ΠΡΟΤΟΜΗΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος απέστειλε τον κάτωθι χαιρετισμό για τα αποκαλυπτήρια της προτομής του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδος Ιωάννη Καποδίστρια, την οποία εγκατέστησε η Κερκυραϊκή Ένωση   Θεσσαλονίκης «ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ» στη συμβολή των οδών Εγνατίας και Χαλκέων (Πλατεία Δικαστηρίων) την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026:

«Με ιδιαίτερη χαρά και βαθιά συγκίνηση χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Κερκυραϊκής Ενώσεως Θεσσαλονίκης «Ο Άγιος Σπυρίδων» για την τοποθέτηση και τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Ιωάννη Καποδίστρια, μιας από τις πλέον φωτεινές και συγχρόνως τραγικές μορφές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας δεν αποτελεί απλώς μία μεγάλη προσωπικότητα του παρελθόντος. Είναι τέκνο της Κέρκυρας, γέννημα ενός τόπου στον οποίο συναντήθηκαν δημιουργικά η ορθόδοξη παράδοση, η ελληνική παιδεία και οι ευρωπαϊκές πνευματικές επιδράσεις. Η πίστη του στον Θεό συνδεόταν βαθύτερα με τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν τον άνθρωπο, το καθήκον και την ευθύνη. Στον Καποδίστρια η πολιτική ήταν συνυφασμένη με την ηθική. Η άσκηση της εξουσίας δεν νοήθηκε ως προνόμιο, αλλά ως βάρος ευθύνης και ως διακονία προς την πατρίδα.

Αυτή η αντίληψη εξηγεί και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του για τον άνθρωπο. Ο ιατρός Καποδίστριας, ο διπλωμάτης της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής και αργότερα ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδος δεν υπήρξαν διαφορετικές όψεις μιας κατακερματισμένης προσωπικότητας. Συνδέονταν από μία σταθερή αντίληψη περί προσφοράς. Όταν ανέλαβε τη διακυβέρνηση μιας χώρας εξαντλημένης από τον Αγώνα, προσπάθησε να συγκροτήσει θεσμούς, να οργανώσει τη διοίκηση, να ενισχύσει την παιδεία, να μεριμνήσει για τους αδυνάτους και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η ελευθερία που κατακτήθηκε με θυσίες να αποκτήσει σταθερά θεμέλια κρατικής και κοινωνικής ζωής.

Ο Καποδίστριας, πριν ακόμη αναλάβει τη διακυβέρνηση της Ελλάδος, είχε κατακτήσει εξέχουσα θέση στην ευρωπαϊκή διπλωματία. Η πορεία του από την Κέρκυρα προς τη μεγάλη ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή και τελικά προς την Ελλάδα αποκαλύπτει μία προσωπικότητα που μπορούσε να σκέπτεται ευρωπαϊκά χωρίς να αποκόπτεται από τις πνευματικές και εθνικές της ρίζες.

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί το γεγονός ότι η σημερινή εκδήλωση πραγματοποιείται στις 27 Σεπτεμβρίου, ακριβώς στην επέτειο της δολοφονίας του. Αυτήν την ημέρα του 1831 ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδος έπεφτε νεκρός στο Ναύπλιο, ενώ κατευθυνόταν στον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος για να εκκλησιαστεί. Ο Καποδίστριας γεννήθηκε στην Κέρκυρα, στο νησί του Αγίου Σπυρίδωνος, και η επίγεια πορεία του έμελλε να τερματιστεί έξω από ναό αφιερωμένο στον ίδιο Άγιο στο Ναύπλιο. Σήμερα δε, η Κερκυραϊκή Ένωση Θεσσαλονίκης, η οποία φέρει το όνομα «Ο Άγιος Σπυρίδων», συμμετέχει στην απόδοση τιμής προς τον μεγάλο Κερκυραίο. Έτσι, μέσα από την ιστορική μνήμη, συνδέονται με έναν ιδιαίτερο τρόπο η Κέρκυρα, ο Άγιος Σπυρίδων και ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Μετά τη δολοφονία του, η σορός του μεταφέρθηκε στη γενέτειρά του και ο τάφος του βρίσκεται μέχρι σήμερα στην Ιερά Μονή Πλατυτέρας στην Κέρκυρα. Η Κέρκυρα διαφυλάσσει επομένως όχι μόνο τη μνήμη των πρώτων χρόνων του, αλλά και την τελευταία επίγεια κατοικία του.

Η προτομή που αποκαλύπτεται σήμερα στη Θεσσαλονίκη δεν αποτελεί, λοιπόν, απλώς ένα ακόμη μνημείο στον δημόσιο χώρο. Γίνεται φορέας ιστορικής μνήμης. Μας υπενθυμίζει ότι τα έθνη χρειάζονται πρότυπα όχι για να εξιδανικεύουν το παρελθόν τους, αλλά για να συνομιλούν δημιουργικά μαζί του.

