γιατρεύει τις απογοητεύσεις μας, αρκεί να υπάρχει ένας κόκκος πίστης. 

        Σε μια εποχή στην οποία κλεινόμαστε όλο και περισσότερο στον ατομοκεντρισμό μας, δεν αισθανόμαστε την ανάγκη να στηριχτούμε από την κοινωνία για τις ελλείψεις μας, αλλά τις θεοποιούμε, όπου είμαστε βεβλημένοι στην κλίνη της μοναξιάς, στην κλίνη της μη αλλαγής, στην κλίνη της απόγνωσης γιατί ο κόσμος δεν είναι όπως τον θέλουμε, συχνά κι εμείς οι χριστιανοί, ο Χριστός μάς ζητά να Του προσφέρουμε τον εαυτό μας, όπως κι αν είναι. Κι Εκείνος θα μας γιατρέψει. Ας Τον ακολουθήσουμε στην οδό της Εκκλησίας. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

4 Αυγούστου 2024

Κυριακή ΣΤ’ Ματθαίου

ΙΝΑ ΤΙ ΥΜΕΙΣ ΕΝΘΥΜΕΙΣΘΕ ΠΟΝΗΡΑ ΕΝ ΤΑΙΣ ΚΑΡΔΙΑΙΣ ΥΜΩΝ

“Γιατί εσείς κάνετε πονηρές σκέψεις στην καρδιά σας;”

“ Ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρά ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;” (Ματθ. 9, 4)

Μία από τις προκλήσεις της ζωής μας είναι οι σκέψεις μας, οι λογισμοί μας. ΟΙ λογισμοί δεν είναι υπόθεση μόνο του νου. Είναι κυρίως υπόθεση της καρδιάς. Αν ήταν θέμα μόνο νου, θα ήταν αρκετή η αλλαγή νοοτροπίας ή μία λογική συζήτηση για το τι είναι καλό και τι κακό και τα πράγματα θα ήταν διαχειρίσιμα. Οι λογισμοί όμως πηγάζουν από την καρδιά μας και επιστρέφουν σ’ αυτήν, κατακτώντας την, με αποτέλεσμα να μας χαρακτηρίζουν συνολικά ως ανθρώπους, να γίνονται εμμονικοί, να γίνονται πάθη, να μην μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτούς. Πέρα από την πατερική-ασκητική περιγραφή της λειτουργίας των λογισμών, οι οποίοι μας χτυπούν και εξωτερικά, από την επίδραση του διαβόλου και των δαιμόνων, όμως πάντοτε συναντούν ένα υπόστρωμα εσωτερικό, καρδιακό, που έχει να κάνει με την ελευθερία του ανθρώπου, με την επιθυμία του για δόξα, για ηδονή, για αγαθά, για αναγνώριση από τους άλλους, οι λογισμοί προϋποθέτουν τον διάλογο εντός μας μαζί τους, δηλαδή την σύμπραξη νου και καρδιάς, την συγκατάθεσή μας σ’ αυτούς, την υλοποίηση των σεναρίων που έχουμε πλάσει με βάση το τι μας υποδεικνύουν και την έμπρακτη εφαρμογή τους είτε με την στάση μας έναντι των άλλων ανθρώπων (μνησικακία, υποτίμηση, επιβολή) είτε με την χρήση των άλλων ως αντικειμένων για να υλοποιήσουμε την εξουσία που αισθανόμαστε ότι έχουμε ή δικαιούμαστε έναντι τους. 

Δεν φτάνει όμως μόνο αυτό. Συχνά οι λογισμοί μάς κάνουν να σχηματίζουμε ταμπέλες, να βάζουμε ετικέτες για τους άλλους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να λειτουργούμε πάγια εις βάρος τους και όχι στην προοπτική της επανεξέτασης. Είναι το φαρμάκι της κατάκρισης που μας κάνει να απορρίπτουμε όχι πράξεις, αλλά ανθρώπους. Και το φαρμάκι αυτό πηγάζει από την καρδιά μας, διότι συνήθως θέλουμε να είναι οι άλλοι έτσι, όπως σκεφτόμαστε γι’ αυτούς, ώστε να δικαιώνουμε τους εαυτούς μας. Εμείς να φαινόμαστε ως οι καλοί. Αν η καρδιά μας είναι αγαθή, τότε η πρώτη μας σκέψη, ο πρώτος μας λογισμός για τους άλλους είναι καλός. Αν η καρδιά μας όμως είναι “γη άνυδρος”, τότε η σκέψη μας για τους άλλους είναι πονηρή. Νους πονηρός και καρδιά πονηρή γεννούν έναν πνευματικά θανάσιμο συνδυασμό, ο οποίος δεν επιτρέπει στον άνθρωπο να αγαπήσει, να δει τον εαυτό του όπως πραγματικά είναι έναντι του Θεού και του συνανθρώπου και να παλέψει για μετάνοια.

Το “γιατί;” του συνδυασμού αυτού το θέτει ο Χριστός στους γραμματείς της ιουδαϊκής θρησκευτικής παράδοσης, οι οποίοι, όταν είδαν ανθρώπους να φέρνουν μπροστά στον Κύριο έναν παραλυτικό για να τον γιατρέψει, και Εκείνος του συγχώρεσε τις αμαρτίες, αμέσως οι σκέψεις τους έγιναν πονηρές: με ποια εξουσία ο Χριστός συγχωρεί αμαρτίες, αφού δεν είναι ο Θεός. Ίδιον της πονηρής σκέψης η απιστία στον Θεό. Ίδιον της πονηρής σκέψης η ερμηνεία του Θεού κατά το δοκούν. Ίδιον της πονηρής σκέψης η εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και μόνο σ’ αυτόν. Και ξεκάθαρο αποτέλεσμα της πονηρής σκέψης το να μην πιστεύουμε σ’ αυτά που βλέπουμε να γίνονται: στον Θεό και στα θαύματά Του, κάθε μορφής. 

Ο Χριστός μάς διδάσκει ότι το κύριο σημείο-θαύμα που πραγματοποιεί ο Ίδιος είναι η άφεση των αμαρτιών μας, η συγχώρηση για το ότι κάναμε τον εαυτό μας θεό, για το ότι νους και καρδιά δεν αγαπούνε, εξερχόμενοι από την προτεραιότητα του εγώ, αλλά μάς καθιστούν έρμαια των παθών μας και, την ίδια στιγμή, κάνουν και τον άλλο δούλο τους και δούλο μας. Η άφεση των αμαρτιών γίνεται δωρεά υγείας και ζωής. Κι εδώ είναι η απάντηση της πίστης στο αδιέξοδο των πονηρών λογισμών, της πονηρής καρδιάς:  το άνοιγμα στον Χριστό και η απόφασή μας να Του επιτρέψουμε να συγχωρήσει τις αμαρτίες μας, αντί να είμαστε περήφανοι ή αδιάφοροι γι’ αυτές. 

