«Εὐθέως δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτῷ· ᾿Ολιγόπιστε! εἰς τί ἐδίστασας;» (Ματθ. 14, 31)

᾿Αμέσως ὁ ᾿Ιησοῦς ἅπλωσε τὸ χέρι, τὸν ἔπιασε καὶ τοῦ λέει· «᾿Ολιγόπιστε, γιατί σὲ κυρίεψε ἡ ἀμφιβολία;»

 Σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά θαύματά Του ο Χριστός περπατά επάνω στα κύματα της θάλασσας, για να γλιτώσει τους μαθητές Του από την τρικυμία και από τον φόβο. Ο Πέτρος του ζητά να βαδίσει και εκείνος στα κύματα, για να Τον συναντήσει και ο Χριστός συγκατανεύει. Και ενώ, αρχικά, ο Πέτρος ζει το θαύμα της υπέρβασης του φυσικού νόμου, μόλις αφήνει τον εαυτό του στον νου και στις αισθήσεις, νιώθει τον φόβο να τον κυριεύει και αρχίζει να καταποντίζεται. Και ο Χριστός του απλώνει το χέρι, τον κρατά και τον επαναφέρει στην υπέρβαση, λέγοντάς του «ολιγόπιστε, γιατί σε κυρίεψε η αμφιβολία;».

 Ολιγόπιστοι είμαστε οι περισσότεροι χριστιανοί σήμερα. Απέναντι στα κύματα της ζωής, που έχουν να κάνουν με τη δύναμη του κόσμου και του πολιτισμού, που ομνύει στην ελευθερία και, την ίδια στιγμή, την υπονομεύει, καθώς βάζει στο τραπέζι πλήθος πειρασμών, για να αισθανθεί ο άνθρωπος ανεξάρτητος του Θεού, χωρίς όμως να κατανοεί ότι η υπόδουλη στο «εγώ και μόνο» καρδιά, αργά ή γρήγορα, παραδίδεται στον φόβο, είτε της έλλειψης ή εξάντλησης των προαπαιτούμενων για ευτυχία είτε για τον χρόνο που καλπάζει αδυσώπητα είτε για τις πιέσεις που υφίσταται από τους άλλους, ο χριστιανός έχει να αντιτάξει την πίστη στον Χριστό. 

             Και πίστη σημαίνει εμπιστοσύνη. Σημαίνει αναφορά στο πρόσωπο του Χριστού. Μετοχή στη ζωή της Εκκλησίας, στην οποία ή πιστεύεις και προχωράς πέρα από τα μέτρα της καθημερινότητας ή παρηγοριέσαι με την κοινωνία των άλλων ανθρώπων, όπως των υπόλοιπων μαθητών, που δεν έφτανε μεν στον Πέτρο, αλλά, τουλάχιστον, ήταν μία κάποια στήριξη.  Σημαίνει υπομονή στις θλίψεις. Ό,τι κι αν συμβεί, ο Χριστός θα έρθει. 

            Είμαστε ολιγόπιστοι σήμερα. Φοβόμαστε τις αντίθεες δυνάμεις, οι οποίες θεωρούμε ότι σαρώνουν την ελευθερία μας. Αντί να αγαπάμε και να εμπιστευόμαστε τον Χριστό, μοιάζουμε με εκείνους που παρακολουθούν τον Καίσαρα κάθε εποχής, ζητώντας από αυτόν να φέρεται χριστιανικά. Καλούμε τον εαυτό μας και τους άλλους σε αντιστασιακό φρόνημα και στην πραγματικότητα απαιτούμε από τον Καίσαρα να μας αφήσει ήσυχους να απολαύσουμε την εκκοσμικευμένη ζωή, χωρίς κανένα τίμημα. Αντί να προχωρήσουμε αποδίδοντας στον Καίσαρα τα του Καίσαρος, διότι αυτά δεν έχουν κανένα βάρος στον αγώνα για τη σωτηρία, για την αγάπη, για την αγιότητα, εμείς καταναλώνουμε χρόνο, λογισμό και ενσπείρουμε φθόνο, αγνοώντας ότι το νόημα είναι ο Χριστός, Αυτός μας ελευθερώνει, Αυτός μας ενισχύει όταν χρειαστεί να δώσουμε λόγο. Και τέτοιος καιρός δεν έχει έρθει σε επίπεδο κοινωνίας. Αδιαφορούν ή αμφιβάλλουν για μας, αλλά εξακολουθούμε να είμαστε ελεύθεροι να πιστεύουμε όπως θέλουμε. Όμως η ολιγοπιστία μας μάς κάνει να φαντασιωνόμαστε τους εαυτούς μας ομολογητές. Η ζωή μας όμως στ’ αλήθεια ποια είναι; Ταιριάζει στα του Χριστού και της Εκκλησίας; Μήπως παριστάνουμε τους Πέτρους και στον πρώτο κλυδωνισμό θα καταποντιστούμε; Διότι το κλειδί είναι η ταπείνωση. Και μέχρι η καρδιά μας να γίνει ναός του Αγίου Πνεύματος, δοχείον καθαρόν, ας μένουμε στο πλοίο της Εκκλησίας που μπορεί να κλυδωνιστεί, αλλά ο Χριστός δεν θα αφήσει να βουλιάξει.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Κυριακή 2 Αυγούστου 2026

