ΟΥΚΕΤΙ ΕΙΜΙ ΕΝ ΤΩ ΚΟΣΜΩ ΚΑΙ ΟΥΤΟΙ ΕΝ ΤΩ ΚΟΣΜΩ ΕΙΣΙ

 

«Καὶ οὐκέτι εἰμὶ ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ οὗτοι ἐν τῷ κόσμῳ εἰσί, καὶ ἐγὼ πρὸς σὲ ἔρχομαι» (Ιωάν. 17,11)

«Τώρα δὲν εἶμαι πιὰ μέσα στὸν κόσμο ἐνῶ αὐτοὶ μένουν μέσα στὸν κόσμο, κι ἐγὼ ἔρχομαι σ’ ἐσένα».

 Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της πασχάλιας περιόδου η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου στην Νίκαια της Βιθυνίας (325 μ. Χ.). Δεν είναι τυχαία η επιλογή αυτή. Οι Πατέρες αυτοί  ονομάστηκαν έτσι διότι είχαν τρία χαρακτηριστικά του κατά φύσιν πατέρα στην πνευματική τους διάσταση: ένιωθαν την ευθύνη έναντι του λαού του Θεού, είχαν αναγεννήσει πνευματικά τους ανθρώπους και, την ίδια στιγμή, ένιωθαν την ανάγκη να προστατεύσουν τους πιστούς από εσφαλμένες, αλλοιωμένες αντιλήψεις, που ονομάζονται αιρέσεις, σχετικά με τα μεγάλα ζητήματα της αλήθειας της πίστης. Ο πατέρας δεν είναι ένας ρόλος απλώς. Είναι ο εκφραστής της αγάπης, της αλήθειας και της αυθεντικής κοινωνικότητας στην φυσική οικογένεια, αυτός που με την παρουσία του κάνει το παιδί να μην εγκλωβίζεται συναισθηματικά στην αναγκαία σχέση με την μητέρα και το ανοίγει στη ζωή, ανατρέφοντας, καθοδηγώντας και προστατεύοντάς το, προκειμένου να βρει την ελευθερία του να χτίσει την προσωπικότητά του και να μπορεί να σταθεί στα πόδια του. 

 Το ίδιο, και έτσι περισσότερο, ισχύει στην πνευματική ζωή. Οι Πατέρες της Εκκλησίας, που έχουν το χάρισμα της αρχιερωσύνης, της συνέχειας δηλαδή του αποστολικού έργου και, με τη σειρά τους, μεταδίδουν την ιερωσύνη στους κληρικούς (διά της χειροτονίας την ειδική-χαρισματική ιερωσύνη) και στους πιστούς (διά του βαπτίσματος την γενική ιερωσύνη), δεν αρκούνται στην αναγέννηση και την ευθύνη, αλλά προχωρούν και στην πνευματική ανατροφή και στην  προστασία του λαού από εκείνους που απειλούν την πνευματική του υπόσταση και αρτιότητα. Γι’  αυτό και ο Χριστός, στην αρχιερατική Του προσευχή στον κήπο της Γεθσημανή, την οποία διαβάζουμε ολόκληρη στο πρώτο ευαγγέλιο της ακολουθίας των Παθών την Μεγάλη Εβδομάδα και τμήματά της σε μνήμες μεγαλομαρτύρων, αλλά και την Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου, μας υποδεικνύει μία πολύ μεγάλη αλήθεια.

 Οι Απόστολοι και οι διάδοχοί τους «εισί εν τω κόσμω». Δεν κλήθηκαν να είναι απόκοσμοι. Κλήθηκαν να βρίσκονται στην κοσμική πραγματικότητα, στη ζωή, ανάμεσα στους ανθρώπους, να τους αφουγκράζονται, να τους αναγεννούν, να τους στηρίζουν, να τους υπενθυμίζουν την αλήθεια, να τους προφυλάσσουν από το ψεύδος της αίρεσης, της αμαρτίας, του πνευματικού θανάτου. Αυτή η φράση του Κυρίου είναι πολύ παρηγορητική, διότι μας δείχνει ότι δεν μας εγκατέλειψε. Την ίδια στιγμή, μας υπενθυμίζει ότι υπάρχουν εκείνοι που τους ανατέθηκε αυτό το έργο της συνέχειας της πατρότητας, και προς τους οποίους οφείλουμε να απευθυνόμαστε και να τους εμπιστευόμαστε. 

 Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια αποστολή, μολονότι ο δρόμος της σωτηρίας είναι στην κλήση του καθενός μας. Γι’  αυτό και χρειάζεται πολλή προσοχή στον τρόπο με τον οποίο, ιδίως στην μετανεωτερική εγωκεντρική εποχή μας βλέπουμε την πίστη. Δεν είναι θέαμα, ούτε γνώμη η πίστη. Είναι εμπιστοσύνη στην Εκκλησία. Και γι’ αυτό χρειάζεται να υπάρχει σεβασμός σε εκείνους, οι οποίοι εξελέγησαν από τον Θεό και την Εκκλησία να μαρτυρούν περί της αληθείας και να τη διαφυλάττουν. Δεν είναι προφανώς αλάθητοι, αλλά δεν είναι και μόνοι τους. Συγκροτούν συνόδους, δηλαδή συναντιούνται μεταξύ τους κομίζοντας τις αγωνίες και τους προβληματισμούς του λαού τους και ακολουθούν την ίδια οδό, αφού προσευχηθούν, συζητήσουν, συναποφασίσουν για τα θέματα της πίστης και της ζωής. 

 Κι εκείνοι εξακολουθούν να έχουν την ευθύνη να είναι οι ηγέτες του λαού του Θεού και να αποφεύγουν την απόρριψη του κόσμου, καθότι άλλο είναι το να κρίνουμε και να μην αποδεχόμαστε το κοσμικό πνεύμα, δηλαδή αυτό που μας χωρίζει από την αγάπη του Θεού και άλλο να ταυτίζουμε κάθε τι του κόσμου με την αμαρτία. Η απόρριψη ουσιαστικά αφήνει τους πιστούς μετέωρους και με ένα αίσθημα ότι η πνευματική ζωή είναι κάτι το ακατόρθωτο, ενώ, συχνά, και οι απορρίπτοντες δρούνε και μιλούνε υποκριτικά.

 «Ούτοι εν τω κόσμω εισί». Ο κόσμος μπορεί να μισεί την αλήθεια, όταν ελέγχεται από αυτήν, όμως η διακονία μας είναι εν τω κόσμω. Και αυτό έχει να κάνει και με όλους τους χριστιανούς. Καλούμαστε να ζούμε κι εμείς εν τω κόσμω, κομίζοντας όμως στον κόσμο την ελπίδα της παρουσίας του Χριστού, την ελπίδα της ανάστασης, την ελπίδα της θέωσης, καθότι ο Κύριος που ανελήφθη στους ουρανούς, φέρει και την ανθρώπινη φύση, τον καθέναν από εμάς. Ας μην περιφρονούμε τον κόσμο,  ας κρίνουμε το κοσμικό φρόνημα και ας κρατάμε στην καρδιά μας την παρουσία του Χριστού, εμπιστευόμενοι την Εκκλησία!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

16 Ιουνίου 2024

Των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου

Η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στην Κέρκυρα

 Με ιδιαίτερη λαμπρότητα αλλά και συγκίνηση εορτάστηκε η εορτή, της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στην Κέρκυρα και ιδιαίτερα στο ιστορικό κέντρο της Κέρκυρας και στον βομβαρδισμένο από τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, Ιερό ναό των Αγίων Πατέρων ο οποίος κατά την 14η Σεπτεμβρίου του 1943 βομβαρδίστηκε όλη η πόλη και ο ως άνω ιερός ναός ο οποίος αναστηλώθηκε και εγκαινιάσθηκε κατ’ αυτήν την ημέρα από τον μακαριστό Μητροπολίτη Κερκύρας κυρό Τιμόθεο.