Ο Χριστός γιάτρεψε τον παραλυτικό. Ευλόγησε την πίστη, που κατέστησε την καρδιά τόσο εκείνου όσο και εκείνων που τον έφεραν μπροστά στον Κύριο γη αγαθή. Έδωσε ένα μήνυμα σε όσους επιμένουν να κρατούν την δική τους καρδιά “γη άνυδρο”. Και υπενθυμίζει σε όλους μας το θαύμα που ζει όποιος Τον πλησιάσει: την άφεση των αμαρτιών, που κάνει την αγαθή γη της καρδιάς έτοιμη να ξεριζώσει τα ζιζάνια των λογισμών. Προσευχή, μέτρο και άσκηση και πολλή αγάπη για τον Θεό και τον συνάνθρωπό μας ανοίγουν τον δρόμο για να πλησιάσουμε τον Χριστό. Κυρίως, όμως, η αίσθηση ότι δεν είναι η σκέψη το κλειδί, αλλά η καρδιά. Ότι δεν επιτρέπονται όλα, αν αγαπάς, αλλά η αγάπη γίνεται αφετηρία υπέρβασης των λογισμών, ακριβώς διότι νικιέται η ρίζα τους: η υπερηφάνεια.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

24 Ιουλίου 2022

Κυριακή ΣΤ’ Ματθαίου

 

Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της Κυριακής ΣΤ´ Ματθαίου (Ματθ. θ΄ 1-8)

Το Ευαγγέλιο Κυριακής ΣΤ´ Ματθαίου 24-7-2022

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐμβὰς ὁ Ἰησοῦς εἰς πλοῖον διεπέρασεν καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον. καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπεν τῷ παραλυτικῷ· Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτος βλασφημεῖ.

Καὶ εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· Ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει; Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας – τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· Ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. Ἰδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις.

Απόδοση σε νεολληνική το Ευαγγέλιο Κυριακής ΣΤ´ Ματθαίου

Εκεῖνο τόν καιρό, ὁ Ἰησοῦς ἐπιβιβάστηκε στό πλοῖο, διέ-σχισε τή λίμνη καί ἦρθε στήν πόλη του. Τότε τοῦ ἔφεραν ἕναν παράλυτο ξαπλωμένο σ΄ ἕνα κρεβάτι. Ὅταν εἶδε ὁ Ἰησοῦς τήν πίστη τους, εἶπε στόν παράλυτο: «Θάρρος, παιδί μου, σοῦ συγχωρήθηκαν οἱ ἁμαρτίες σου». Τότε μερικοί ἀπό τούς γραμματεῖς εἶπαν μέσα τους: «Μά αὐτός προσβάλλει τό Θεό».

Ὁ Ἰησοῦς ὅμως, πού κατάλαβε τίς σκέψεις τους, εἶπε: «Γιατί κάνετε πονηρές σκέψεις; Τί εἶναι εὐκολότερο νά πῶ: σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες, ἤ νά πῶ: σήκω καί περπάτα; Γιά νά μάθετε λοιπόν πώς ὁ Υἱός τοῦ Ἀνθρώπου ἔχει τήν ἐξουσία νά συγχωρεῖ ἁμαρτίες πάνω στή γῆ» – λέει στόν παράλυτο: «Σήκω, πάρε τό κρεβάτι σου καί πήγαινε στό σπίτι σου». Ἐκεῖνος σηκώθηκε καί πῆγε στό σπίτι του. Ὅταν ὁ κόσμος τό εἶδε αὐτό ἔμειναν κατάπληκτοι καί δοξολόγησαν τό Θεό, πού ἔδωσε τέτοια ἐξουσία στούς ἀνθρώπους.

Ο Απόστολος Κυριακής ΣΤ´ Ματθαίου 24-7-2022 (Ρωμ. ιβ´ 6-14)

Το Αποστολικό Ανάγνωσμα της Κυριακής ΣΤ´ Ματθαίου

Αδελφοί, ἔχοντες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διάφορα, εἴτε προφητείαν, κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, εἴτε διακονίαν, ἐν τῇ διακονίᾳ, εἴτε ὁ διδάσκων, ἐν τῇ διδασκαλίᾳ, εἴτε ὁ παρακαλῶν, ἐν τῇ παρακλήσει, ὁ μεταδιδούς, ἐν ἁπλότητι, ὁ προϊστάμενος, ἐν σπουδῇ, ὁ ἐλεῶν, ἐν ἱλαρότητι.

῾Η ἀγάπη ἀνυπόκριτος. ἀποστυγοῦντες τὸ πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ, τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι, τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηροί, τῷ πνεύματι ζέοντες, τῷ Κυρίῳ δουλεύοντες, τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες, τὴν φιλοξενίαν διώκοντες. εὐλογεῖτε τοὺς διώκοντας ὑμᾶς, εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε.

Απόδοση σε νεοελληνική ο Απόστολος Κυριακής ΣΤ´ Ματθαίου

Αδελφοί, ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ μᾶς ἔδωσε διάφορα πνευματικά χαρίσματα: Ἄλλος εἶναι προφήτης, γιά νά κηρύττει ἀνάλογα μέ τό βαθμό τῆς πίστεώς του· ἄλλος ἔχει τό χάρισμα τῆς διακονίας, γιά νά προσφέρει τίς ὑπηρεσίες του. Τό ἴδιο νά κάνει κι ὁ δάσκαλος τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ μέ τή διδασκαλία· κι ὅποιος ἔχει τό χάρισμα νά στηρίζει τούς ἀδερφούς, νά τούς στηρίζει. Ἀλλά κι ὅποιος μοιράζει τά ἀγαθά του μέ τούς ἄλλους, νά τό κάνει μέ ἁπλότητα· ὁ προϊστάμενος νά δείχνει ζῆλο γιά τό ἔργο του· ὅποιος μοιράζει τίς ἐλεημοσύνες νά τό κάνει μέ καλοσύνη.

Ἡ ἀγάπη σας νά εἶναι εἰλικρινής. Νά ἀποστρέφεστε τό κακό καί νά ἀκολουθεῖτε τό καλό. Νά δείχνετε μέ στοργή τήν ἀγάπη σας γιά τούς ἄλλους πιστούς. Νά συναγωνίζεστε ποιός θά δείξει περισσότερη ἐκτίμηση στόν ἄλλο. Μήν εἶστε ὀκνηροί σ΄ ὅτι πρέπει νά δείχνετε ζῆλο, νά ἔχετε πνευματικό ἐνθουσιασμό, νά ὑπηρετεῖτε τόν Κύριο. Ἡ ἐλπίδα νά σᾶς δίνει χαρά. Νά ἔχετε ὑπομονή στίς δοκιμασίες. Νά ἐπιμένετε στήν προσευχή. Νά βοηθᾶτε τούς ἄλλους χριστιανούς, ὅταν βρίσκονται σέ ἀνάγκη, καί νά ἐπιδιώκετε νά φιλοξενεῖτε τούς ἀδελφούς. Νά προσεύχεστε γιά τό καλό τῶν διωκτῶν σας, νά ζητᾶτε τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ γι΄ αὐτούς κι ὄχι νά τούς καταριέστε.

ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΟΣ ΜΕΝΕΙ ΗΜΙΝ ΥΨΗΛΟΤΕΡΟΣ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΩΤΕΡΟΣ

 

Οἱ ἅγιοι Μακκαβαῖοι τῷ τυράννῳ ἔλεγον. ἡμῖν, ὦ Ἀντίοχε, εἷς βασιλεύς, ὁ Θεός, παρ’ οὗ γεγόναμεν καί πρός ὅν ἐπιστρέφομεν. Κόσμος μένει ἄλλος ἡμῖν, τοῦ ὁρωμένου ὑψηλότερος καί μονιμώτερος. Πατρίς δέ ἡμῶν Ἱερουσαλήμ, ἡ κραταιά και ἀνώλεθρος.  Πανήγυρις δέ ἡ μετά Ἀγγέλων διαγωγή. Κύριε, πρεσβείαις αὐτῶν, ἐλέησον καί σῶσον ἡμᾶς» (Δοξαστικό των Στιχηρών του Εσπερινού της εορτής των αγίων επτά μαρτύρων των Μακκαβαίων και του δασκάλου τους Ελεαζάρου και της μητέρας τους Σολομονής)

«Οι άγιοι Μακκαβαίοι στον βασιλιά έλεγαν: Για μας, Αντίοχε, ένας βασιλιάς υπάρχει, ο Θεός, από τον Οποίο δημιουργηθήκαμε και υπάρχουμε και προς τον οποίο επιστρέφουμε. Άλλος κόσμος απομένει για μας, ανώτερος από αυτόν που βλέπουμε όλοι μας και μονιμότερος. Πατρίδα μας είναι η άνω Ιερουσαλήμ, η παντοδύναμη και αυτή που δεν μπορεί να καταστραφεί. Πανηγύρι και γιορτή για μας είναι η συνύπαρξη με τους Αγγέλους. Κύριε, διά των πρεσβειών τους, ελέησε και σώσε μας»

«Οι άγιοι επτά μάρτυρες, Αβείμ, Αντώνιος, Γουρίας, Ελεάζαρος, Ευσέβων, Αχείμ και Μάρκελλος οι Μακκαβαίοι έζησαν κατά τους χρόνους του βασιλιά της Συρίας Αντίοχου του Επιφανούς (175-164 π. Χ.), ο οποίος, αφού έριξε στην δουλεία το εβραϊκό έθνος, θέλησε να εξαναγκάσει τους Ισραηλίτες να απαρνηθούν τις πατρογονικές τους παραδόσεις. Τους υποχρέωνε λοιπόν να τρώνε χοιρινό κρέας. Κάποιοι από αυτούς αρνήθηκαν. Πρώτος ο δάσκαλος των επτά μαρτύρων Ελεάζαρος, ο οποίος σε ηλικία ενενήντα ετών προτίμησε να μαρτυρήσει, παρά να φάει το κρέας που ο νόμος απαγόρευε. Στη συνέχεια, ο Αντίοχος κάλεσε τα επτά αδέρφια, τα οποία κι αυτά αρνήθηκαν με επιμονή να ακολουθήσουν το διάταγμά του. «Κόψτε τα μέλη μου, κατακάψετε την σάρκα μου, εξαρθρώστε τις κλειδώσεις μου! Με όλα τα μαρτύρια τούτα θα σας δείξω ότι τα τέκνα των Εβραίων είναι ανίκητα όταν πρόκειται για την αρετή». Ο Αντίοχος διέταξε να τον κάψουν ζωντανό επάνω σε μια σχάρα. Μαρτυρικό τέλος είχαν και τα άλλα αδέρφια, το ένα μετά το άλλο. Ο τέταρτος μάλιστα, πριν θανατωθεί, είδε να του κόβεται η γλώσσα. Λίγο πριν, φώναξε: ‘Ακόμη κι αν μου στερήσεις το όργανο του λόγου, ο Θεός ενωτίζεται την φωνή των σιωπηλών. Πόσο γλυκό είναι να ακρωτηριάζεσαι για τον Θεό!’. Η μητέρα του Σολομονή, που παραβρίσκονταν στα μαρτύρια των γιων της, αντί να τους ζητήσει να υποκύψουν, τους προέτρεπε να κάνουν υπομονή και να θυσιαστούν για την πίστη. Στο τέλος, οι δήμιοι έριξαν κι αυτήν στην φωτιά. Η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη τους την 1η Αυγούστου»  («Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας», εκδόσεις ΙΝΔΙΚΤΟΣ, τόμος δωδέκατος).

«Ένας είναι ο Θεός», «υπάρχει ένας άλλος κόσμος για μας, ανώτερος και μονιμότερος από τον ορώμενο», «υπάρχει μια άλλη πατρίδα, η άνω Ιερουσαλήμ», «γιορτή και πανήγυρις είναι για μας η συνύπαρξη με τους Αγγέλους». Αυτές οι τέσσερις φράσεις, διά των οποίων ο υμνογράφος της εορτής των αγίων επτά Μακκαβαίων αποτυπώνει το μαρτύριό τους ενώπιον του ειδωλολάτρη βασιλιά της Συρίας Αντίοχου του Επιφανούς είναι η προοπτική μιας διαφορετικής θέασης της ζωής. Πίστη στον Θεό, αποφυγή προσκόλλησης στον παρόντα κόσμο τον ορώμενο, βεβαιότητα για την πατρίδα της αναστημένης ζωής και απόφαση για συνύπαρξη με τους αγγέλους, δηλαδή τα πνεύματα που αγαπούνε τον Θεό, χαίρονται να επικοινωνούν μαζί Του και βιώνουν την απάθεια έναντι του κακού, αλλά και μοιράζονται την αλήθεια της κοινωνίας με τον Θεό με όλο τον κόσμο.

Τι μας λέει μία τέτοια τετράδα σε μια πραγματικότητα στην οποία η ζωή έχει νόημα με ακριβώς τις αντίθετες προοπτικές; Θεός είναι ο εαυτός μας, η δύναμή μας, η επιθυμία μας. Ο ορώμενος κόσμος είναι για τους πολλούς και ο μοναδικός. Αρκεί το να περνάμε καλά σ’  αυτόν. Η ανάσταση δεν αγγίζει τους πολλούς πέρα από το φολκλόρ, καθώς ο μηδενισμός της ύπαρξης μετά τον θάνατο είναι η βασική συνιστώσα όλων των ιδεολογιών. Ο τρόπος της απάθειας καταργείται από τον τρόπο της θεοποίησης των παθών μας. Η ζωή της πίστης τελικά απορρίπτεται, καθώς δεν μπορεί να αγγίξει τις χορδές του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος δεν θέλει φως από τον ουρανό.