Θ’ Ματθαίου

ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026 (Α’ Κορ. 3, 9-17)

 

Ἀδελφοί, Θεοῦ ἐσμεν συνεργοί· Θεοῦ γεώργιον, Θεοῦ οἰκοδομή ἐστε. Κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα, ἄλλος δὲ ἐποικοδομεῖ· ἕκαστος δὲ βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ· θεμέλιον γὰρ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν ᾿Ιησοῦς Χριστός. Εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμέλιον τοῦτον χρυσόν, ἄργυρον, λίθους τιμίους, ξύλα, χόρτον, καλάμην, ἑκάστου τὸ ἔργον φανερὸν γενήσεται· ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει· ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται· καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστι τὸ πῦρ δοκιμάσει. Εἴ τινος τὸ ἔργον μενεῖ ὃ ἐπῳκοδόμησε, μισθὸν λήψεται· εἴ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται, ζημιωθήσεται, αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ ὡς διὰ πυρός. Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς Θεοῦ ἐστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν; Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ Θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς.

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

‘Αδελφοί, ἐμεῖς εἴμαστε συνεργάτες στὴν ὑπηρεσία τοῦ Θεοῦ κι ἐσεῖς τὸ χωράφι τοῦ Θεοῦ, τὸ οἰκοδόμημα τοῦ Θεοῦ. Σύμφωνα μὲ τὸ εἰδικὸ χάρισμα ποὺ μοῦ ἔδωσε ὁ Θεός, ὡς ἔμπειρος ἀρχιμάστορας, ἔβαλα ἐγὼ τὸ θεμέλιο. ῎Αλλος τώρα χτίζει πάνω σ’ αὐτό. ῾Ο καθένας ὅμως ἂς προσέχει πῶς χτίζει. Γιατὶ κανένας δὲν μπορεῖ νὰ βάλει ἄλλο θεμέλιο ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ὑπάρχει καὶ ποὺ εἶναι ὁ ᾿Ιησοῦς Χριστός. Τώρα, ἂν κάποιοι χτίζουν πάνω σ’ αὐτὸ τὸ θεμέλιο μὲ χρυσάφι ἢ ἀσήμι ἢ πολύτιμα πετράδια, μὲ ξυλεία, χορτάρι ἢ ἄχυρο, ἡ δουλειὰ τοῦ καθενὸς θὰ φανεῖ· θὰ τὴ φέρει στὸ φῶς ἡ ἡμέρα τῆς κρίσεως. Γιατὶ ἡ ἡμέρα αὐτὴ θὰ φανερωθεῖ μὲ τρόπο πύρινο, καὶ ἡ ποιότητα τοῦ ἔργου καθενὸς θὰ δοκιμαστεῖ ἀπὸ τὴ φωτιά. ῍Αν τὸ ἔργο ποὺ ἔχτισε κάποιος ἀντέξει, αὐτὸς θὰ λάβει μισθό· ἂν ὅμως τὸ ἔργο του καταστραφεῖ ἀπὸ τὴ φωτιά, αὐτὸς θὰ χάσει τὴν ἀμοιβή του· ὁ ἴδιος ὅμως θὰ σωθεῖ, ὅπως ἕνας ποὺ περνάει μέσα ἀπὸ τὶς φλόγες. Δὲν ξέρετε πὼς εἶστε ναὸς τοῦ Θεοῦ κι ὅτι τὸ Πνεῦμα του κατοικεῖ ἀνάμεσά σας; ῍Αν κάποιος, λοιπόν, μὲ τὶς διαιρέσεις καταστρέφει τὸν ναὸ τοῦ Θεοῦ, αὐτὸν θὰ τὸν ἀφανίσει ὁ Θεός. Γιατὶ ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ εἶναι ἅγιος, κι ὁ ναὸς αὐτὸς εἶστε ἐσεῖς.

ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026 (Α’ Κορ. 3, 9-17)

 

Ἀδελφοί, Θεοῦ ἐσμεν συνεργοί· Θεοῦ γεώργιον, Θεοῦ οἰκοδομή ἐστε. Κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα, ἄλλος δὲ ἐποικοδομεῖ· ἕκαστος δὲ βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ· θεμέλιον γὰρ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν ᾿Ιησοῦς Χριστός. Εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμέλιον τοῦτον χρυσόν, ἄργυρον, λίθους τιμίους, ξύλα, χόρτον, καλάμην, ἑκάστου τὸ ἔργον φανερὸν γενήσεται· ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει· ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται· καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστι τὸ πῦρ δοκιμάσει. Εἴ τινος τὸ ἔργον μενεῖ ὃ ἐπῳκοδόμησε, μισθὸν λήψεται· εἴ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται, ζημιωθήσεται, αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ ὡς διὰ πυρός. Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς Θεοῦ ἐστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν; Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ Θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς.

Ἀπόδοση σέ ἁπλή γλῶσσα

‘Αδελφοί, ἐμεῖς εἴμαστε συνεργάτες στὴν ὑπηρεσία τοῦ Θεοῦ κι ἐσεῖς τὸ χωράφι τοῦ Θεοῦ, τὸ οἰκοδόμημα τοῦ Θεοῦ. Σύμφωνα μὲ τὸ εἰδικὸ χάρισμα ποὺ μοῦ ἔδωσε ὁ Θεός, ὡς ἔμπειρος ἀρχιμάστορας, ἔβαλα ἐγὼ τὸ θεμέλιο. ῎Αλλος τώρα χτίζει πάνω σ’ αὐτό. ῾Ο καθένας ὅμως ἂς προσέχει πῶς χτίζει. Γιατὶ κανένας δὲν μπορεῖ νὰ βάλει ἄλλο θεμέλιο ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ὑπάρχει καὶ ποὺ εἶναι ὁ ᾿Ιησοῦς Χριστός. Τώρα, ἂν κάποιοι χτίζουν πάνω σ’ αὐτὸ τὸ θεμέλιο μὲ χρυσάφι ἢ ἀσήμι ἢ πολύτιμα πετράδια, μὲ ξυλεία, χορτάρι ἢ ἄχυρο, ἡ δουλειὰ τοῦ καθενὸς θὰ φανεῖ· θὰ τὴ φέρει στὸ φῶς ἡ ἡμέρα τῆς κρίσεως. Γιατὶ ἡ ἡμέρα αὐτὴ θὰ φανερωθεῖ μὲ τρόπο πύρινο, καὶ ἡ ποιότητα τοῦ ἔργου καθενὸς θὰ δοκιμαστεῖ ἀπὸ τὴ φωτιά. ῍Αν τὸ ἔργο ποὺ ἔχτισε κάποιος ἀντέξει, αὐτὸς θὰ λάβει μισθό· ἂν ὅμως τὸ ἔργο του καταστραφεῖ ἀπὸ τὴ φωτιά, αὐτὸς θὰ χάσει τὴν ἀμοιβή του· ὁ ἴδιος ὅμως θὰ σωθεῖ, ὅπως ἕνας ποὺ περνάει μέσα ἀπὸ τὶς φλόγες. Δὲν ξέρετε πὼς εἶστε ναὸς τοῦ Θεοῦ κι ὅτι τὸ Πνεῦμα του κατοικεῖ ἀνάμεσά σας; ῍Αν κάποιος, λοιπόν, μὲ τὶς διαιρέσεις καταστρέφει τὸν ναὸ τοῦ Θεοῦ, αὐτὸν θὰ τὸν ἀφανίσει ὁ Θεός. Γιατὶ ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ εἶναι ἅγιος, κι ὁ ναὸς αὐτὸς εἶστε ἐσεῖς.

Κήρυγμα στην Θ΄ Κυριακή του Ματθαίου

 Κήρυγμα στην Θ΄ Κυριακή του Ματθαίου

«Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε».

Αγαπητοί μου ,

Το σημερινό Ευαγγέλιο μάς μεταφέρει μέσα σε μία νύχτα γεμάτη αγωνία. Οι μαθητές βρίσκονται μέσα στο πλοίο, ενώ ο Χριστός παραμένει μόνος στο όρος για να προσευχηθεί. Η θάλασσα είναι ταραγμένη, οι άνεμοι αντίθετοι και οι μαθητές αγωνίζονται.

Και τότε, μέσα στο σκοτάδι, βλέπουν τον Κύριο να περπατά επάνω στα νερά. Φοβούνται και νομίζουν ότι είναι φάντασμα. Εκείνος όμως τους λέγει:

«Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε».

Αυτή είναι η μεγάλη φωνή του Χριστού προς κάθε άνθρωπο που περνά μέσα από τη θύελλα της ζωής: «Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε».

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρατηρεί ότι ο Χριστός δεν εμφανίζεται αμέσως στους μαθητές, αλλά αφήνει πρώτα να δοκιμασθούν από την τρικυμία, για να τους διδάξει ότι η δοκιμασία δεν σημαίνει απουσία του Θεού. Ο Κύριος μπορεί να φαίνεται ότι καθυστερεί, αλλά ποτέ δεν εγκαταλείπει τα παιδιά Του.

Και πράγματι, αδελφοί μου, πόσες φορές και εμείς βρισκόμαστε μέσα στο πλοίο της ζωής μας και βλέπουμε γύρω μας κύματα; Ασθένειες, θλίψεις, οικογενειακές δυσκολίες, απογοητεύσεις, φόβοι για το αύριο. Και τότε νομίζουμε ότι ο Θεός είναι μακριά.

Όμως το σημερινό Ευαγγέλιο μας λέγει κάτι διαφορετικό: Ο Χριστός είναι κοντά μας ακόμη και όταν δεν Τον βλέπουμε.

Ο Απόστολος Πέτρος, βλέποντας τον Χριστό, λέγει: «Κύριε, εἰ σὺ εἶ, κέλευσόν με ἐλθεῖν πρὸς σὲ ἐπὶ τὰ ὕδατα». Και ο Χριστός τού λέγει: «Ἐλθέ».

Ο Πέτρος κατεβαίνει από το πλοίο και περπατά επάνω στα νερά. Όσο όμως έχει στραμμένο το βλέμμα του στον Χριστό, προχωρεί. Όταν όμως κοιτάζει τον άνεμο και τα κύματα, φοβάται και αρχίζει να βυθίζεται.

Εδώ βρίσκεται ένα μεγάλο μάθημα για τη ζωή μας. Όταν κοιτάζουμε τον Χριστό, μπορούμε να περάσουμε και μέσα από τις μεγαλύτερες θύελλες. Όταν όμως κοιτάζουμε μόνο τα προβλήματα, τους φόβους και τις δυσκολίες μας, τότε βυθιζόμαστε στην απελπισία.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας διδάσκει ότι ο Πέτρος δεν βυθίστηκε επειδή ήταν μακριά από τον Χριστό, αλλά επειδή φοβήθηκε. Η πίστη τον έκανε να βγει από το πλοίο· ο φόβος όμως τον έκανε να βυθιστεί.

Και όμως, ακόμη και τότε, ο Πέτρος δεν χάνεται. Φωνάζει: «Κύριε, σῶσόν με!» Και αμέσως ο Χριστός απλώνει το χέρι Του και τον πιάνει.

Αυτό είναι το θαύμα της Εκκλησίας μας: Όταν ο άνθρωπος φωνάξει με αληθινή πίστη «Κύριε, σώσον με», ο Χριστός δεν τον εγκαταλείπει.

Σήμερα, όμως, η Εκκλησία μας προβάλλει και τη μνήμη του Πρωτομάρτυρος και Αρχιδιακόνου Αγίου Στεφάνου, ο οποίος αποτελεί μία ζωντανή εικόνα ανθρώπου που δεν φοβήθηκε τα κύματα της ζωής, γιατί είχε τα μάτια του στραμμένα στον Χριστό.

Ο Άγιος Στέφανος βρέθηκε μέσα σε μία πολύ μεγαλύτερη τρικυμία. Δεν ήταν κύματα θάλασσας, αλλά κύματα μίσους και διωγμού. Τον κατηγορούσαν, τον λιθοβολούσαν, τον θανάτωναν. Και όμως, την ώρα εκείνη, ο Άγιος δεν κοίταξε τις πέτρες που έπεφταν επάνω του. Κοίταξε τον ουρανό.