Ο Σεβασμιώτατος στη θεία λειτουργία αναφέρθηκε στο ιστορικό της ευρέσεως του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη και την Ύψωση από τον πατριάρχη Ιεροσολύμων Μακάριο. Το ζωοποιών ξύλο επί του οποίου θυσιάστηκε ο Ιησούς Χριστός, είναι το σύμβολο της νίκης κατά του θανάτου και της δωρεάς της αιωνιότητος στον άνθρωπο, αφού δια του σταυρικού θανάτου συμφιλίωσε, ο Ιησούς Χριστός τον πεπτωκότα άνθρωπο με τον ίδιο τον Δημιουργό Του, τον Θεό και έκτοτε έρευσαν τα ελέη του Θεού επί του Σταυρού και επλούτησαν την ανθρωπότητα. Έτσι μας εξαγόρασε από την δέσμευση που είχαμε από τον διάβολο που ο άνθρωπος με τη δική του θέληση παγιδεύτηκε και έγινε δέσμιος του Άδου. Όμως ο Θεός τον άνθρωπο τον δημιούργησε με τα δικά του χαρακτηριστικά, δίνοντας του, τον πλούτο της αγάπης και το δώρο του αυτεξουσίου. Όταν δεσμευθεί το αυτεξούσιο του ανθρώπου, τότε παύει να είναι κατ’ εικόνα Θεού και δεν έχει τη δυνατότητα της θέωσης. Σήμερα λοιπόν οι άνθρωποι ενώ ο Θεός, μας ελευθέρωσε, επανερχόμεθα στη δέσμευση την πνευματική, με αποτέλεσμα πολλές φορές να στερούμεθα και την δέσμευση την σωματική, όταν υποτασσόμεθα στα κελεύσματα για τον οποίων μας υπόσχονται ανετότερη και ασφαλέστερη ζωή. Όταν όμως ο άνθρωπος έχει χάσει το αυτεξούσιο του, το μέγιστο δώρο του θεού, τότε μοιάζει προς τα άλογα ζώα. Σήμερα λοιπόν, σας επαναλαμβάνω το του αποστόλου Παύλου (στήκετε τη ελευθερία , καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε).

  Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας ο Μητροπολίτης τέλεσε την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού προσφέροντας προς ασπασμό στους πιστούς. το Τίμιο Ξύλο και την ευλογία του βασιλικού.

Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της Κυριακής των Αγίων Πατέρων Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου (Ματθ. ε΄ 14-19)

Ευαγγέλιο Κυριακής των Αγίων Πατέρων Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου 16-7-2023

Εἶπεν ὁ Κύριος τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς· ῾Υμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. Οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ. Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι. ᾿Αμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου ἕως ἂν πάντα γένηται. ῝Ος ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτω τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δ᾿ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.

Απόδοση σε νεολληνική το Ευαγγέλιο Κυριακής των Αγίων Πατέρων Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου

Εἶπε ὁ Κύριος στοὺς μαθητές του· ᾿Εσεῖς εἶστε τὸ φῶς γιὰ τὸν κόσμο· μιὰ πόλη χτισμένη ψηλὰ στὸ βουνό, δὲν μπορεῖ νὰ κρυφτεῖ. Οἱ ἄνθρωποι, ὅταν ἀνάψουν τὸ λυχνάρι, δὲν τὸ βάζουν κάτω ἀπὸ τὸ δοχεῖο μὲ τὸ ὁποῖο μετροῦν τὸ σιτάρι, ἀλλὰ τὸ τοποθετοῦν στὸν λυχνοστάτη, γιὰ νὰ φωτίζει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους τοῦ σπιτιοῦ. ῎Ετσι νὰ λάμψει καὶ τὸ δικό σας φῶς μπροστὰ στοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ δοῦν τὰ καλά σας ἔργα καὶ νὰ δοξολογήσουν τὸν οὐράνιο Πατέρα σας.