Υπάρχει ένας κόσμος ανώτερος και μονιμότερος από τον ορώμενο. Αυτός ο κόσμος δεν είναι μία πρόκληση να αρνηθούμε την ζωή, αλλά μία υπενθύμιση ότι δεν είναι όλα μάταια εάν την ζωή την συνοδεύει η πίστη. Οι Μακκαβαίοι δεν αρνήθηκαν τους συμπατριώτες τους, την ζωή, την πορεία στον κόσμο αυτόν. Γνώριζαν όμως, διά της παραδόσεως, τα αληθινά του μέτρα. Δεν είναι το ορώμενο μόνο που μας χρειάζεται να ερμηνεύσουμε, αλλά, κυρίως, το νοούμενο. Κι αυτό έχει να κάνει με την πίστη στον Θεό. Η ανωτερότητα του νοούμενου κόσμου είναι ότι δεν νικιέται από τον θάνατο. Ότι δεν θεοποιεί τις πρόσκαιρες δυνατότητες του εγώ μας, αλλά τις εντάσσει στην προοπτική της αγάπης για Θεό και άνθρωπο, ακόμη κι αν αυτή η  οδός κρύβει πόνο και γίνεται μαρτυρική. Ποιος να αντιληφθεί από την νεο-ειδωλολατρία των καιρών μας ότι υπάρχει ένας άλλος κόσμος, αυτός που έχει ως κέντρο του τον Θεάνθρωπο Χριστό, χωρίς να αρνείται τον άνθρωπο;

Η Εκκλησία σήμερα φαίνεται να δαπανά το πνευματικό της κεφάλαιο τρέχοντας πίσω από τις κοσμικές εξελίξεις. Στην παράδοσή μας υπάρχουν μερικά ξεκάθαρα «όχι», αυτά που έχουν να κάνουν με την διδασκαλία του Χριστού, του Ευαγγελίου, της Εκκλησίας, ενώ εντυπώθηκαν και βιώθηκαν από του αγίους κάθε εποχής, με τον τρόπο και τα χαρίσματά τους. Παλεύουμε σε μάχης χαρακωμάτων. Αφήσαμε την ουσία της αποστολής μας που είναι να κηρύττουμε και να ζούμε έναν κόσμο ανώτερο και μονιμότερο του ορωμένου και προσπαθούμε να λύσουμε προβλήματα που, ουσιαστικά, δεν είναι δικής μας αρμοδιότητας. Ο τρόπος των Μακκαβαίων, της μητέρας τους και του δασκάλου τους είναι ξεκάθαρος: το «όχι» στον κόσμο έρχεται σε ζητήματα πίστης. Έρχεται στην θέαση της ζωής στην προοπτική του αποθεωμένου πρόσκαιρου και του αποθεωμένου εγώ. Στα άλλα ζητήματα πορευόμαστε κατά πώς οι πολλοί, διότι δεν θίγουν την πνευματική μας ακεραιότητα. Χάνουμε το μέτρο, κυρίως όμως χάνουμε την ουσία της αποστολής μας. Η ευθύνη ανήκει σε όλους ανεξαιρέτως και, ταυτόχρονα, στον καθέναν προσωπικά. Κριτήριο θα παραμείνει η εκκλησιαστικότητα, αυτή που δείχνουμε ότι έχουμε ξεχάσει.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

1η Αυγούστου 2021

Των αγίων μαρτύρων Μακκαβαίων

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΣΤ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ (01-08-2021)

 

Στην σημερινή Ευαγγελική περικοπή ακούσαμε για την θεραπεία που δώρισε  ο Κύριος σε έναν ασθενή με παράλυση, στην Καπερναούμ. Παρά το απλό και σύντομο της διηγήσεως, μπορούμε να δούμε σε αυτήν μεγάλες αλήθειες και μηνύματα.

Όταν ο Ιησούς έφθασε στην Καπερναούμ, του έφεραν ένα παράλυτο, ξαπλωμένο σε ένα κρεββάτι. Ο Ιησούς όταν είδε την πίστη τους, όχι μόνο του αρρώστου αλλά και αυτών που με κόπο τον  κουβάλησαν κοντά του ελπίζοντας σε ένα ακόμη θαύμα του, είπε στον παράλυτο: «Έχε θάρρος, παιδί μου. Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Κάνει ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι, ενώ επρόκειτο για σωματικά ασθενή άνθρωπο, ο Ιησούς του λέει πως συγχωρούνται οι αμαρτίες του, αντί να αναφερθεί στο πρόβλημα της υγείας του. Η Αγία Γραφή, σε αντίθεση με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, δέχεται ότι ό άνθρωπος είναι ψυχοσωματική ενότητα, κάτι που υποστηρίζει και η σύγχρονη επιστήμη. Για το λόγο αυτό, ψυχή και σώμα αλληλοεπηρεάζονται και στα ευχάριστα και στα δυσάρεστα. Οι σωματικές αρρώστιες επηρεάζουν την ψυχική μας διάθεση και αντίθετα τα ψυχολογικά προβλήματα και το άγχος, έχουν επιπτώσεις στην υγεία του σώματός μας. Στη θεολογική γλώσσα γενικά όλα τα σημάδια της φθοράς είναι απόρροια της αμαρτίας, όχι αναγκαστικά της προσωπικής αμαρτίας του καθενός, αλλά του προπατορικού αμαρτήματος, της απομάκρυνσης δηλαδή του ανθρώπου από την πηγή της ζωής που είναι ο Τριαδικός Θεός. 

Στην υλιστική εποχή που ζούμε έχουμε ξεχάσει ότι ο άνθρωπος έχει και ψυχή και ενδιαφερόμαστε μόνο για την υγεία και την καλοπέραση του σώματος. Ακούμε τόσο συχνά αυτή την φράση, «πρώτα απ' όλα υγεία» και την θεωρούμε απόλυτα σωστή σαν ευχή. Δεν είναι όμως έτσι. Πρώτα απ' όλα είναι η υγεία, αλλά η υγεία της ψυχής. Η εν Χριστώ υγεία. Πρώτα είναι σημαντική η ψυχική μας κατάσταση και μετά έρχεται η υγεία του σώματος, που ασφαλώς και είναι πολύτιμη. Έτσι γίνεται κατανοητό γιατί ο Ιησούς είπε στον παράλυτο «τέκνον ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου». Προηγείται η θεραπεία της ψυχής και ακολουθεί το σώμα. Όλη η ορθόδοξη παράδοσή μας έδινε πάντοτε προτεραιότητα στην πνευματική και ψυχική υγεία και ακολουθούσε η φροντίδα για την υγεία του σώματος. Σήμερα που αντιστράφηκαν οι αξίες αυτές, επόμενο είναι ο κόσμος να μπερδευτεί, να παραπαίει, και να βαδίζει προς τη καταστροφή. Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν γνωρίζει τι είναι αμαρτία, αγνοεί την τρομακτική αρνητική δύναμή της και γι’ αυτό δε ζητάει συγχώρεση, απλά απορεί για τις άσχημες καταστάσεις που ζούμε και ίσως αναρωτιέται τι να φταίει. 