 Θερμώς ευχαριστώ τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεο, για την στήριξη στην προσπάθεια αυτή και για την προσευχή που ανέπεμψε για την ανάπαυση της ψυχής του Ιωάννη Καποδίστρια. Ολοκαρδίως ευχαριστώ τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης κ. Στέλιο Αγγελούδη, κυρίως όμως συγχαίρω και ευχαριστώ τον Πρόεδρο κ. Ελευθέριο Καββαδία και όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Κερκυραϊκής Ενώσεως Θεσσαλονίκης «Ο Άγιος Σπυρίδων» για την αξιέπαινη αυτή πρωτοβουλία, καθώς και τον γλύπτη κ. Γεώργιο Κικώτη, του οποίου το έργο παραδίδεται σήμερα στην πόλη και στους ανθρώπους της. Χαίρομαι που μπορέσαμε να συνεισφέρουμε κι εμείς ως Μητρόπολη Κερκύρας σ’ αυτήν την προσπάθεια. Το πράξαμε με επίγνωση ότι είναι μία ελάχιστη κίνηση συμβολής στην διαρκή υπενθύμιση της προσωπικότητος και του έργου του Κυβερνήτη.

Αιωνία ας είναι η μνήμη του Ιωάννη Καποδίστρια, του πατριώτη, του Κερκυραίου, του Ευρωπαίου διπλωμάτη, του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδος και του ανθρώπου που συνέδεσε τη δημόσια ευθύνη με την πίστη στον Χριστό, το καθήκον και την ανιδιοτελή προσφορά προς την πατρίδα!»

            Αξίζει να τονιστεί ότι, όπως επεσήμανε ο πρόεδρος της Κερκυραϊκής Ένωσης, Λευτέρης Καββαδίας, στο εσωτερικό της προτομής, στο σημείο του στήθους, έχουν τοποθετηθεί ιερά κειμήλια από το Ιόνιο —χώμα από το σπίτι του Καποδίστρια, αγιασμός από τη Μονή Πλατυτέρας και εικόνες της Παναγίας και του Αγίου Σπυρίδωνα— κάνοντας την καρδιά του μνημείου να «χτυπά» με αέρα Κέρκυρας.

Μνημόσυνο για τον Ιωάννη Καποδίστρια στην Κέρκυρα

     Τη Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2026, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ. Νεκτάριος, τέλεσε μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του, Κερκυραίου, Ιωάννου Καποδίστρια, του πρώτου Κυβερνήτη της ελεύθερης από τον οθωμανικό ζυγό Ελλάδος, στην Ιερά Μονή Υπεραγίας Θεοτόκου Πλατυτέρας στην Κέρκυρα, όπου βρίσκεται και ο τάφος του.

Στο μνημόσυνο, μεταξύ άλλων, παρέστησαν ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων, κ. Ιωάννης Τρεπεκλής, ο Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων κ. Στέφανος Πουλημένος, ο Βουλευτής Κέρκυρας, κ. Δημήτριος Μπιάγκης, ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων, κ. Πέτρος Αγγελόπουλος, ο Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κέρκυρας, κ. Αριστοτέλης Βλάσσης, καθώς και διευθυντές, εκπαιδευτικοί και μαθητές σχολείων της Κέρκυρας, οι οποίοι κρατούσαν τις ελληνικές σημαίες των σχολείων τους. Το Ιόνιο Πανεπιστήμιο εκπροσώπησε ο κ. Μανώλης Δρακάκης, καθηγητής του Τμήματος Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, ο οποίος εκφώνησε και τον λόγο της ημέρας για την προσωπικότητα και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια. Παρέστησαν ακόμη εκπρόσωποι των στρατιωτικών, ναυτικών, αστυνομικών και πυροσβεστικών αρχών, καθώς και λοιποί εκπρόσωποι των φορέων του τόπου.

Από την πλευρά της Εκκλησίας παρέστησαν ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Υπεραγίας Θεοτόκου Πλατυτέρας, Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Κουτσούρης, μαζί με την αδελφότητα της Ιεράς Μονής, ο Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως και Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίου Θεοδώρου Τήρωνος και Γεωργίου Τροπαιοφόρου Στρατιάς, Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης Χριστόδουλος Τριαντάφυλλος και ο Αρχιερατικός Επίτροπος πόλεως, Πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Μοναστηριώτης.

Κατά τη διάρκεια του μνημοσύνου έψαλε η Παιδική Χορωδία «Άγιος Σπυρίδων», υπό τη διεύθυνση της κ. Χριστίνας Καλλιαρίδου, ενώ ιδιαίτερα μεγάλη ήταν και η προσέλευση του κόσμου, ο οποίος τίμησε με την παρουσία του τη μνήμη του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδος.

Ο Σεβασμιώτατος απευθυνόμενος προς τους παρισταμένους ανέφερε τα εξής:

Συγκεντρωθήκαμε και φέτος στον ιερό αυτό χώρο της Παναγίας της Πλατυτέρας, όπου αναπαύεται ο μεγάλος Κερκυραίος, ο πρώτος Κυβερνήτης της ελεύθερης Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας, για να προσευχηθούμε για την ανάπαυση της ψυχής του και συγχρόνως να αναλογιστούμε τι έχει να πει η ζωή, το έργο και η θυσία του στη δική μας εποχή. Διότι υπάρχουν άνθρωποι που ανήκουν σε μία συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, αλλά το παράδειγμά τους υπερβαίνει τα όρια του χρόνου και ο Καποδίστριας είναι ένας από αυτούς.