Μὴ νομίσετε πὼς ἦρθα γιὰ νὰ καταργήσω τὸν νόμο ἢ τοὺς προφῆτες. Δὲν ἦρθα γιὰ νὰ τὰ καταργήσω, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὰ πραγματοποιήσω. Σᾶς βεβαιώνω πὼς ὅσο ὑπάρχει ὁ κόσμος, ἕως τὴ συντέλειά του, δὲν θὰ πάψει νὰ ἰσχύει οὔτε ἕνα γιῶτα ἢ μία ὀξεία ἀπὸ τὸν νόμο. ῞Οποιος, λοιπόν, καταργήσει ἀκόμα καὶ μία ἀπὸ τὶς πιὸ μικρὲς ἐντολὲς αὐτοῦ τοῦ νόμου καὶ διδάξει ἔτσι τοὺς ἄλλους, θὰ θεωρηθεῖ ἐλάχιστος στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ ὅποιος τὶς τηρήσει ὅλες καὶ διδάξει ἔτσι καὶ τοὺς ἄλλους, αὐτὸς θὰ θεωρηθεῖ μεγάλος στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

 

ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟΥ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

Στον πανηγυρίζοντα ιστορικό Ιερό Ναό των Αγίων πατέρων της παλαιάς πόλεως Κερκύρας λειτούργησε το πρωί της Κυριακής των Αγίων Πατέρων 13 Ιουνίου 2021 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος.

Κατά την θεία λειτουργία ο κ. Νεκτάριος χειροτόνησε σε διάκονο τον εκ Ρωσίας καταγόμενο κ. Δημήτριο Μπεσέντιν, έγγαμο, πατέρα ενός παιδιού, ο οποίος κατοικεί στην Κέρκυρα. Απευθυνόμενος στον νεοχειροτονούμενο ο κ. Νεκτάριος εξέφρασε την χαρά του που ένας συνειδητός χριστιανός αποφάσισε να αφιερωθεί στην Εκκλησία, καθώς βαπτίστηκε σε ώριμη ηλικία, έμαθε τα ελληνικά στο Άγιον Όρος, όπου διέμεινε όσο χρειάστηκε στην Μονή Κουτλουμουσίου, και με την σύζυγό του και την κόρη του εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα. Μορφωμένος, οικονομολόγος στην επιστήμη, αποφάσισε να δώσει τον εαυτό του στην Εκκλησία και να ακολουθήσει την οδό της ιερωσύνης. Η ιερωσύνη διακονεί την πίστη που οι Άγιοι Πατέρες, όντας στύλοι και φώτα της Εκκλησίας, ξεκαθάρισαν από τις αιρέσεις και τις κακοδοξίες. Γι’  αυτό και η ζωή του κληρικού είναι αγώνας αληθείας. Αυτή την ευχή της διακονίας της αλήθειας του Χριστού έδωσε ο κ. Νεκτάριος στον νέο κληρικό.

Στο τέλος της θείας λειτουργίας ο κ. Νεκτάριος είχε την χαρά να επικοινωνήσει με τα παιδιά των κατηχητικών συνάξεων της ενορίας των Αγίων Πεντεκαίδεκα Μαρτύρων Κιλκίς από την Μητρόπολη Πολυανής και Κιλκισίου, τα οποία έκαναν λήξη των συναντήσεών τους με μικρή εκδρομή στην Κέρκυρα.  

Εκδήλωση για την διάσωση των ιερών κειμηλίων στην Ι.Μ. Κερκύρας

Το απόγευμα της Τετάρτης 31 Ιανουαρίου 2018 πραγματοποιήθηκε στον ιστορικό ναό των Αγίων Πατέρων, στην πόλη της Κέρκυρας εκδήλωση για την διάσωση των ιερών κειμηλίων.

Την εκδήλωση προλόγισε ο Πανοσιολ. Αρχιμ. Ιουστίνος Κωνσταντάς, Πρωτοσύγκελος της Ι.Μ. Κερκύρας, ο οποίος αφού μετέφερε τις πατρικές ευχές του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκταρίου, επεσήμανε την σπουδαιότητα της καταγραφής και ανάδειξης των ιερών κειμηλίων των ναών.

Συγκεκριμένα όσον αφορά τον ναό των Αγίων Πατέρων ο π. Ιουστίνος αρχικά αναφέρθηκε εν συντομία στο ιστορικό του ναού, τον οποίο και αναστήλωσε εκ θεμελίων ο μακαριστός Μητροπολίτης Κερκύρας κυρός Τιμόθεος. Στόχος της τοπικής Εκκλησίας είναι να αναδειχθεί έτι περαιτέρω ο ναός που δεν αποτελεί μονάχα μουσείο με ανεκτίμητους θησαυρούς, αλλά κυρίως είναι χώρος λατρείας, που προσφέρεται το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Ως εκ τούτου χρειάζεται να λειτουργείται πιο τακτικά ο ναός, ώστε και οι άνθρωποι να μετέχουν περισσότερο στην Θεία λατρεία.