Ο Κύριος πριν θεραπεύσει σωματικά κάποιον ασθενή, του έλεγε ότι του συγχωρεί τις αμαρτίες του, και μετά τη θεραπεία του τόνιζε, «Ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν τί σοι γένηται»(Ιωαν.5,14). Στη σημερινή Ευαγγελική περικοπή η θεραπεία του σώματος, είναι η ορατή απόδειξη της συγχώρησης των αμαρτιών του παράλυτου. Ο Ιησούς θέλοντας να δείξει στους ανθρώπους που τον παρακολουθούσαν ότι εκτός από άνθρωπος είναι και Θεός, γιατί  βέβαια και εκείνοι καταλάβαιναν πως είναι έργο του Θεού να συγχωρεί αμαρτίες, τους είπε: «θα μάθετε τώρα ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες πάνω στη γη» και τότε, λέει στον τον παράλυτο: «Σήκω επάνω, πάρε το κρεββάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου».

Υπάρχει και κάτι άλλο που μας αφορά  στην περικοπή αυτή και καλό είναι να το προσέξουμε. Ποιος από εμάς μπορεί να πει με σιγουριά ότι δεν είναι παράλυτος; Παράλυτος από διάφορες φοβίες, από την επιθυμία να δει τον εαυτό του να τον θαυμάζουν οι άλλοι, παράλυτος από τους υπολογισμούς που συχνά κάνουμε  χτίζοντας την υποκριτική συμπεριφορά μας; Τέτοιες και άλλες παρόμοιες ψυχικές καταστάσεις, που όλοι λίγο πολύ κρύβουμε μέσα μας, μας καθιστούν πνευματικά παράλυτους χωρίς να το καταλαβαίνουμε, καθώς συνηθίσαμε να προσέχουμε μόνο την υγεία του σώματός μας. 

Ας προβληματιστούμε κοιτώντας με ειλικρίνεια μέσα μας. Ας μην σταθούμε, ακούγοντας το σημερινό Ευαγγέλιο, μόνο στον άνθρωπο εκείνο που ήταν παράλυτος  και η  πίστη του, κυρίως όμως η πίστη αυτών που τον οδήγησαν στον Χριστό, είχε τη δύναμη να κινήσει το έλεος τού Θεού και να τον θεραπεύσει. Ας σκεφτούμε και τη δική μας παραλυσία και με ταπείνωση και εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού και την θεραπευτική δύναμη των ιερών Μυστηρίων της Εκκλησίας μας, ας  προσπαθήσουμε για τη θεραπεία μας. Αμήν.

Η ΑΝΥΠΟΚΡΙΤΟΣ ΑΓΑΠΗ

Ένα από τα χαρακτηριστικά της αληθινής αγάπης είναι η απουσία υποκρισίας, η αυθεντικότητα, η ειλικρίνεια. Αυτός που αγαπά αληθινά δεν προσποιείται. Δεν φοβάται να δείξει τι αισθάνεται, τι σκέφτεται, τι φοβάται, τι ελπίζει, τι ζητά, τις προσφέρει. Αντίθετα, η υποκριτική αγάπη χαρακτηρίζεται από ένα προσωπείο. Αυτός που ισχυρίζεται ότι αγαπά, αλλά στην ουσία και δεν θέλει και δεν είναι αυθεντικός, προσποιείται. Κρύβει τις πραγματικές του διαθέσεις. Κυρίως όμως κρύβει το ότι δεν αγωνίζεται να αγαπήσει αληθινά. Μπορεί εξωτερικά, στην συμπεριφορά του, στον τρόπο που παρουσιάζει τον εαυτό του και τη συμμετοχή του στην σχέση με τον άλλο να δίνει την εντύπωση ότι αγαπά όντως. Στην πράξη όμως αγαπά μόνο τον εαυτό του, αποβλέπει στο να απολαύσει την αγάπη ή το δόσιμο του άλλου και όταν έρθει η ώρα του σταυρού, δηλαδή της ανάγκης να δείξει ότι εννοεί την αγάπη, είτε αποσύρεται, είτε φορτώνει τις ευθύνες στον άλλο, είτε κάνει μεγάλες δηλώσεις, τις οποίες η πραγματικότητα διαψεύδει.

Ο απόστολος Παύλος, απευθυνόμενος στους Ρωμαίους, μεταξύ άλλων, τονίζει: «Η αγάπη ανυπόκριτος, αποστυγούντες το πονηρόν, κολλώμενοι το αγαθόν» (Ρωμ. 12,9). «Η αγάπη σας να είναι ειλικρινής. Να αποστρέφεστε το κακό και να ακολουθείτε το καλό». Πόσο εύκολο όμως είναι να διακρίνουμε το καλό και το κακό στην στάση ζωής μας, στους λογισμούς μας, στον χαρακτήρα μας; Στους άλλους συχνά το διακρίνουμε. Τους παρατηρούμε και επειδή λειτουργούν και το αξιακό μας σύστημα και η συνείδησή μας, αλλά και ένα αίσθημα κατάκρισης το οποίο πηγάζει από την αυτοσυντήρησή μας, μπορούμε να διατυπώσουμε κρίσεις για το τι είναι καλό και τι είναι κακό. Δυσκολευόμαστε όμως όταν στραφούμε στον εαυτό μας. Εκεί είμαστε πρόθυμοι είτε να παραβλέψουμε τ κακό και να μεγεθύνουμε το καλό, είτε να δικαιολογήσουμε την κακή συμπεριφορά μας. Έτσι συχνά η αγάπη μας καθίσταται υποκριτική.

Βεβαίως το να αδιαφορούμε για τον εαυτό μας και να τον βάζουμε πάντοτε σε δεύτερη μοίρα δεν είναι πάντοτε καλό. Ισορροπία χρειάζεται. Αγαπούμε όμως τον εαυτό μας αληθινά όταν βλέπουμε ότι το βαθύτερο συμφέρον του έγκειται στο να είναι η αγάπη το κλειδί για την πορεία της ζωής. Όχι όμως η αγάπη που αποκρύπτει την αλήθεια. Αλλά αυτή που με ταπείνωση την φανερώνει. Και η αλήθεια δε μπορεί να είναι μόνο ο τρόπος που βλέπουμε εμείς τα πράγματα, αλλά γίνεται γεγονός κοινωνίας. Πριν βιαστούμε να κατασταλάξουμε στο τι είναι αλήθεια, χρειάζεται να την εξετάσουμε μέσα από τα μάτια των άλλων. Μέσα από τις αξίες με τις οποίες έχουμε εμποτιστεί. Με την φωνή της συνείδησής μας, την οποία καλούμαστε και να ακούμε και να καλλιεργούμε. Κυρίως όμως μέσα από το Φως που το Ευαγγέλιο του Θεού μας παρέχει.