Και τότε, όπως μας διηγούνται οι Πράξεις των Αποστόλων, «ἀτενίσας εἰς τὸν οὐρανόν», είδε τη δόξα του Θεού και τον Ιησού να στέκεται στα δεξιά του Πατρός.

Τι υπέροχη εικόνα!

Ο Πέτρος, μέσα στην τρικυμία, κοιτάζει τον Χριστό και σώζεται. Ο Στέφανος, μέσα στην τρικυμία του μαρτυρίου, κοιτάζει τον Χριστό και νικά.

Ο ένας λέγει: «Κύριε, σῶσόν με». Ο άλλος λέγει: «Κύριε Ἰησοῦ, δέξαι τὸ πνεῦμά μου».

Και οι δύο μας διδάσκουν ότι ο Χριστός είναι η ασφάλεια, η ελπίδα και η σωτηρία του ανθρώπου.

Ακόμη πιο συγκλονιστικό είναι ότι ο Άγιος Στέφανος, την ώρα που τον λιθοβολούν, δεν ζητά εκδίκηση. Προσεύχεται για εκείνους που τον σκοτώνουν:

«Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην».

Εδώ βλέπουμε το μεγαλείο της χριστιανικής ζωής. Ο Άγιος Στέφανος γίνεται μιμητής του ίδιου του Χριστού, ο οποίος επάνω στον Σταυρό προσευχήθηκε για τους σταυρωτές Του.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος θαυμάζει αυτή την αγάπη του Πρωτομάρτυρος και μας δείχνει ότι η δύναμη του Αγίου δεν βρισκόταν στο ανθρώπινο σώμα του, αλλά στη χάρη του Αγίου Πνεύματος που κατοικούσε μέσα του.

Αδελφοί μου,

η σημερινή Κυριακή μας καλεί να κάνουμε μία εσωτερική επιλογή: Σε ποιον θα κοιτάζουμε όταν έρχονται οι θύελλες;

Στα κύματα ή στον Χριστό; Στον φόβο ή στην πίστη; Στην απελπισία ή στην προσευχή;

Ας μάθουμε από τον Απόστολο Πέτρο να φωνάζουμε στις δύσκολες στιγμές:

«Κύριε, σῶσόν με».

Και ας μάθουμε από τον Πρωτομάρτυρα Στέφανο να σηκώνουμε τα μάτια μας στον ουρανό και να βλέπουμε, πίσω από κάθε δοκιμασία, τον Χριστό που στέκεται κοντά μας.

Γιατί η ζωή του χριστιανού δεν είναι μία ζωή χωρίς τρικυμίες. Είναι μία ζωή όπου, μέσα στις τρικυμίες, υπάρχει ο Χριστός.

Ας έχουμε, λοιπόν, πάντοτε στην καρδιά μας τα λόγια Του: «Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε».

Και όταν έρθει η ώρα της δικής μας δοκιμασίας, ας μη λησμονήσουμε ότι το χέρι του Χριστού είναι πάντοτε απλωμένο για να μας σηκώσει από τα κύματα, όπως σήκωσε τον Πέτρο· και η χάρη Του είναι πάντοτε αρκετή για να μας κάνει, όπως τον Άγιο Στέφανο, νικητές μέσα ακόμη και στον πόνο και στο μαρτύριο.

Είθε, με τις πρεσβείες του Πρωτομάρτυρος και Αρχιδιακόνου Στεφάνου, να μας χαρίζει ο Κύριος πίστη δυνατή, καρδιά γενναία, αγάπη προς τους ανθρώπους και βλέμμα πάντοτε στραμμένο προς τον ουρανό.

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΣΚΙΝΑΣ

Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ π. Δημητρίου Μπόκου

 

π. Δημητρίου Μπόκου 

Ο Χριστός χόρτασε πέντε χιλιάδες άνδρες με πέντε άρτους και δύο ιχθύες. Αμέσως μετά το θαύμα ο Χριστός ανάγκασε τους μαθητές του να μπουν στο πλοίο και να περάσουν στην απέναντι όχθη της Γαλιλαίας, για να μην παρασυρθούν από άκαιρους ενθουσιασμούς, όπως το πλήθος που έφαγε τους άρτους και ήθελε να ανακηρύξει τον Χριστό βασιλέα του. Ο ίδιος παρέμεινε πίσω, απόλυσε τους όχλους και κατόπιν ανέβηκε στο όρος να προσευχηθεί κατ’ ιδίαν. Όταν έπεσε η νύχτα, βρισκόταν εκεί εντελώς μόνος (Κυριακή Θ΄ Ματθαίου). 