Θα ήθελα σήμερα να σταθώ σε μία πλευρά της προσωπικότητας και του έργου του η οποία είναι ιδιαίτερα επίκαιρη και σχετίζεται με την αξία που απέδιδε στην οικογένεια και στη μέριμνά του για τα παιδιά, ιδίως για εκείνα που ο Αγώνας είχε αφήσει χωρίς γονείς, χωρίς σπίτι και χωρίς προστασία.

Όταν ο Καποδίστριας έφθασε στην Ελλάδα, τον Ιανουάριο του 1828, δεν παρέλαβε ένα οργανωμένο κράτος. Παρέλαβε μία πατρίδα καθημαγμένη από τον πολυετή Αγώνα και τους εμφυλίους. Χωριά και πόλεις είχαν καταστραφεί, η οικονομική ζωή είχε αποδιοργανωθεί, οικογένειες είχαν διαλυθεί, χιλιάδες άνθρωποι είχαν μετακινηθεί και ανάμεσα στα τραγικότερα αποτελέσματα του πολέμου ήταν οι χήρες και τα ορφανά των αγωνιστών. Ο Καποδίστριας κατάλαβε ότι δεν αρκούσε να έχει αποκτήσει η Ελλάδα την ελευθερία της, αλλά έπρεπε να ξαναχτιστεί η ελληνική κοινωνία και για να ξαναχτιστεί η κοινωνία, έπρεπε να στηριχθούν τα παιδιά και οι οικογένειές τους.

Η μέριμνά του για τα ορφανά, μάλιστα, δεν ξεκίνησε όταν έγινε Κυβερνήτης. Είχε εκδηλωθεί ήδη κατά τα χρόνια της Επαναστάσεως, όταν ο ίδιος βρισκόταν στο εξωτερικό και χρησιμοποιούσε το διεθνές κύρος, τις γνωριμίες και τις σχέσεις που είχε αποκτήσει από τη μεγάλη διπλωματική του σταδιοδρομία για να κινητοποιήσει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη υπέρ των Ελλήνων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έδειξε για ελληνόπουλα τα οποία, εξαιτίας του πολέμου, της ορφάνιας, της προσφυγιάς και της καταστροφής των οικογενειών τους, είχαν βρεθεί μακριά από την πατρίδα.

Ανάμεσά τους βρίσκονταν παιδιά που είχαν καταφύγει ή μεταφερθεί στην Ιταλία. Ο Καποδίστριας ενδιαφέρθηκε για την προστασία και τη μόρφωσή τους, αξιοποιώντας τις προσωπικές του σχέσεις και το φιλελληνικό ενδιαφέρον που είχε αναπτυχθεί στην Ευρώπη. Δεν έβλεπε τα παιδιά αυτά απλώς ως δυστυχισμένα θύματα ενός πολέμου που χρειάζονταν βοήθεια, αλλά  τα θεωρούσε παιδιά της Ελλάδας που έπρεπε να μορφωθούν, να διατηρήσουν τον δεσμό τους με την πατρίδα και να αποκτήσουν τα εφόδια που θα τους επέτρεπαν αργότερα να προσφέρουν στην αναγέννησή της. 

Αυτή την προσωπική ευαισθησία μετέτρεψε, όταν ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας, σε οργανωμένη μέριμνα της Πολιτείας. Το 1829 ίδρυσε στην Αίγινα το Ορφανοτροφείο, ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και εκπαιδευτικά έργα της σύντομης διακυβερνήσεώς του. Σκοπός του δεν ήταν απλώς να εξασφαλίσει στα ορφανά τροφή και στέγη. Ήθελε να τους δώσει μέλλον. Γι’ αυτό η προστασία τους συνδέθηκε με την εκπαίδευση και την εκμάθηση χρήσιμων τεχνών και επαγγελμάτων για να μπορούν να γίνουν δημιουργικά μέλη της νέας ελληνικής κοινωνίας.

Η ίδια αντίληψη χαρακτήριζε συνολικά την εκπαιδευτική πολιτική του. Στην Αίγινα οργανώθηκαν σχολεία, λειτούργησε το Κεντρικό Σχολείο για την προετοιμασία δασκάλων και προωθήθηκε η αλληλοδιδακτική μέθοδος, ώστε, με τα περιορισμένα μέσα που διέθετε το νέο κράτος, να μπορούν όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά να μορφωθούν. Ο Καποδίστριας γνώριζε ότι ένα έθνος που είχε μόλις κερδίσει την ελευθερία του δεν μπορούσε να έχει μέλλον χωρίς παιδεία. 

Παράλληλα, η μέριμνά του επεκτάθηκε στις χήρες, στις οικογένειες των αγωνιστών, στους ακτήμονες και στους ανθρώπους που ο πόλεμος είχε αφήσει χωρίς πόρους. Στα σχέδια αποκαταστάσεως του πληθυσμού υπήρχαν προβλέψεις για παραχώρηση γης σε οικογένειες γεωργών, τεχνιτών και στρατιωτικών και ιδιαίτερη φροντίδα για οικογένειες στις οποίες ο πατέρας είχε πεθάνει και είχαν απομείνει η χήρα και τα ορφανά. Η βοήθεια του έδινε στον άνθρωπο τη δυνατότητα να εργαστεί, να αποκτήσει κατοικία, να καλλιεργήσει τη γη και να ξαναστήσει το σπίτι του.