Η αλήθεια του Ευαγγελίου είναι γεγονός κοινωνίας. Δεν είναι μόνο ότι είναι δώρο της Αγίας Τριάδος, δώρο του ουρανού στην γη. Δοκιμάστηκε στο Πρόσωπο του Χριστού, αλλά και στην ζωή των αποστόλων και πάντων των αγίων. Δοκιμάστηκε στον χρόνο. Δοκιμάστηκε στον πολιτισμό. Στις ανθρώπινες σχέσεις. Και έδειξε ότι είναι η αγάπη που κρατά αιώνια. Γιατί δωρίζει στον άνθρωπο που πορεύεται σύμφωνα με τις επιταγές της νόημα, ελπίδα και ζωή. Οι χριστιανοί δεν ήταν απορριπτικοί των ανθρώπων. Απέρριπταν τα πάθη και την απιστία. Ομολογούσαν και ομολογούν τον Θεό της αγάπης, ο Οποίος ήρθε στον κόσμο για να δείξει ότι η αγάπη είναι ο δρόμος. Ότι όποιος από εμάς την αποδεχτεί και την ασκήσει στην ζωή του, θα είναι κοντά Του, με οποιοδήποτε τίμημα. Και αν θέλουμε να είμαστε άνθρωποι του Θεού, καλούμαστε να μοιραζόμαστε την αγάπη με κάθε τρόπο, με λόγους, με πράξεις, ανοχή και συγχωρητικότητα, με έξοδο από τον εαυτό μας χάριν του άλλου, όσο αντέχουμε και ανάλογα με την πίστη και το χάρισμά μας, όπως πάλι λέει ο Παύλος. «‘Εχοντες χαρίσματα κατά την χάριν την δοθείσαν ημίν και κατά την αναλογίαν της πίστεως» (Ρωμ. 12, 6). Όταν δεν αντέχουμε, ας αποσυρόμαστε είτε από την σχέση με τους άλλους, είτε από τον λόγο μας προς αυτούς και ας επιλέγουμε την οδό της ταπεινότητας που προσεύχεται για ό,τι δεν μπορεί, δηλαδή για τα περισσότερα.

Στην εποχή μας θριαμβεύει η υποκρισία. Επειδή ο δρόμος του Ευαγγελίου δεν είναι στις προτεραιότητές μας, μαθαίνουμε να αγαπούμε, κάποτε αρρωστημένα, τον εαυτό μας και να βλέπουμε την ζωή μας στην προοπτική της εξουσίας εις βάρος των άλλων. Κάποτε με πρόσχημα το καλό τους, κάποτε εντελώς κυνικά με γνώμονα την ευχαρίστησή μας δήθεν αγαπούμε, στην πράξη όμως χρησιμοποιούμε τους άλλους και μάλιστα άμετρα, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψιν τα αισθήματά τους. Φορούμε το προσωπείο της αγάπης, ότι εμείς ξέρουμε, και δεν σεβόμαστε την ελευθερία τους ούτε την υπολογίζουμε. Κάποτε τους υποχρεώνουμε να συμπεριφέρονται με τρόπο που αρέσει σε μας, με αντάλλαγμα την αγάπη και την αποδοχή μας. Όμως, επειδή δεν είμαστε ειλικρινείς, ο χρόνος γρήγορα αποκαλύπτει ποιοι είμαστε και τότε λέμε στους άλλους «ας προσέχατε» ή προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι εκείνοι κάνουν λάθος και δεν είναι τα πράγματα όπως νομίζουν.

Η ανυπόκριτος αγάπη. Η έγνοια για το πρόσωπο του άλλου. Για την ζωή του. Ένα ζεστό χαμόγελο και η προθυμία της διακονίας τους. Αλλά και όταν δεν μπορούμε να σηκώσουμε τον σταυρό τους ή αυτόν που θέλουν να μας φορτώσουν, η προσευχή μας, η συγχώρεσή μας, η διακριτική παρακολούθησή τους, ένα αίσθημα ευθύνης να παραμείνουμε προσκολλημένοι στο καλό, με αποστροφή και όχι δικαιολόγηση η υιοθέτηση του κακού. Ακόμη κι αν κερδίζουμε από το κακό, εμείς ας προτιμούμε την οδό του Ευαγγελίου. Αυτή της αγάπης που μας κάνει αληθινούς, ακόμη και στην μοναχική πορεία μας. Ο Χριστός δεν θα μας εγκαταλείψει.

Κέρκυρα, 8 Ιουλίου 2018

ΟΥΚ ΗΛΘΟΝ ΚΑΤΑΛΥΣΑΙ ΑΛΛΑ ΠΛΗΡΩΣΑΙ

Η αυτάρκεια είναι ένα από τα μεγάλα όνειρα της ανθρώπινης ζωής. Να μη μας λείπει κάτι που να μας κάνει να αισθανόμαστε ότι στερούμαστε. Να μην έχουμε εμπόδια, εντολές, διατάξεις, ελέγχους που να μας απαγορεύουν να χαρούμε όπως θεωρούμε ότι είμαστε προορισμένοι, από τον χαρακτήρα, τις ρίζες μας, τον τρόπο που προσλαμβάνουμε τον πολιτισμό και τον κόσμο. Ο πλούσιος θεωρείται αυτάρκης. Αυτός που μπορεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του, τουλάχιστον τις πιο βασικές, θεωρείται αυτάρκης. Αυτός που δεν εξαρτιέται από τους άλλους θεωρείται αυτάρκης. Αυτός που έχει εξουσία στον εαυτό του και στους άλλους, αλλά και στις περιστάσεις της ζωής, θεωρείται αυτάρκης.

Η αυτάρκεια όμως είναι ψευδαίσθηση. Ο άνθρωπος έχει πάντοτε να παλέψει με την κατάσταση που ονομάζουμε «πλεονεξία». Πάντοτε θέλουμε περισσότερα από όσα έχουμε. Κι αυτό διότι συγκρίνουμε τους εαυτούς μας με όσους έχουν παραπάνω. Κάποτε αισθανόμαστε ότι το μέλλον είναι επίφοβο και όσα έχουμε, όχι κατ’ ανάγκην μόνο υλικά, αλλά και γνώσεις και ιδέες και σχέσεις, δε θα επαρκούν. Άλλοτε προκύπτουν εμπόδια που πιθανολογούμε ότι θα μας αποτρέψουν από το να διατηρήσουμε ή να προσθέσουμε στα όσα έχουμε και στα όσα είμαστε, με κορυφαίο τον θάνατο και, επομένως, κάπως θα πρέπει να έχουμε «παραπάνω», για να δυσκολευτούμε λιγότερο. Η αυτάρκεια λοιπόν, ακόμη κι αν υπάρχει, δεν μπορεί να διατηρήσει την ευτυχία που ονειρευόμαστε. Πάντοτε θα υπάρχει έλλειψη!

Υπάρχει ένας όμορφος ευαγγελικός λόγος, από την επί του Όρους ομιλία του Χριστού, που μας δείχνει τον δρόμο για την αληθινή αυτάρκεια, η οποία δεν είναι απορριπτέα από την πνευματική μας παράδοση. Το αντίθετο. Δεν νοηματοδοτείται όμως μόνο από τα υλικά. Έχει βαθύτερη προοπτική. «Μη νομίσητε ὀτι ήλθον καταλύσαι τον νόμον ή τους προφήτας. Ουκ ήλθον καταλύσαι, αλλά πληρώσαι» (Ματθ. 5, 17). «Μην πιστέψετε ότι ήρθα να καταργήσω τον μωσαϊκό νόμο ή τα παραγγέλματα των προφητών. Δεν ήρθα για να καταργήσω, αλλά για να τα ολοκληρώσω και να τα τελειοποιήσω». Ο λόγος αυτός δεν έχει να κάνει μόνο με την αποφυγή των καινοτομιών στην πίστη, τις οποίες κάνουν οι αιρετικοί. Με την άρνηση της Παλαιάς Διαθήκης και την αίσθηση ότι το Ευαγγέλιο καταργεί τα προηγούμενα, τα αλλάζει όλα. Με τις προσθήκες «ιώτα και οξείας» στα λόγια του Χριστού, που κάνουν διάφοροι ανά τους αιώνες. Ο λόγος του Κυρίου αναφέρεται στο αίσθημα της αυτάρκειας, το οποίο διακατέχει τους «θρησκευτικούς» ανθρώπους, αλλά και όποιον επιζητεί κάθε είδους αυτάρκεια στη ζωή του.