Ο άνθρωπος συνήθως φοβάται τη μοναξιά, ιδίως στην ερημιά και ιδιαίτερα τη νύχτα. Τον φυσικό αυτό φόβο εκμεταλλεύεται ο διάβολος για να διώξει από την έρημο τους αναχωρητές μοναχούς. Και δεν αρκείται στη φυσική αγριάδα της νύχτας και της ερήμου (σκοτάδι, αγρίμια κ.λ.π.), αλλά δημιουργεί και επιπλέον φόβους ο ίδιος με την ταραχώδη παρουσία του, όπως στον άγιο Αντώνιο και σε πολλούς άλλους ασκητές. 

Ο άνθρωπος όμως φοβάται ίσως πολύ περισσότερο μια άλλη μοναξιά, ακόμα και μέσα στην πολυκοσμία, όταν δεν υπάρχει δικός του άνθρωπος κοντά του. Όταν κανένας δεν χτυπάει την πόρτα του, ούτε για καλημέρα. Όταν λέει: «Άνθρωπον ουκ έχω», όχι μόνο για αρρώστιες τυχόν και ανάγκες, αλλά κυρίως για ψυχική συμπαράσταση. 

Αντιθέτως ο Χριστός δεν φοβόταν ούτε απέφευγε τη μοναξιά. Ήδη, αμέσως μετά τη βάπτισή του απομακρύνθηκε στην έρημο και έμεινε κατάμονος εκεί επί σαράντα μερόνυχτα, προσευχόμενος, χωρίς τροφή, συντροφιά μόνο με τα αγρίμια. «Και ην μετά των θηρίων», που κοντά του μεταμορφώνονταν σε αρνάκια (Μαρκ. 1, 13). 

Μα ούτε και την άλλη μοναξιά φοβόταν ο Χριστός. Έλεγε στους μαθητές του λίγο πριν από το Πάθος του, ότι θα διασκορπισθήτε όλοι στα σπίτια σας και εμένα θα με αφήσετε μόνο. Αλλά δεν θα είμαι πραγματικά μόνος, διότι «ο Πατήρ μετ’ εμού εστιν» (Ιω. 16, 32). Ο Χριστός βρισκόταν πάντα ενωμένος με τον Πατέρα του και το Άγιο Πνεύμα. Αν και ως άνθρωπος βρισκόταν κάτω, επί της γης, ταυτόχρονα ως Θεός βρισκόταν και πάνω στον ουρανό, από όπου δεν απουσίασε ποτέ, ουδ’ επί στιγμήν. «Όλος ην εν τοις κάτω, και των άνω ουδόλως απήν». 

Ακόμα και για όσο διάστημα ο Χριστός ήταν νεκρός, συνέβη το εξής παράδοξο: Η ανθρώπινη φύση του χωρίστηκε στα δύο. Το σώμα του έμεινε στον τάφο, η ψυχή του κατέβηκε στον Άδη. Ο Χριστός όμως ως Θεός, με τη θεϊκή του φύση, παρέμενε συνεχώς ενωμένος και με το σώμα του στον τάφο και με την ψυχή του στον Άδη. Ταυτόχρονα ως Θεός βρισκόταν στον Παράδεισο με τον ληστή, στον θρόνο του με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, αλλά και πανταχού παρών, γεμίζοντας τα πάντα με την παρουσία του. 

Ποτέ δεν ήταν πραγματικά μόνος ο Χριστός, αλλά με τον Πατέρα, δείχνοντας ότι μόνο η σχέση με τον Θεό θα νικήσει και τη μοναξιά του ανθρώπου. 

Μοναδική εξαίρεση και ανερμήνευτο για μας μυστήριο αποτελεί μόνο το αποκορύφωμα της οδύνης επί του Σταυρού, όπου ο Θεός Πατήρ επέτρεψε να βιώσει στο έπακρο η ανθρώπινη φύση του Χριστού το αφόρητο βάρος των αμαρτιών όλου του κόσμου, να γίνει πραγματικά για χάρη μας κατάρα. Κάτι που έκανε τον Χριστό να ανακράξει: «Θεέ μου, Θεέ μου, ινατί με εγκατέλιπες;» 

Τί βίωσε τότε ο Χριστός; 

Δεν θα μπορέσουμε να το καταλάβουμε ούτε να το βιώσουμε ποτέ εμείς.