Ο Κυβερνήτης έδινε ιδιαίτερη σημασία στο θεσμό της οικογένειας γιατί είχε κατανοήσει ότι δεν μπορεί να οικοδομηθεί ισχυρό κράτος επάνω σε μία διαλυμένη κοινωνία. Και κοινωνία χωρίς σταθερές οικογένειες, χωρίς δεσμούς αγάπης, ευθύνης και αλληλεγγύης, δεν μπορεί εύκολα να σταθεί. Η οικογένεια είναι η πρώτη μικρή κοινωνία στην οποία ο άνθρωπος μαθαίνει ότι δεν υπάρχει μόνο το «εγώ», αλλά και το «εμείς». Εκεί το παιδί μαθαίνει να αγαπά, να μοιράζεται, να συγχωρεί, να υπομένει και να αναλαμβάνει ευθύνη. Εκεί γνωρίζει τη γλώσσα, την παράδοση, την πίστη και την ιστορική μνήμη του τόπου του.

Αυτή η αντίληψη συναντάται βαθύτατα με την παράδοση της Εκκλησίας μας. Για την Εκκλησία μας η οικογένεια δεν είναι μία απλή κοινωνική σύμβαση. Είναι κοινωνία προσώπων, σχολείο αγάπης και θυσίας. Ο άνθρωπος μαθαίνει να γίνεται αληθινό πρόσωπο όταν παύει να ζει αποκλειστικά για τον εαυτό του και μαθαίνει να προσφέρει τον εαυτό του στον άλλο. Και ο Καποδίστριας, ως άνθρωπος με βαθιά ορθόδοξη πίστη, γνώριζε ότι η αναγέννηση της πατρίδας δεν μπορούσε να είναι μόνο οικονομική και διοικητική. Έπρεπε να είναι και πνευματική.

Αγαπητά μου παιδιά,

Απευθύνομαι ιδιαιτέρως σε εσάς, διότι η μνήμη ενός μεγάλου ανθρώπου έχει αξία όταν γίνεται μάθημα ζωής για τις επόμενες γενιές. Σκεφτείτε για λίγο εκείνα τα παιδιά του Αγώνα. Παιδιά περίπου στην ηλικία σας, τα οποία είχαν γνωρίσει πόλεμο, πείνα, προσφυγιά και ορφάνια. Κάποια είχαν βρεθεί ακόμη και μακριά από την Ελλάδα. Ο Καποδίστριας πίστεψε σε αυτά. Θέλησε να τα προστατεύσει και να τα μορφώσει, διότι πίστευε ότι από αυτά τα παιδιά θα γεννιόταν η Ελλάδα του αύριο.

Αγαπήστε την οικογένειά σας. Μέσα σε έναν κόσμο που μας μαθαίνει ολοένα περισσότερο να ζούμε μόνοι, να κοιτάζουμε μία οθόνη και να πιστεύουμε ότι οι ψηφιακές επαφές μπορούν να υποκαταστήσουν τις πραγματικές σχέσεις, εσείς να επιλέξετε τον άνθρωπο, την επικοινωνία, τη φιλία, την οικογένεια και την προσφορά.

Και να μην ξεχνάτε ποτέ το παιδί που δεν έχει όσα εμείς θεωρούμε αυτονόητα. Υπάρχουν και σήμερα παιδιά της φτώχειας, του πολέμου και της προσφυγιάς, παιδιά χωρίς οικογενειακή θαλπωρή, παιδιά που αισθάνονται μόνα. 

Σήμερα, μάλιστα, που η οικογένεια αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες και το δημογραφικό πρόβλημα γίνεται μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την πατρίδα μας, το μήνυμα αυτό αποκτά ξεχωριστή επικαιρότητα. Δεν αρκεί να διακηρύσσουμε ότι η οικογένεια είναι σημαντική. Οφείλουμε ως Εκκλησία, ως Πολιτεία και ως κοινωνία να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε οι νέοι άνθρωποι να μπορούν να δημιουργήσουν οικογένεια, να αποκτήσουν παιδιά και να τα μεγαλώσουν με ασφάλεια, αξιοπρέπεια, παιδεία και ελπίδα.

Αυτό προσπάθησε να κάνει και ο Καποδίστριας μέσα στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες της δικής του εποχής. Και το έκανε μέσα σε λιγότερα από τέσσερα χρόνια. Από την άφιξή του στην Ελλάδα, τον Ιανουάριο του 1828, μέχρι τη δολοφονία του στο Ναύπλιο, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 με το τότε ισχύον ημερολόγιο, προσπάθησε να δημιουργήσει σχεδόν από το μηδέν διοίκηση, οικονομία, παιδεία και κοινωνική μέριμνα. 

Σήμερα λοιπόν θυμόμαστε τον άνθρωπο ο οποίος εγκατέλειψε μία λαμπρή ευρωπαϊκή σταδιοδρομία για να επιστρέψει στην καθημαγμένη πατρίδα του και να της δώσει ό,τι είχε: τις γνώσεις του, τη διεθνή εμπειρία του, τις σχέσεις του, τις δυνάμεις του, την περιουσία του και τελικά την ίδια τη ζωή του.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας οραματίστηκε μία Ελλάδα που δεν θα εγκατέλειπε τα παιδιά της, δεν θα λησμονούσε τα ορφανά της, ακόμη κι όταν αυτά βρίσκονταν μακριά από την πατρίδα, δεν θα άφηνε τις χήρες των αγωνιστών αβοήθητες και δεν θα θεωρούσε τον αδύναμο βάρος. Μία Ελλάδα στην οποία η ελευθερία θα συνοδευόταν από παιδεία, κοινωνική συνοχή, πίστη, αλληλεγγύη και ευθύνη για το κοινό καλό.

Αυτό το όραμα αξίζει να κρατήσουμε. Να ξαναδώσουμε στην οικογένεια τη θέση που της αρμόζει. Να στηρίξουμε τους νέους ανθρώπους που θέλουν να δημιουργήσουν οικογένεια. Να σταθούμε δίπλα στο παιδί που έχει ανάγκη. Και να θυμόμαστε ότι μία πατρίδα γίνεται πραγματικά μεγάλη όχι μόνο όταν έχει ισχυρή οικονομία και ισχυρούς θεσμούς, αλλά όταν κανένα παιδί της δεν αισθάνεται εγκαταλελειμμένο.

Ας είναι αιωνία η μνήμη του και ας παραμένει το παράδειγμά του οδηγός για όλους μας και ιδιαίτερα για εσάς, τα νέα παιδιά, που είστε η ελπίδα της πατρίδας μας.

Ας είναι αιωνία αυτού η μνήμη!

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

    Μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής του Ιωάννη Καποδίστρια, του Κερκυραίου πρώτου κυβερνήτη της ανεξάρτητης από τον οθωμανικό ζυγό Ελλάδος, τελέστηκε το μεσημέρι της Τετάρτης 1ης Οκτωβρίου 2025 στη Ιερά Μονή Πλατυτέρας Κερκύρας, όπου και ο τάφος του Καποδίστρια, από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριο.

Στο μνημόσυνο παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο αναπληρωτής Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Χρήστος Άνθης, ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας κ. Γιώργος Μαχειμάρης, ο Αντιδήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας κ. Νικόλαος Βραδής, εκπρόσωποι των στρατιωτικών και αστυνομικών αρχών του τόπου, οι πρώην Δήμαρχοι Κεντρικής Κέρκυρας Σωτήρης Μικάλεφ και Μερόπη Υδραίου, ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων κ. Πέτρος Αγγελόπουλος, ο εκπρόσωπος της ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ για την ανακήρυξη του 2026 ως έτους Καποδίστρια κ. Γεώργιος Σκλαβούνος, η Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Έλενα Βουσολίνου, ο Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Κέρκυρας κ. Αριστοτέλης Βλάσσης, μαθητές και μαθήτριες με τις σημαίες των σχολείων της περιοχής, ενώ έψαλλε στο μνημόσυνο η Παιδική- Νεανική Χορωδία ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ υπό τη διεύθυνση της χοράρχου κ. Χριστίνας Καλλιαρίδου.

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσαν τα λόγια του μαθητή της Α’ Λυκείου Μάριου Κόλλα για τον Ιωάννη Καποδίστρια ως πρότυπο θυσίας, ανιδιοτέλειας, χριστιανικής ταπείνωσης και πατριωτισμού. Ο Μάριος μίλησε εκ μέρους της εκπαιδευτικής κοινότητας και δέχτηκε τα συγχαρητήρια του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κερκύρας κ. Νεκταρίου, ο οποίος μετά την τέλεση του μνημοσύνου έκανε τρισάγιο στον τάφο του Κυβερνήτη και κατέθεσε στεφάνι, ενώ η Χορωδία τραγούδησε τον Εθνικό Ύμνο.

Ο Μητροπολίτης Κερκύρας, σε προσφώνησή του προς τους συμμετέχοντες και τους μαθητές και τις μαθήτριες, επεσήμανε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Η ημέρα της αναχωρήσεως του Ιωάννη Καποδίστρια από τον κόσμο αυτό ήταν για εκείνον ημέρα μαρτυρίου. Το μαρτύριο ήταν και σωματικό, καθώς η ζωή του τελείωσε βίαια από χέρια αδελφοκτόνα. Το μαρτύριό του ήταν και ψυχικό, καθώς ένιωσε τις τελευταίες στιγμές της ζωής του τον πόνο ο αγώνας του να είναι η Ελλάδα ελεύθερη και ανεξάρτητη, όχι μόνο από τον Τουρκικό ζυγό, αλλά και από κάθε ξενική τυραννία, ότι δεν βρήκε δικαίωση. Ότι ελληνικά χέρια, οπλισμένα και παρακινημένα από ξένα συμφέροντα, αλλά και από ανθρώπινα πάθη, δεν του επέτρεψαν να ολοκληρώσει έναν αγώνα στον οποίο προσέφερε όλη του την ύπαρξη. Και δεν ήταν μόνο αυτό. Ήταν ακόμη το ότι ενώ ο ίδιος είχε ένα πλήρες όραμα για την πατρίδα, να οργανώσει κράτος στηριγμένο στον διάλογο ανάμεσα στην ελληνική παράδοση και στη όποια πρόοδο γόνιμες Ευρωπαϊκές ιδέες μπορούσαν να συνεισφέρουν, το μέλλον θα επεφύλασσε την εγκατάλειψη της δικής μας ταυτότητας και ιδιοπροσωπίας και την ακολούθηση αυτού του τρόπου που ο μεγάλος αγωνιστής και στοχαστής του 1821 ο Μακρυγιάννης αποκαλούσε "φράγκικο". Και ηύξανε το μαρτύριο όταν ο Καποδίστριας ένιωθε πως ενώ ο ίδιος είχε ως σκοπό του οι Έλληνες να στερεώσουν το κράτος στην χριστιανική πίστη, στον συνδυασμό με την ελληνική παιδεία, στην αξιοποίηση των προσώπων που είχαν διάθεση να προσφέρουν τον εαυτό τους στο σύνολο, την Ελλάδα την περίμενε ο θρίαμβος του κομματικού συμφέροντος, της προσκολλήσεως στις ξένες δυνάμεις, του ατομισμού, της αρνήσεως του κοινοτικού συστήματος. Δεν είναι τυχαίο το ότι ο Καποδίστριας πήγαινε κάθε Κυριακή στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος, ότι ήταν προσευχόμενος άνθρωπος, το ότι προσέφερε όλη του την περιουσία στο Γένος μας, το ότι κινητοποίησε όλους τους φίλους του στην Ευρώπη για να συνδράμουν υλικά ώστε να ανοικοδομηθεί η γκρεμισμένη και ερειπωμένη Ελλάδα. Ο Καποδίστριας έφυγε από τη ζωή ως άνθρωπος πίστεως, αγάπης και θυσίας».

            Ο κ. Νεκτάριος προέτρεψε, τέλος, τους μαθητές και όλους «να μάθουμε για το όνειρό του για την Ελλάδα, για τον αγώνα του, για τη θυσία του και αυτό να ζητάμε τόσο από τους εαυτούς μας, όσο και από την κοινωνία μας. Να αγαπάμε την πατρίδα μας με γνησιότητα. Να την υπερασπιζόμαστε δίδοντας τα χαρίσματά μας για την πρόοδό της. Και μέσα από αυτήν να προχωρούμε κι εμείς. Με αξίες. Με ιδανικά. Με πίστη. Κυρίως με τον αγώνα να είμαστε ελεύθεροι τόσο εντός μας, από τα πάθη και το κακό, όσο και με το να μην υποτασσόμαστε σε ξένες δυνάμεις, σ' αυτές που άλλοτε με τα όπλα, άλλοτε με την εικονική και τεχνοκρατική πραγματικότητα δεν θέλουν να είμαστε Έλληνες, πατριώτες, με τη δική μας ταυτότητα και καρδιά».  

            Με το μνημόσυνο ολοκληρώθηκαν οι εκδηλώσεις που συνδιοργάνωσαν η τοπική Εκκλησία, η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων και η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ για την ανακήρυξη του 2026 ως έτους Ιωάννη Καποδίστρια. Φέτος συμπληρώθηκαν 194 χρόνια από την αποφράδα ημέρα της δολοφονίας του κυβερνήτη στο Ναύπλιο στις 27 Σεπτεμβρίου 1831.

2024-09-27 ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ Ι ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

 

    Μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδος Ιωάννου Καποδίστρια του Κερκυραίου τέλεσε στην Ιερά Μονή Πλατυτέρας στην Κέρκυρα, όπου και ο τάφος του μεγάλου Έλληνα πολιτικού και πατριώτη, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 193 χρόνων από τη δολοφονία του σπουδαίου αυτού ανδρός.

Το μνημόσυνο συνδιοργανώθηκε από την Ιερά Μητρόπολη, την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων και το Κέντρο Unesco Κέρκυρας. Στο μνημόσυνο παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Ιωάννης Τρεπεκλής, ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας κ. Γιώργος Μαχειμάρης, ο Αντιδήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας κ. Νικόλαος Βραδής, ο Αντιπρύτανης του Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Στάθης Μακρής, ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων κ. Πέτρος Αγγελόπουλος, ο Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Χαρίλαος Αλαμάνος, ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Δημήτρης Μεταλληνός, ο πρόεδρος του Κέντρου Unesco κ. Γεώργιος Σκλαβούνος και άλλοι εκπρόσωποι των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών της Κέρκυρας. Πλήθος μαθητών, με τις σημαίες των σχολείων τους, καθώς και η Παιδική Χορωδία «Άγιος Σπυρίδων» υπό τη διεύθυνση της μαέστρου κ. Χριστίνας Καλλιαρίδου πλαισίωσαν την τελετή.

Σε προσφώνησή του ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος επεσήμανε, μεταξύ άλλων, και τα εξής: «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, αν και σηματοδότησε την αρχή της απελευθέρωσης από την οθωμανική κυριαρχία, άφησε πίσω της ένα νέο έθνος με πολλές προκλήσεις. Η έλλειψη ενότητας μεταξύ των Ελλήνων, οι διαφορετικές ιδεολογίες και οι τοπικές ιδιαιτερότητες αποτελούσαν σοβαρά εμπόδια για την οικοδόμηση ενός σταθερού κράτους. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμβολή του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ο Καποδίστριας, με την πολιτική του εμπειρία και τις προοδευτικές του ιδέες, προσπάθησε να ενώσει τους Έλληνες και να δημιουργήσει ένα σύγχρονο κράτος.