Ο θρησκευτικός άνθρωπος αγκιστρώνεται στον τρόπο ερμηνείας της παράδοσής του, εμμένοντας στο γράμμα. Ο Χριστός δεν το απορρίπτει. Όποιος όμως θέλει να έχει σχέση μαζί Του, καλείται να προσθέσει στην ακεραιότητα του γράμματος την λάμψη των καλών έργων, τη λάμψη του φωτός που εμφανίζεται όταν δοξάζει με τον τρόπο του τον Πατέρα τον εν ουρανοίς. Οι «θρησκευτικοί» άνθρωποι διατηρούμε την αυτάρκεια των λόγων, αλλά δε ζούμε το φως του Ευαγγελίου. Κι αυτό διότι βλέπουμε τους λόγους όπως τα υλικά αγαθά. Κανείς δεν πρέπει να μας τα στερήσει, διότι αλλιώς κινδυνεύουμε να μην μπορούμε να υλοποιήσουμε τα όνειρά μας. Η στέρηση της ακεραιότητας των λόγων γίνεται κίνδυνος για τη σωτηρία μας. Έτσι παλεύουμε να έχουμε πληθώρα θρησκευτικών γνώσεων, οχυρωνόμαστε πίσω απ’ αυτές και συχνά αρνούμαστε να δούμε ότι δεν είμαστε φως και δεν φωτίζουμε. Κρίνουμε και κατακρίνουμε, χωρίς όμως να μπορούμε να αγαπούμε και να μοιραζόμαστε με ταπείνωση αυτό που έχουμε, μας δόθηκε ή αποκτήσαμε, χωρίς δηλαδή την δοξολογία του Θεού, προς τον Οποίο απευθύνεται κάθε σκέψη και κάθε κίνησή μας, ακόμη κι αν περνά από τον πλησίον. Δεν είναι αρκετές οι διατυπώσεις, γιατί μας παγιδεύουν στην αυτάρκεια του «έχειν». Χρειάζεται να περνούμε στην πράξη της αγάπης, που είναι το αγκάλιασμα του άλλου συνολικά, με ό,τι έχουμε και, κυρίως, με ό,τι είμαστε.

Ο λόγος του Χριστού μεταφράζεται και στους αυτάρκεις της ζωής και των υλικών πραγμάτων. Τι ωφελεί να τα έχουμε ή να στηριζόμαστε σ’ αυτά όταν δεν φωτιζόμαστε, δεν φωτίζουμε και δε δοξάζουμε τον Θεό διά των έργων μας; Όταν κατέχουμε και δεν μοιραζόμαστε. Όταν μαζεύουμε, όταν αυτοθαυμαζόμαστε, όταν ελπίζουμε στο «έχειν» μας, στην δόξα, στην εξουσία μας, στις νίκες μας, στην καλοπέρασή μας, στον τρόπο του εγώ μας; Όταν δεν βλέπουμε τον άλλον όχι ως ευκαιρία ηδονής, αλλά ως χαρά; Όταν η συνάντησή μας μαζί του δεν γίνεται ευκαιρία να δώσουμε και να πάρουμε αγάπη και ελπίδα; Όταν δεν έχουμε νόημα και δεν δίνουμε νόημα;

Στη ζωή νικητής θα είναι ο θάνατος. Αληθινά αυτάρκης δεν μπορεί να υπάρξει όποιος στηρίζεται στο «έχειν» του. Όποιος φοβάται την κατάλυσή του και εγκλωβίζεται στο «εγώ» του. Αυτάρκης είναι όποιος αφήνει τον Χριστό, το Φως και τη Ζωή, να συμπληρώνει, να ολοκληρώνει, να τελειοποιεί ό,τι έχει και να του δίνει υπόσταση αιωνιότητας. Γιατί η πίστη και η σχέση με τον Θεό, όπως αυτή μεταφράζεται στη χαρά της αγάπης, στην ετοιμότητα συνάντησης με τον άλλο, στον τρόπο της Εκκλησίας, συμπληρώνει και δεν καταργεί. Η πίστη δεν απορρίπτει τον αγώνα του ανθρώπου να κερδίσει, να έχει, να αισθάνεται όσο μπορεί καλύτερα. Του δείχνει όμως τι του λείπει. Κι αυτό είναι ο Χριστός ως Φως, ως εμπιστοσύνη, ως χαρά, ως αγάπη και το μοίρασμα στην πράξη όλων αυτών των βιωμάτων και διά του λόγου και διά των έργων και διά της ελεημοσύνης και διά της φιλαδελφίας.

Ο θρησκευτικός άνθρωπος συχνά δεν βλέπει αυτή την μεγάλη αλήθεια. Δεν μπορεί όμως και να κατανοήσει ότι όσες γνώσεις και όσες καλές πράξεις και όσο ευαγγελικό ήθος και να επιδεικνύει, δεν αρκεί. Διότι το Φως θέλει καθαρότητα καρδιάς, θέλει Χριστό, θέλει κοινότητα αγάπης για να συμπληρώσει ό,τι έχουμε. Όλα αυτά βιώνονται στη ζωή της Εκκλησίας, στην κοινότητα της πίστης που υπερβαίνει την αυτάρκεια, δείχνοντας τα πραγματικά της όρια!