Καταλήγοντας ο Πρωτοσύγκελος ευχαρίστησε τους ομιλητές, ήτοι τον κ. Ιωάννη Τσιουρή, Αρχαιολόγο-Καθηγητή, τον κ. Δημήτρη Αλκλήφ και την κα Κατερίνα Κατσή, αμφότεροι επιστήμονες, συντηρητές και μέλη της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης "Παντοκράτωρ".

Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ακόμη ο Αιδεσιμολ. Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός, Γενικός Αρχ. Επίτροπος της Ι.Μ. Κερκύρας, ο οποίος τόνισε και εκείνος με την σειρά του την σπουδαιότητα της καταγραφής, συντήρησης, αλλά και ψηφιοποίησης των ιερών κειμηλίων και δη στην Κέρκυρα, όπου η πολυπολιτισμικότητα είχε μέσα στους αιώνες θετικό πρόσημο, για τον λόγο ότι κέντρο της είχε την πίστη, σε αντίθεση με τον σημερινό πολυπολιτισμικό εκφυλισμό που στόχο έχει την εκρίζωση των ιδιαίτερων γνωρισμάτων κάθε λαού.

Ακολούθως τον λόγο πήρε ο κ. Ιωάννης Τσιουρής, Αρχαιολόγος-Καθηγητής ο οποίος στην εισήγησή του υπογράμμισε ότι η εκκλησιαστική συλλογή του ναού των Αγίων Πατέρων, αποτελεί την πιο σημαντική συλλογή φορητών εικόνων στο νησί, μέσα από την οποία μπορεί ο επισκέπτης, αλλά και ο μελετητής να παρακολουθήσει την πορεία της Ορθόδοξης ζωγραφικής και συγκεκριμένα από τον 14^ο εως τον 19^ο αιώνα. Μέσα στην συλλογή περιλαμβάνονται φορητές εικόνες από την βυζαντινή περίοδο, όπως λ.χ. η εικόνα του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, που χρονολογείται στο πρώτο μισό του 14^ου αιώνα και εικόνες μερικών από τους μεγαλύτερους αγιογράφους του 16^ου αιώνα όπως ο Μιχαήλ Δαμασκηνός. Οι εικόνες αυτές δεν προέρχονται μόνο από τον ναό των Αγίων Πατέρων, αλλά έχουν συγκεντρωθεί στον χώρο αυτό, από διάφορους ναούς, με σκοπό την προστασία και την  συντήρησή τους.

Εν συνεχεία μίλησε ο κ. Δημήτρης Αλκλήφ, ο οποίος αναφέρθηκε στην  Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση "Παντοκράτωρ", που ιδρύθηκε το 2015 και μετρά ήδη αρκετές συνεργασίες με εκκλησιαστικούς φορείς, Ιερές Μητροπόλεις, αλλά και με Μονές του Αγίου Όρους.

Τέλος τον λόγο πήρε η κα Κατερίνα Κατσή η οποία παρουσίασε τα βήματα  της καταγραφής και της ψηφιοποίησης των ιερών κειμηλίων σε έναν ναό. Στόχος της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης "Παντοκράτωρ", είναι η διατήρηση της παράδοσης και της ιστορικής μας μνήμης, που αποτελεί ιερό καθήκον των Χριστιανών. Υποχρέωση όλων, Ιερέων και επιστημόνων είναι να ενώσουν τις δυνάμεις τους, ώστε να δημιουργηθούν τα σωστά και γερά θεμέλια, για την διαφύλαξη των θησαυρών κάθε ναού, συνδυάζοντας την επιστημονική γνώση με τον σεβασμό προς τα ιερά κειμήλια και την παράδοσή τους στις επόμενες γενεές, πρόσθεσε κλείνοντας η κα Κατσή.