Η ενότητα του ελληνισμού ήταν ο πρωταρχικός στόχος του Καποδίστρια. Κατανόησε ότι η διατήρηση της ενότητας ήταν απαραίτητη για την επιβίωση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Οι ιδέες του για την ενότητα των Ελλήνων ήταν εκείνες που διαμόρφωσαν σε μεγάλο βαθμό την πολιτική του και τις μεταρρυθμίσεις που υλοποίησε.

Ο Καποδίστριας πίστευε ακράδαντα στην ανάγκη φανέρωσης μιας ισχυρής εθνικής ταυτότητας, η οποία υπήρχε στη συνείδηση του Έλληνα και τον κράτησε ελεύθερο στην ψυχή στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και που πλέον θα έπρεπε να είναι ο πυρήνας της συγκρότησης του νέου κράτους. Η κοινή γλώσσα, η ιστορία και η ορθόδοξη πίστη και παράδοση αποτελούσαν για εκείνον τους βασικούς συνδετικούς κρίκους.

Η κληρονομιά του Καποδίστρια είναι ζωντανή μέχρι σήμερα. Οι ιδέες του για την ενότητα, την εκπαίδευση και την οικονομική ανάπτυξη παραμένουν επίκαιρες και αποτελούν πηγή έμπνευσης για τους σύγχρονους Έλληνες. Η επιλογή του το ελληνικό κράτος, χωρίς να είναι αντίθετο στην Ευρώπη, να κρατήσει τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής παραδόσεως και ταυτότητας και να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο, αποτελεί οδοδείκτη για όλους και, ιδιαιτέρως, για εσάς τα νέα παιδιά. Το ίδιο και η οδός της θυσίας, την οποία ακολούθησε μέχρι τέλους, καθώς δεν επεδίωξε να εξασφαλίσει δικά του οφέλη, αλλά τα έδωσε όλα στην πατρίδα, είναι ένα μήνυμα αληθινής ζωής».

Προσφωνήσεις απηύθυναν ακόμη ο Περιφερειάρχης κ. Ιωάννης Τρεπεκλής και, εκ μέρους της Εκπαιδευτικής Κοινότητας η διευθύντρια του 4ου Γυμνασίου Κέρκυρας κ. Έλενα Βουσολίνου, η οποία τόνισε ότι ο Καποδίστριας άφησε πίσω του ένα παράδειγμα χριστιανικής θυσιαστικής απόφασης σε έναν κόσμο κακίας και διαφθοράς.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

             Ξεκίνησαν το απόγευμα της Δευτέρας 20 Μαΐου 2024 στην Κέρκυρα οι καθιερωμένες εκδηλώσεις για την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα. Τους πρωτεργάτες της Ένωσης των Επτανήσων με την Ελλάδα το 1864 τίμησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος τελώντας επιμνημόσυνη δέηση και καταθέτοντας στεφάνι στον ναό της Αγίας Τριάδος στη Γαρίτσα, όπου βρίσκεται ο τάφος του προκατόχου του Μητροπολίτη Κερκύρας Αθανασίου Πολίτη, ενώ επιμνημόσυνη δέηση τέλεσε ο Μητροπολίτης και στην Μονή Πλατυτέρας, όπου βρίσκεται ο τάφος του μεγάλου πατριώτη, πρώτου γραμματέα της Επτανήσου Πολιτείας το 1800 και μετέπειτα πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννου Καποδίστρια. Παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Ιωάννης Τρεπεκλής, ο Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων κ. Στέφανος Πουλημένος και οι λοιποί εκπρόσωποι των πολιτικών, στρατιωτικών και αστυνομικών αρχών του τόπου.

                Στη συνέχεια, ο Σεβασμιώτατος χοροστάτησε στον Πανηγυρικό Εσπερινό στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στην περιοχή Κουλίνες της Κέρκυρας. Απευθυνόμενος στον λαό του Θεού ο κ. Νεκτάριος αφορμήθηκε από ένα ιδιόμελο της εορτής των αγίων και τόνισε ότι ο Άγιος Κωνσταντίνος δεν εκλήθη από τους ανθρώπους, αλλά έλαβε την κλήση εξ ύψους, εκ του Θεού, όπως ο απόστολος Παύλος. Ο Θεός ορίζει και προστατεύει την Εκκλησία του και έτσι δίνει τη δυνατότητα στην Εκκλησία να ζήσει την ελευθερία της. Ο Μέγας Κωνσταντίνος λειτουργεί ως πρεσβευτής των ανθρώπων προς τον Θεό και γίνεται νικητής εναντίον τόσο των ορατών όσο και των αοράτων εχθρών. Ξεκινά εκείνη την χορεία των ευσεβών αυτοκρατόρων. Δίδει στους χριστιανούς την ανεξιθρησκία, δηλαδή τη δυνατότητα ελεύθερα να λατρεύουν τον Χριστό, σταματώντας μία σχεδόν τριακοσίων χρόνων περίοδο διωγμών. Οι νόμοι που ψηφίζει ο Μέγας Κωνσταντίνος είναι νόμοι ευσέβειας, ήθους και σεβασμού στο μήνυμα του Ευαγγελίου. Γι’ αυτό και τόσο ο ίδιος, όσο και οι ευσεβείς αυτοκράτορες δείχνουν ότι όταν ο ηγέτης πιστεύει στον Θεό, υπερασπίζεται την αλήθεια.

                Ζούμε σήμερα σε μια εποχή στην οποία οι ηγεσίες ψηφίζουν νόμους που αντίκεινται στη διδασκαλία του Ευαγγελίου. Έχουν προσωπεία οι σύγχρονες ηγεσίες και ενώ θέλουν να έχουν τα πρωτεία στην Εκκλησία, εντούτοις η καρδιά τους άλλα λέει. Γι’ αυτό και χρειάζεται να ξαναβρούμε την αυθεντική ευσέβεια του Μεγάλου Κωνσταντίνου, το ήθος του και να εμπιστευόμαστε το θέλημα του Θεού, που μεριμνά για την Εκκλησία. Γι’ αυτό και οι πιστοί δεν πρέπει να φοβόμαστε τις προκλήσεις των καιρών.

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

Μέσα σε κλίμα συγκίνησης τελέστηκε το πρωί της Τετάρτης 27 Σεπτεμβρίου 2023 στην Ιερά Μονή Πλατυτέρας στην Κέρκυρα, όπου και ο τάφος του, επιμνημόσυνη δέηση για τον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια, καθώς αυτή την ημέρα συμπληρώνονται 192 χρόνια από την δολοφονία του στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 στο Ναύπλιο, έξω από τον ναό του Αγίου Σπυρίδωνα.

Την δέηση τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος, ενώ συμμετείχαν σ' αυτήν η Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Ρόδη Κράτσα- Τσαγκαροπούλου, η Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων κ. Μερόπη Υδραίου, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Δημήτρης Μεταλληνός, αλλά και η εκπαιδευτική κοινότητα του τόπου, με επικεφαλής τον τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων κ. Πέτρο Αγγελόπουλο, τον Προϊστάμενος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Χάρη Αλαμάνο, και μαθητές και μαθήτριες από τα σχολεία της περιοχής.

Απευθυνόμενος προς τη νεότητα ο κ. Νεκτάριος τόνισε ότι βασικοί πυλώνες αναφοράς της ζωής και του έργου του Ιωάννη Καποδίστρια ήταν η Ορθοδοξία και η εθνική ανεξαρτησία. Γι' αυτό το έργο του, στηριγμένο στην ανιδιοτέλεια και τη αγάπη, υπήρξε πρωτοπόρο και μοναδικό, καθώς ο Καποδίστριας οργάνωσε θεσμικά το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος, θέλησε αυτό να έχει παιδεία στηριγμένη στην ελληνορθόδοξη παράδοση, ενώ η ελευθερία της πατρίδας ήταν ο μείζων στόχος του. Είναι καιρός, ως λαός να ξαναβρούμε με γνώμονα την πολιτική και πνευματική παρακαταθήκη του Ιωάννη Καποδίστρια, το μέτρο των διαχρονικών πνευματικών, ηθικών και θρησκευτικών αξιών μας, ώστε να κρατήσουμε την ανεξαρτησία μας τόσο κοινωνικά, όσο και πολιτισμικά. Αντιφώνησε, εκ μέρους της εκπαιδευτικής κοινότητας, η κ. Σοφία Καζιάνη, Υποδιευθύντρια του Σχολικού Κέντρου Μαντουκιού.

                Μετά την εκδήλωση αυτή ο κ. Νεκτάριος επισκέφθηκε την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων, όπου τέλεσε αγιασμό, με την ευκαιρία της έναρξης του νέου σχολικού έτους. Απευθυνόμενος προς τον Περιφερειακό Διευθυντή κ. Αγγελόπουλο και τα στελέχη της εκπαίδευσης, ο Μητροπολίτης Κέρκυρας επεσήμανε ότι ο αγιασμός είναι έκφραση και βίωση της χάριτος του Θεού που φωτίζει τον άνθρωπο, τον οδηγεί στην οδό της αρετής, της αγάπης, της προσφοράς για τον συνάνθρωπο και καθιστά την παιδεία και την μόρφωση βάση για γνήσια καλλιέργεια της ψυχής. Η απουσία του πνευματικού φωτός που έρχεται από την πίστη γεννά σκοτάδι στον νου του ανθρώπου, με αποτέλεσμα να ταλαιπωρείται από τους λογισμούς του. Την αγάπη τότε την αντικαθιστά η κακία. Την προσφορά η πλεονεξία. Την ανοιχτότητα του νου ένα πνεύμα κλειστό και εγωκεντρικό. Γι' αυτό και είναι σπουδαίο το ότι η εκπαιδευτική κοινότητα επιζητεί την συνέργεια του Θεού στον αγώνα για παιδεία και φώτιση. Ευχαρίστησε, τέλος, τον κ. Αγγελόπουλο για την εξαιρετική συνεργασία και συμπόρευση των τελευταίων χρόνων και ευχήθηκε καλή σχολική χρονιά. Ο κ. Αγγελόπουλος αντιφώνησε ευχαριστώντας τον κ. Νεκτάριο για το ότι η Εκκλησία βρίσκεται πάντοτε δίπλα στο πλευρό της εκπαιδευτικής κοινότητας και συνεργάζεται στο αγαθό.