Κέρκυρα, 16 Ιουλίου 2017

ΕΥΛΟΓΕΙΤΕ ΤΟΥΣ ΔΙΩΚΟΝΤΑΣ ΥΜΑΣ, ΕΥΛΟΓΕΙΤΕ ΚΑΙ ΜΗ ΚΑΤΑΡΑΣΘΕ

Πόσο εύκολο στις ανθρώπινες σχέσεις είναι να μην μας κατατρώγει ο λογισμός εις βάρος του συνανθρώπου μας; Ο λογισμός πηγάζει από το ανικανοποίητο της επιθυμίας μας ο άλλος να είναι όπως τον θέλουμε, να μας φέρεται όπως θέλουμε, να υποχωρεί για να είναι η σχέση μας όπως τη θέλουμε ή να υποκύπτει στο δικό μας θέλημα, ακόμη κι αν δεν είναι για μας. Διότι υπάρχουν άνθρωποι με τους οποίους δεν είναι εφικτή η ανάπτυξη σχέσεων. Δεν ταιριάζουμε οι άνθρωποι με όλους. Και δεν είναι κακό αυτό. Είμαστε διαφορετικοί. Μέσα στη διαφορετικότητά μας δεν μπορούμε να αναπτύξουμε αυθεντική κοινωνία μαζί τους, όσο κι αν το επιθυμούμε. Απουσιάζει η αμοιβαιότητα. Ο λογισμός αναπτύσσεται όταν επιθυμούμε με τον δικό μας τρόπο την αμοιβαιότητα, αλλά βλέπουμε ότι αυτή δεν καθίσταται εφικτή. Έτσι μέσα μας δρα η ιδέα ότι οι άλλοι όχι μόνο μας απορρίπτουν, αλλά και μας καταδιώκουν. Οι άλλοι μας υποτιμούν και μας υποβαθμίζουν. Αν μάλιστα, μία τέτοια σκέψη επιβεβαιώνεται από την πραγματικότητα, διότι η διαφορετικότητα γεννά αντιθέσεις, τα συμφέροντα γεννούν αντιπαλότητες, η αίσθηση της εξουσίας γεννά αισθήματα υπεροχής έναντι των άλλων και διάθεση επιβολής στην πράξη, τότε οι λογισμοί θεριεύουν.

Ο απόστολος Παύλος, γράφοντας στους Ρωμαίους, μεταφράζει τον λόγο του Χριστού για την αγάπη προς τους εχθρούς ως εξής: «Ευλογείτε τους διώκοντας υμάς, ευλογείτε και μη καταράσθε» (Ρωμ. 12, 14). «Να προσεύχεστε για το καλό των διωκτών σας, να ζητάτε την ευλογία του Θεού γι’ αυτούς και να μην τους καταριέστε». Πόσο εφικτό είναι αυτό; Να αφήσουμε κατά μέρος την αντιπάθεια του λογισμού, να μην του επιτρέπουμε να κυριεύει την καρδιά μας και όχι μόνο αυτό, μέσα από αυτήν να προσευχόμαστε στον Θεό για όσους μας καταδιώκουν, δηλαδή να κάνουμε την ύψιστη πράξη αγάπης, αντί να ζητούμε την προστασία του Θεού και την υπεράσπισή Του, να ζητούμε να δείξει την αγάπη Του για αυτούς, είτε φωτίζοντάς τους να μετανοήσουν είτε να αλλάξουν στάση είτε να καταλάβουν τι ζητά ο Θεός και από εκείνους και από μας. Η άρνηση της κατάρας γι’ αυτούς συνεπάγεται την άρνηση της εκδίκησης από εμάς, την προτίμηση της συγχώρεσης, την εναπόθεση της πορείας της ζωής μας στην αγάπη. Είναι στάση που φαίνεται παράδοξη, όμως είναι η στάση του Θεού έναντι των ανθρώπων, η στάση της αγάπης, της θυσίας, του σταυρού και της ανάστασης.

Φαντάζει εκτός της πραγματικότητας της εποχής μία τέτοια στάση. Βία, εκδίκηση, χωρισμός της ζωής σε δικαιοσύνη και αδικία, όπου δίκαιο είναι το θέλημά μας ή ό,τι έχει να κάνει με το συμφέρον μας ή στην καλύτερη περίπτωση, δίκαιο είναι ό,τι συμφέρει στην επικρατούσα κατάσταση, στο politically correct του κόσμου. Δίκαιο είναι να χαιρόμαστε τη ζωή και οι άλλοι να μας διακονούν. Δίκαιο είναι να έχουν όλοι ίσες ευκαιρίες, αλλά αν μπορούμε να αρπάξουμε τη δική μας, δεν μας ενδιαφέρει για τους άλλους. Δίκαιο είναι να μπορούμε να απολαύσουμε ό,τι επιθυμούμε και η απαίτηση ο κόσμος και η κοινωνία να συνηγορήσουν. Δίκαιο είναι αυτό που εμείς έχουμε στο μυαλό μας, το δικό μας όνειρο, η δική μας διαχείριση της κατάστασης και των συναισθημάτων, ακόμη κι αν υπάρχει αδιαφορία για το πώς οι άλλοι βλέπουν και ζούνε τη ζωή. Αυτή η νοοτροπία της εποχής μας δεν αφήνει περιθώρια ούτε για αγάπη ούτε για συγχώρεση και μεταποιεί τον Θεό σε υπηρέτη των δικών μας συμφερόντων και αντιλήψεων.

Ο διάβολος παίζει με τους λογισμούς μας. Μας θολώνει τον νου και τον αιχμαλωτίζει με την αίσθημα αυτού του δικαίου. Και η εποχή μας υποτάσσεται στο πνεύμα του και στο κοσμοείδωλό του. Από την άλλη η πίστη φαντάζει ανίσχυρη να επικρατήσει, διότι το δίκαιο και το άδικο έχουν συλλογική και συνολική κάλυψη ενώ η πίστη είναι οδός πρώτα προσωπική και στη συνέχεια συλλογική. Μόνο που οι συλλογικότητες της πίστης, αν θελήσουν να μπούνε στο παιχνίδι της εξουσίας, δε θα μπορέσουν ποτέ να επικρατήσουν αν δεν ασκήσουν τη βία και την υποταγή. Ο Χριστός νίκησε και νικά με την αγάπη και τη συγχώρεση. Μόνο που αυτό είναι ένα μήνυμα κατεξοχήν προσωπικό, το οποίο μπορεί να γεννήσει κοινότητες που πιστεύουν και παλεύουν για την εφαρμογή του. Πρόσωπα και κοινότητες που θα πάνε κόντρα στον καιρό. Μα που θα έχουν αναπαυμένη συνείδηση και αίσθηση υπακοής στο θέλημα του Θεού και την αγάπη Του. Πρόσωπα και κοινότητες που θα ζούνε τον σταυρό τη αγάπης και την ελπίδα της ανάστασης και την ίδια στιγμή εκείνη την εσωτερική παρηγοριά που χαρίζει η δύναμη της πίστης και η χάρις του Πνεύματος σε όσους προχωρούνε, νικώντας τους λογισμούς τους.

Ας αφήσουμε τους κακούς λογισμούς κατά μέρος. Ας προχωρήσουμε όπως ο Θεός θέλει. Με αγάπη και συγχώρεση. Ας αποκρούσουμε με την προσευχή και τη ζωή της Εκκλησίας τις επιθέσεις του πονηρού. Και ας αφήσουμε στον Θεό να καταδείξει το δίκαιο και το άδικο, δια της οδού της αγάπης. Αυτό είναι και το αυθεντικό νόημα της πίστης. Δρόμος δύσκολος, μα δρόμος ζωής αιωνίου. Και ας μη λυγίσουμε στις φωνές που απαιτούν τον τρόπο του κόσμου να είναι και ο δικός μας τρόπος. Εμπιστευόμενοι τον Θεό, θα αντέξουμε. Και δείχνοντας και ζώντας παραδειγματικά αυτόν τον δρόμο, θα δείξουμε, όπως οι άγιοι ότι είναι εφικτός. Και ας είμαστε οι λίγοι.

Κέρκυρα, 31 Ιουλίου 2016

Αναρτήθηκε από π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός